Orzeczenie · 2026-06-18

I CSK 3435/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2026-06-18
SNnieruchomościhipotekaŚrednianajwyższy
hipotekaksięga wieczystawpis hipotekitytuł wykonawczyskarga kasacyjnaSąd Najwyższypostępowanie egzekucyjneubezpieczenia społeczne

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną B.B. od postanowienia Sądu Okręgowego w Gliwicach, które doprecyzowało wpis hipoteki przymusowej do księgi wieczystej na wniosek Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Sąd pierwszej instancji utrzymał w mocy wpis hipoteki, natomiast Sąd Okręgowy zmienił postanowienie, uchylając pierwotny wpis i wpisując hipotekę przymusową doprecyzowującą jej przedmiot. Skarżąca zarzuciła Sądowi Okręgowemu naruszenie prawa materialnego (art. 109 ust. 1 u.k.w.h.) przez wpis w oparciu o tytuł wykonawczy pozbawiony obligatoryjnych elementów oraz naruszenie przepisów postępowania (art. 626(8) § 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a.) przez przyjęcie, że sąd wieczystoksięgowy nie kontroluje wymogów administracyjnego tytułu wykonawczego. Sąd Najwyższy uznał, że zarzuty te nie są oczywiście uzasadnione. Stwierdził, że art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie wymaga, aby tytuł wykonawczy zawierał rozstrzygnięcie o odpowiedzialności dłużniczki, a jedynie jednoznaczne oznaczenie wierzytelności. Ponadto, skarżąca nie wykazała, aby administracyjny tytuł wykonawczy rzeczywiście nie spełniał wymogów ustawowych. W konsekwencji, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 398(9) k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja wymogów administracyjnego tytułu wykonawczego jako podstawy wpisu hipoteki przymusowej oraz zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznego przypadku wpisu hipoteki przymusowej na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy administracyjny tytuł wykonawczy, stanowiący podstawę wpisu hipoteki przymusowej, musi zawierać rozstrzygnięcie o odpowiedzialności dłużniczki?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, przepis art. 27 § 1 pkt 3 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera wymogu, aby tytuł wykonawczy zawierał takie rozstrzygnięcie. Wystarczy, że jednoznacznie oznaczał egzekwowaną wierzytelność.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a. nie nakłada obowiązku zamieszczania w administracyjnym tytule wykonawczym rozstrzygnięcia o odpowiedzialności dłużniczki. Kluczowe jest jednoznaczne oznaczenie wierzytelności.

Czy sąd wieczystoksięgowy kontroluje wymogi ustawowe administracyjnego tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, sąd wieczystoksięgowy kontroluje wymogi ustawowe, ale tylko w zakresie, czy tytuł wykonawczy zawiera niezbędne elementy wskazane w przepisach, a nie czy zawiera rozstrzygnięcie o odpowiedzialności dłużniczki, jeśli taki wymóg nie istnieje.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że nawet jeśli sąd wieczystoksięgowy bada wymogi administracyjnego tytułu wykonawczego, to zarzut naruszenia przepisów postępowania wymaga wykazania, że tytuł ten rzeczywiście nie zawiera jakiegoś niezbędnego elementu, co w tej sprawie nie zostało udowodnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Strony

NazwaTypRola
Zakład Ubezpieczeń Społecznychinstytucjawnioskodawca
B. B.osoba_fizycznauczestnik

Przepisy (8)

Główne

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Nie zawiera wymogu, aby tytuł wykonawczy zawierał rozstrzygnięcie o odpowiedzialności dłużniczki. Ma jednoznacznie oznaczać egzekwowaną wierzytelność.

k.p.c. art. 626 § 8 § 1 i 2

Kodeks postępowania cywilnego

Określa kognicję sądu wieczystoksięgowego.

k.p.c. art. 398 § 9

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

u.k.w.h. art. 109 § ust. 1

Ustawa o księgach wieczystych i hipotece

Podstawą wpisu hipoteki przymusowej jest tytuł wykonawczy.

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 26c § § 1 pkt 3

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Spełnia przesłankę dalszego tytułu wykonawczego stwierdzającego zadłużenie uczestniczki.

k.p.c. art. 398 § 3 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania cywilnego

Warunek istotnego wpływu uchybienia na wynik sprawy dla uznania zarzutu naruszenia przepisów postępowania.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia zwrotu kosztów postępowania.

k.r.o. art. 179 § § 1

Kodeks rodzinny i opiekuńczy

Per analogiam do obciążenia kosztami nieopłaconej pomocy prawnej.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez wpis hipoteki przymusowej w oparciu o tytuł wykonawczy pozbawiony obligatoryjnych elementów. • Naruszenie przepisów postępowania przez przyjęcie, że sąd wieczystoksięgowy nie kontroluje wymogów administracyjnego tytułu wykonawczego.

Godne uwagi sformułowania

nie zawiera rozstrzygnięcia o odpowiedzialności dłużniczki • jednoznacznie oznaczać egzekwowaną wierzytelność • kognicja sądu wieczystoksięgowego • oczywista zasadność skargi kasacyjnej

Skład orzekający

Dariusz Pawłyszcze

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja wymogów administracyjnego tytułu wykonawczego jako podstawy wpisu hipoteki przymusowej oraz zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego przypadku wpisu hipoteki przymusowej na podstawie administracyjnego tytułu wykonawczego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego związanego z wpisem hipotek przymusowych i zakresem kontroli sądowej nad tytułami wykonawczymi, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego i administracyjnego.

Czy tytuł wykonawczy musi zawierać rozstrzygnięcie o odpowiedzialności dłużnika? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Sektor

ubezpieczenia społeczne

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst