Orzeczenie · 2025-03-13

I CSK 3287/23

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-03-13
SNCywilnepostępowanie cywilneWysokanajwyższy
skarga kasacyjnasąd najwyższynieważność postępowaniaskład sądukolegialnośćart. 15zzs^1ustawa COVID-owaorzecznictwo TKprzedsąd

Sąd Najwyższy rozpoznał skargę kasacyjną G. sp. z o.o. w W. od wyroku Sądu Apelacyjnego w Warszawie z dnia 6 kwietnia 2023 r., który oddalił apelację pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie z 27 października 2022 r. Sąd Okręgowy zasądził od pozwanej na rzecz powoda R. K. kwotę 94 496,08 zł wraz z odsetkami oraz koszty postępowania. Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, wskazując jako podstawę art. 398^9 § 1 pkt 3 k.p.c., powołując się na nieważność postępowania. Sąd Najwyższy przypomniał, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego, a etap przedsądu ma na celu selekcję spraw pod kątem realizacji tego celu. Analizując zarzut nieważności postępowania, Sąd Najwyższy odniósł się do orzecznictwa dotyczącego składu sądu drugiej instancji w okresie pandemii COVID-19. Podkreślono, że uchwała Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2023 r. (III PZP 6/22) stwierdzająca nieważność postępowania prowadzonego przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej, obowiązuje od dnia jej podjęcia. Ponieważ zaskarżony wyrok został wydany 6 kwietnia 2023 r., przed datą tej uchwały, zarzut nieważności oparty na braku kolegialności nie mógł być uwzględniony. Sąd Najwyższy odniósł się również do innych zarzutów skarżącej dotyczących obsady Sądu drugiej instancji, wskazując na wyroki Trybunału Konstytucyjnego i postanowienia Sądu Najwyższego, które wyjaśniły kwestie związane z powoływaniem sędziów i kompetencjami organów. W świetle powyższego, Sąd Najwyższy, działając na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie znajdując również innych okoliczności, które należałoby brać pod uwagę z urzędu. Orzeczono o kosztach postępowania kasacyjnego na podstawie przepisów k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów specustawy COVID-owej dotyczących składu sądu drugiej instancji i ich wpływu na ważność postępowania, a także zasady przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności daty wydania zaskarżonego wyroku w odniesieniu do daty uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22.

Zagadnienia prawne (2)

Czy zarzut nieważności postępowania oparty na braku kolegialności składu sądu drugiej instancji, wynikający z zastosowania przepisów specustawy COVID-owej, może być podstawą do uwzględnienia skargi kasacyjnej, jeśli zaskarżony wyrok został wydany przed datą uchwały Sądu Najwyższego wyjaśniającej tę kwestię?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli zaskarżony wyrok został wydany przed datą uchwały Sądu Najwyższego (III PZP 6/22) stwierdzającej nieważność postępowania prowadzonego w składzie jednego sędziego na podstawie przepisów specustawy COVID-owej, zarzut ten nie może być uwzględniony.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że uchwała III PZP 6/22, która wyjaśniła, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs^1 ust. 1 pkt 4 ustawy COVID-owej prowadzi do nieważności postępowania, obowiązuje od dnia jej podjęcia. Ponieważ zaskarżony wyrok został wydany przed tą datą, nie można było zastosować tej wykładni.

Jaki jest charakter prawny skargi kasacyjnej i jakie są kryteria jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, nakierowanym na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także na usunięcie z obrotu prawnego orzeczeń wadliwych. Etap przedsądu służy wstępnej ocenie skargi pod kątem przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy przypomniał ugruntowane stanowisko judykatury, zgodnie z którym skarga kasacyjna nie jest ogólnie dostępnym środkiem zaskarżenia, lecz ma służyć celom publicznym. Instytucja przedsądu ma na celu selekcję skarg pod kątem realizacji tych celów, a jej badanie jest ograniczone do przesłanek formalnych.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
R. K.

Strony

NazwaTypRola
R. K.osoba_fizycznapowód
G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w W.spółkapozwana

Przepisy (9)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1 pkt 3

Kodeks postępowania cywilnego

Przesłanka przedsądu dotycząca nieważności postępowania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Pomocnicze

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki nieważności postępowania.

ustawa COVID-owa art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Reguluje skład sądu w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii.

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa zasądzenia kosztów postępowania.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kosztów podlegających zwrotowi.

k.p.c. art. 108 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach w orzeczeniu kończącym postępowanie.

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o postępowaniu apelacyjnym do postępowania przed Sądem Najwyższym.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Zasądzenie kosztów w postępowaniu kasacyjnym.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zastosowanie przepisów specustawy COVID-owej w sposób prowadzący do naruszenia prawa do rzetelnego procesu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) w kontekście składu sądu drugiej instancji. • Niewłaściwe powołanie obsady Sądu drugiej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzut nieważności postępowania z uwagi na brak kolegialności składu sądu drugiej instancji, gdy zaskarżony wyrok został wydany przed datą uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22. • Kwestie dotyczące obsady Sądu drugiej instancji, które zostały już wyjaśnione w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego.

Godne uwagi sformułowania

skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej.

Skład orzekający

Jacek Grela

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów specustawy COVID-owej dotyczących składu sądu drugiej instancji i ich wpływu na ważność postępowania, a także zasady przyjmowania skarg kasacyjnych do rozpoznania przez Sąd Najwyższy."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego, w szczególności daty wydania zaskarżonego wyroku w odniesieniu do daty uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z prawem do rzetelnego procesu w kontekście przepisów wprowadzonych w związku z pandemią COVID-19 i ich wpływu na orzecznictwo. Pokazuje, jak Sąd Najwyższy interpretuje przepisy przejściowe i orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.

Czy skład sądu drugiej instancji z czasów pandemii unieważniał wyroki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.

Dane finansowe

WPS: 94 496,08 PLN

zapłata: 94 496,08 PLN

koszty postępowania: 462,08 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst