I CSK 3030/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez M. S. od postanowienia Sądu Okręgowego w Piotrkowie Trybunalskim z dnia 17 października 2022 r., które oddaliło apelację w sprawie o zasiedzenie nieruchomości. Sąd Najwyższy, działając w ramach instytucji przedsądu (art. 398^9 k.p.c.), miał za zadanie ocenić, czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania. Skarżąca powołała się na przesłanki z art. 398^9 § 1 pkt 3 i 4 k.p.c., wskazując na nieważność postępowania oraz oczywistą zasadność skargi. Sąd Najwyższy wyjaśnił, że skarga kasacyjna jest nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia służącym ochronie interesu publicznego, a instytucja przedsądu ma na celu selekcję spraw. Analizując zarzut nieważności postępowania, Sąd Najwyższy odwołał się do orzecznictwa, w tym uchwały składu siedmiu sędziów III PZP 6/22, która stwierdza nieważność postępowania cywilnego prowadzonego przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego ukształtowanym na podstawie przepisów specustawy COVID-19, jeśli nie jest to konieczne dla ochrony zdrowia publicznego. Jednakże, z uwagi na datę wydania zaskarżonego postanowienia (17 października 2022 r.), która przypadała przed datą podjęcia wspomnianej uchwały, zarzut ten nie mógł być uwzględniony. Sąd Najwyższy podkreślił również, że pojęcie „oczywistej zasadności skargi” (art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.) wymaga wykazania kwalifikowanego, widocznego od razu naruszenia prawa, bez potrzeby głębszej analizy. W ocenie Sądu Najwyższego, uzasadnienie skargi kasacyjnej sprowadzało się do polemiki z zaskarżonym orzeczeniem i nie wykazało takiego kwalifikowanego naruszenia. W związku z tym, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie przepisów k.p.c. dotyczących kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście nowelizacji przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji czasowej (przed uchwałą III PZP 6/22) i proceduralnej (przedsąd skargi kasacyjnej).
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga kasacyjna spełnia przesłanki do jej przyjęcia do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w zakresie zarzutu nieważności postępowania i oczywistej zasadności skargi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga kasacyjna nie spełnia przesłanek do jej przyjęcia do rozpoznania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej, ponieważ zarzut nieważności postępowania oparty na składzie sądu drugiej instancji nie mógł być uwzględniony ze względu na datę wydania zaskarżonego postanowienia. Ponadto, uzasadnienie skargi nie wykazało kwalifikowanego naruszenia prawa, a jedynie polemikę z orzeczeniem.
Czy odstępstwo od zasady kolegialności składu sądu odwoławczego, wynikające z przepisów specustawy COVID-19, prowadzi do nieważności postępowania w sprawach cywilnych, jeśli orzeczenie zostało wydane przed uchwałą Sądu Najwyższego III PZP 6/22?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku orzeczeń wydanych przed uchwałą III PZP 6/22, brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutu nieważności opartego na braku dochowania wymogu kolegialności składu orzekającego w drugiej instancji.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołując się na uchwałę III PZP 6/22, która stwierdza nieważność postępowania w takich przypadkach, zaznaczył, że przyjęta wykładnia obowiązuje od dnia podjęcia uchwały. Zatem, dla orzeczeń wydanych przed tą datą, zarzut nieważności z tego tytułu nie jest skuteczny.
Co należy rozumieć przez „oczywistą zasadność skargi kasacyjnej” w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Oczywista zasadność skargi kasacyjnej zachodzi, gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest to zwykła polemika z orzeczeniem ani próba kolejnej weryfikacji instancyjnej, lecz konieczność wykazania, że sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis jasny i jednoznaczny, którego wykładnia nie budzi wątpliwości.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Z. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| J. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| D. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| H. Z. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| K. G. | osoba_fizyczna | zbywca |
Przepisy (9)
Główne
k.p.c. art. 398^9 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Instytucja przedsądu, określająca przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.
k.p.c. art. 398^9 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie ma uzasadnionych podstaw do jej przyjęcia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Nieważność postępowania w przypadku rozpoznania sprawy przez sąd drugiej instancji w składzie jednego sędziego, jeśli narusza to prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy.
ustawa z dnia 2 marca 2020 r. art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4
Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Przepis specustawy COVID-19, który mógł wpływać na skład sądu drugiej instancji.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania o kosztach postępowania w sprawach, w których nie orzeczono o nich w inny sposób.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady orzekania o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 398^21
Kodeks postępowania cywilnego
Orzekanie o kosztach w postępowaniu kasacyjnym.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów o postępowaniu zwyczajnym do postępowań wszczętych na podstawie przepisów szczególnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak spełnienia przesłanek przedsądu (art. 398^9 § 1 k.p.c.) przez skargę kasacyjną. • Zarzut nieważności postępowania nie mógł być uwzględniony ze względu na datę wydania zaskarżonego postanowienia. • Uzasadnienie skargi kasacyjnej stanowi polemikę z orzeczeniem, a nie wykazanie kwalifikowanego naruszenia prawa.
Odrzucone argumenty
Nieważność postępowania z uwagi na skład sądu drugiej instancji (nieuzasadniony ze względu na datę orzeczenia). • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej (nieudowodniona).
Godne uwagi sformułowania
skarga kasacyjna została ukształtowana w przepisach kodeksu postępowania cywilnego jako nadzwyczajny środek zaskarżenia, nakierowany na ochronę interesu publicznego przez zapewnienie rozwoju prawa, jednolitości orzecznictwa oraz prawidłowej wykładni, a także w celu usunięcia z obrotu prawnego orzeczeń wydanych w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwych, nie zaś jako ogólnie dostępny środek zaskarżenia orzeczeń umożliwiający rozpoznanie sprawy w kolejnej instancji sądowej. • Koniecznej selekcji skarg pod kątem realizacji tego celu służy instytucja tzw. przedsądu, ustanowiona w art. 398^9 k.p.c., w ramach której Sąd Najwyższy dokonuje wstępnej oceny skargi kasacyjnej. • Ten etap postępowania przed Sądem Najwyższym jest ograniczony - co należy podkreślić - wyłącznie do zbadania przesłanek przewidzianych w art. 398^9 § 1 pkt 1 - 4 k.p.c., nie zaś merytorycznej oceny skargi kasacyjnej. • Skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, w rozumieniu art. 398^9 § 1 pkt 4 k.p.c., gdy w sprawie doszło do kwalifikowanego: oczywistego naruszenia prawa, widocznego od razu, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby głębszej analizy.
Skład orzekający
Jacek Grela
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd Najwyższy, w szczególności w kontekście nowelizacji przepisów dotyczących składu sądu w okresie pandemii."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji czasowej (przed uchwałą III PZP 6/22) i proceduralnej (przedsąd skargi kasacyjnej).
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy kluczowych aspektów postępowania kasacyjnego i interpretacji przepisów proceduralnych, w tym wpływu specustawy COVID-19 na ważność postępowań. Jest to istotne dla praktyków prawa cywilnego.
“Kiedy skarga kasacyjna nie trafia do Sądu Najwyższego? Kluczowe zasady przedsądu.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.