Orzeczenie · 2025-02-26

I CSK 1847/24

Sąd
Sąd Najwyższy
Miejsce
Warszawa
Data
2025-02-26
SNCywilnepostępowanie cywilneŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyprzesłankiodmowa przyjęciakoszty postępowaniaprawo procesowenieważność postępowaniaskład sądu

Sąd Najwyższy w Izbie Cywilnej rozpoznał skargę kasacyjną L. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w N. od wyroku Sądu Okręgowego w Lublinie z dnia 29 grudnia 2023 r. Skarga kasacyjna została oparta na zarzutach nieważności postępowania, w tym kwestionowaniu konstytucyjności składu orzekającego ze względu na sposób powołania sędziów, oraz na zarzutach oczywistej zasadności skargi, dotyczących m.in. niewłaściwego prawa właściwego, błędnego uznania podatku VAT za szkodę, mylenia utraconych pożytków z rzeczywistą stratą oraz wadliwie rozłożonego ciężaru dowodu. Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, odwołując się do art. 398^9 § 1 k.p.c. W uzasadnieniu wskazano, że zarzut nieważności postępowania ze względu na skład sądu jest chybiony, gdyż brak jest podstaw do a priori dyskwalifikowania sędziów powołanych po 17 stycznia 2018 r. bez wykazania konkretnych okoliczności świadczących o braku bezstronności. Odniesiono się również do uchwały Sądu Najwyższego III PZP 6/22 dotyczącej jednoosobowych składów sądów drugiej instancji w okresie pandemii, podkreślając, że nowelizacja art. 367 k.p.c. od 28 września 2023 r. dopuszcza jednoosobowy skład w sprawach o określonym charakterze i wartości przedmiotu zaskarżenia. Sąd Najwyższy podkreślił, że nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie, a rozpoznanie skargi kasacyjnej jest uzasadnione jedynie w sprawach, w których mogą być zrealizowane jej funkcje publicznoprawne. Zarzuty dotyczące oczywistej zasadności skargi zostały uznane za niedopuszczalne, ponieważ odwoływały się do ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest wyłączone z zakresu kognicji Sądu Najwyższego w postępowaniu kasacyjnym (art. 398^3 § 3 k.p.c.). Sąd wskazał, że sądy obu instancji prawidłowo ustaliły odpowiedzialność powoda za szkodę pozwanego wynikającą ze sprzedaży wadliwego produktu, a pozwany wykazał wysokość szkody szeregiem dowodów. Wobec powyższego, na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c., Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od powoda na rzecz pozwanego koszty postępowania kasacyjnego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności niedopuszczalności zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznych przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Zagadnienia prawne (3)

Czy istnieją przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania zgodnie z art. 398^9 § 1 k.p.c. (istotne zagadnienie prawne, potrzeba wykładni przepisów, nieważność postępowania, oczywista uzasadniona skarga)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, skarżąca nie wykazała istnienia żadnej z wymienionych przesłanek.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy stwierdził, że skarżąca nie przedstawiła argumentów wskazujących na istotne zagadnienie prawne, potrzebę wykładni przepisów, nieważność postępowania ani oczywistą uzasadnioność skargi. Zarzuty dotyczyły głównie ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym.

Czy zarzut nieważności postępowania oparty na sposobie powołania sędziego przez KRS ukształtowaną po 2017 r. jest uzasadniony?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak jest podstaw do a priori dyskwalifikowania sędziów powołanych w tym trybie bez wykazania konkretnych okoliczności świadczących o braku bezstronności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że zarzut nieważności postępowania ze względu na skład sądu jest chybiony, ponieważ nie można automatycznie przyjmować, że sędziowie powołani po 17 stycznia 2018 r. nie spełniają standardu bezstronności. Konieczne jest wykazanie konkretnych okoliczności wskazujących na zagrożenie bezstronności w danym przypadku.

Czy zarzuty dotyczące błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego, które w istocie polemizują z ustaleniami faktycznymi i oceną dowodów, mogą stanowić podstawę skargi kasacyjnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty takie są niedopuszczalne z uwagi na treść art. 398^3 § 3 k.p.c.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy podkreślił, że jest związany ustaleniami faktycznymi sądu drugiej instancji i nie jest uprawniony do badania prawidłowości ustaleń faktycznych ani oceny dowodów. Każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi, nawet pod pozorem kontestowania błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania przepisów, jest a limine niedopuszczalny.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania
Strona wygrywająca
K. C.

Strony

NazwaTypRola
L. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w N.spółkapowódka
K. C.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (10)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Na podstawie tego przepisu Sąd Najwyższy orzekł o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 398^3 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawami skargi kasacyjnej nie mogą być objęte zarzuty błędnych ustaleń faktycznych i oceny dowodów.

k.p.c. art. 98 § § 1 i 3

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

k.p.c. art. 398^21

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Cel wymagania przewidzianego w tym przepisie może być osiągnięty jedynie przez powołanie i uzasadnienie istnienia przesłanek umożliwiających realizację publicznoprawnych funkcji skargi kasacyjnej.

k.p.c. art. 379 § pkt 4

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy nieważności postępowania.

ustawa COVID-19 art. 15zzs^1 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

Dotyczy składów sądów drugiej instancji w okresie pandemii.

k.p.c. art. 367

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy składów sądów drugiej instancji rozpoznających apelację.

k.p.c. art. 367 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Dotyczy właściwości składu jednoosobowego w drugiej instancji.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niespełnienie przez skarżącą przesłanek z art. 398^9 § 1 k.p.c. • Zarzuty skargi kasacyjnej dotyczą ustaleń faktycznych i oceny dowodów, co jest niedopuszczalne. • Brak wykazania konkretnych okoliczności świadczących o braku bezstronności sędziego.

Odrzucone argumenty

Nieważność postępowania z uwagi na niekonstytucyjny skład jednoosobowy sądu drugiej instancji. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej oparta na błędnej wykładni prawa niemieckiego (Rzym I), uznaniu VAT za szkodę, myleniu utraconych pożytków z rzeczywistą stratą, wadliwym rozłożeniu ciężaru dowodu.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy nie jest trzecią instancją sądową i nie jest jego rolą korygowanie ewentualnych błędów w zakresie stosowania czy wykładni prawa w każdej indywidualnej sprawie. • Oczywistość naruszenia ma miejsce wówczas, gdy jest ono widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej, bez potrzeby wchodzenia w szczegóły czy dokonywania pogłębionej analizy tekstu wchodzących w grę przepisów i doszukiwania się ich znaczenia. • Każdy zarzut skargi kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi, chociażby pod pozorem kontestowania błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego sprzeczność z art. 398^3 § 3 k.p.c., jest a limine niedopuszczalny.

Skład orzekający

Krzysztof Wesołowski

przewodniczący-sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska Sądu Najwyższego co do przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej, w szczególności niedopuszczalności zarzutów dotyczących ustaleń faktycznych i oceny dowodów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych przesłanek dopuszczalności skargi kasacyjnej, nie rozstrzyga merytorycznie sprawy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Orzeczenie jest istotne dla prawników procesowych, ponieważ precyzyjnie określa kryteria dopuszczalności skargi kasacyjnej i ograniczenia kognicji Sądu Najwyższego, co jest kluczowe w praktyce.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuci Twoją skargę kasacyjną? Kluczowe przesłanki i pułapki procesowe.

Dane finansowe

koszty postępowania kasacyjnego: 2700 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst