I Ca 65/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Łomży rozpoznał apelację wnioskodawcy Z. O. od postanowienia Sądu Rejonowego w Łomży dotyczącego rozgraniczenia nieruchomości. Sąd Rejonowy ustalił granicę między nieruchomościami należącymi do wnioskodawcy i uczestników postępowania (H. M. (1) i R. M.) według stanu posiadania z dnia 4 listopada 1971 r., uwzględniając faktyczne użytkowanie gruntu i położenie budynków gospodarczych, a nie według pierwotnej ewidencji gruntów z lat 1962-1964, na podstawie której wydano akty własności ziemi. Sąd Rejonowy argumentował, że akty własności ziemi miały charakter deklaratoryjny i nie wykluczały ustalenia granicy według stanu posiadania, zwłaszcza gdy ewidencja gruntów była niezgodna ze stanem faktycznym. Wnioskodawca w apelacji zarzucił Sądowi Rejonowemu obrazę przepisów postępowania, w szczególności art. 233 § 2 kpc (dowolna ocena dowodów) oraz art. 153 kc (błędne ustalenie granicy według stanu posiadania zamiast stanu prawnego). Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne i rozważania prawne Sądu Rejonowego za prawidłowe. Podkreślono, że sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrane dowody, w tym dokumentację ewidencyjną i opinie biegłych, a także właściwie zinterpretował przepisy dotyczące rozgraniczenia i wpływu aktów własności ziemi. Sąd Okręgowy przyjął, że stan posiadania z 1971 roku, w tym położenie budynków gospodarczych, był kluczowy dla ustalenia granicy, a wnioskodawca nie wykazał, aby granica ewidencyjna była granicą prawną i akceptowaną przez strony.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie granic nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym, zwłaszcza w przypadkach rozbieżności między stanem prawnym wynikającym z dokumentów (np. aktów własności ziemi, ewidencji gruntów) a faktycznym stanem posiadania.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą uwłaszczeniową i aktami własności ziemi. Interpretacja może być stosowana do podobnych sytuacji, gdzie stan prawny opiera się na starych dokumentach niezgodnych z faktycznym użytkowaniem gruntu.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w postępowaniu o rozgraniczenie nieruchomości, w sytuacji gdy akty własności ziemi zostały wydane na podstawie ewidencji gruntów niezgodnej ze stanem faktycznego posiadania w dniu wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej, sąd powinien ustalić granicę według stanu prawnego wynikającego z aktów własności ziemi, czy według stanu faktycznego posiadania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd powinien ustalić granicę według stanu faktycznego posiadania z dnia 4 listopada 1971 r., nawet jeśli jest on niezgodny z danymi z ewidencji gruntów, na podstawie której wydano akty własności ziemi.
Uzasadnienie
Akty własności ziemi mają charakter deklaratoryjny i potwierdzają nabycie prawa własności w granicach faktycznego władania. W przypadku rozbieżności między ewidencją gruntów a stanem posiadania, sąd rozgraniczający może samodzielnie ustalić granicę zgodnie ze stanem posiadania.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy, w tym dokumenty ewidencyjne, akty własności ziemi, opinie biegłych oraz zeznania świadków, dokonując ustaleń faktycznych w sprawie rozgraniczenia nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił zebrany materiał dowodowy i dokonał wszechstronnej analizy, która stanowiła podstawę do zastosowania przepisów prawa materialnego.
Uzasadnienie
Sąd odwoławczy nie znalazł podstaw do zarzutu naruszenia art. 233 kpc. Ustalenia faktyczne sądu pierwszej instancji znajdują odzwierciedlenie w dowodach, a analiza prawna jest prawidłowa. Sąd odwoławczy podzielił pogląd, że stan posiadania w dniu wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej jest kluczowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Z. O. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| H. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| R. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 153
Kodeks cywilny
Pierwszym kryterium rozgraniczenia jest stan prawny, który obejmuje również ustalenie spornej granicy z uwzględnieniem skutków prawnych zasiedzenia.
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych art. 1 § ust. 1
Samoistny posiadacz nabywał nieruchomość w granicach faktycznego władztwa w dniu wejścia w życie ustawy, nawet jeśli stan posiadania nie był zgodny z ewidencją gruntów.
Pomocnicze
k.c. art. 172 § § 1
Kodeks cywilny
k.c. art. 152
Kodeks cywilny
Podstawa prawna do rozliczenia kosztów postępowania.
k.p.c. art. 520 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania.
k.p.c. art. 233 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia w apelacji dotyczący oceny dowodów.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 13 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy stosowania przepisów k.p.c. do postępowań w sprawach cywilnych.
Ustawa o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw art. 63
Nie stoi na przeszkodzie ustaleniu przebiegu granicy odmiennej od wynikającej z aktów własności ziemi, jeżeli decyzje te opierały się na danych z ewidencji niezgodnych ze stanem posiadania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Stan posiadania z dnia 4 listopada 1971 r. jest kluczowy dla ustalenia granicy w postępowaniu rozgraniczeniowym, nawet jeśli jest niezgodny z ewidencją gruntów. • Akty własności ziemi mają charakter deklaratoryjny i nie wykluczają ustalenia granicy według stanu faktycznego. • Budynki gospodarcze wybudowane przed 1971 r. i faktycznie użytkowane wskazują na stan posiadania. • Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i zastosował przepisy prawa materialnego.
Odrzucone argumenty
Granica ewidencyjna, wynikająca z dokumentów z lat 1962-1964, powinna być uznana za granicę prawną. • Sąd pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny dowodów, naruszając art. 233 § 2 kpc. • Ustalenie granicy według stanu posiadania było błędne, naruszając art. 153 kc.
Godne uwagi sformułowania
Akty własności ziemi jedynie potwierdzały to nabycie. • Organ administracyjny ustalał nabycie prawa własności nieruchomości, nie dokonując kontroli granicy i nie miał kompetencji do dokonania rozgraniczenia w toku postępowania uwłaszczeniowego. • Samoistny posiadacz nabywał nieruchomość na podstawie art.1 ust.1 ustawy z dnia 26 października 1971r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych w takich granicach, w jakich faktycznie wykonywał swoje władztwo w stosunku do posiadanej nieruchomości w dniu wejścia w życie ustawy uwłaszczeniowej, nawet jeżeli stan jej posiadania nie był zgodny z obszarem I konfiguracją działek wynikających z ewidencji gruntów.
Skład orzekający
Włodzimierz Wójcicki
przewodniczący
Joanna Rawa
sędzia
Andrzej Kordowski
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie granic nieruchomości w postępowaniu rozgraniczeniowym, zwłaszcza w przypadkach rozbieżności między stanem prawnym wynikającym z dokumentów (np. aktów własności ziemi, ewidencji gruntów) a faktycznym stanem posiadania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą uwłaszczeniową i aktami własności ziemi. Interpretacja może być stosowana do podobnych sytuacji, gdzie stan prawny opiera się na starych dokumentach niezgodnych z faktycznym użytkowaniem gruntu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa ilustruje częsty konflikt między formalnym stanem prawnym a faktycznym stanem posiadania, szczególnie w kontekście historycznych przepisów uwłaszczeniowych. Pokazuje, jak sądy podchodzą do ustalania granic w takich sytuacjach.
“Granica nieruchomości: Czy ważniejszy jest akt własności ziemi, czy płot i budynek gospodarczy?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.