I CA 406/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy we Włocławku, rozpoznając apelację Prokuratora Rejonowego, zmienił wyrok Sądu Rejonowego we Włocławku, który ustanowił rozdzielność majątkową między I. L. a W. L. z datą wsteczną od 1 stycznia 2017 r. Apelacja Prokuratora zarzucała naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym błędną ocenę dowodów i obrazę przepisów o ustroju majątkowym małżeńskim oraz prawa upadłościowego. Sąd Okręgowy uznał, że zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc (ocena dowodów) był chybiony, gdyż dotyczył raczej oceny prawnej niż faktycznej. Jednakże, zarzut naruszenia prawa materialnego okazał się zasadny, choć z innych przyczyn niż wskazał apelujący. Sąd Okręgowy ustalił dodatkowo, że postanowieniem z dnia 10 stycznia 2023 r. ogłoszono upadłość pozwanego W. L. jako osoby fizycznej, a postanowienie to stało się prawomocne 18 marca 2023 r. Zgodnie z zasadą aktualności orzekania (art. 316 § 1 kpc) oraz przepisami prawa upadłościowego (art. 124 ust. 1 i art. 125 ust. 2 pr. upadł.), nie jest możliwe ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, jeśli wspólność majątkowa ustała wcześniej w skutek ogłoszenia upadłości jednego z małżonków. Wyrok ustanawiający rozdzielność ma charakter konstytutywny i nie może wywołać skutków przed datą ogłoszenia upadłości. W związku z tym, Sąd Okręgowy zmienił zaskarżony wyrok i oddalił powództwo, obciążając powódkę kosztami sądowymi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWskazanie na kolizję przepisów prawa rodzinnego (ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną) z przepisami prawa upadłościowego, w szczególności gdy upadłość jednego z małżonków następuje w trakcie postępowania o ustanowienie rozdzielności.
Dotyczy sytuacji, gdy upadłość jednego z małżonków została ogłoszona w trakcie postępowania o ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Zagadnienia prawne (2)
Czy możliwe jest ustanowienie rozdzielności majątkowej między małżonkami z datą wsteczną, jeżeli w trakcie postępowania zostało ogłoszone upadłość jednego z małżonków?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie jest możliwe ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną, jeżeli wspólność majątkowa ustała wcześniej w skutek ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.
Uzasadnienie
Ogłoszenie upadłości jednego z małżonków powoduje ustanie wspólności majątkowej. Zgodnie z zasadą aktualności orzekania oraz przepisami prawa upadłościowego, nie można orzec ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą niż data ogłoszenia upadłości, nawet jeśli powództwo zostało wytoczone przed jej ogłoszeniem. Powództwo takie podlega oddaleniu.
Czy zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc (wadliwa ocena materiału dowodowego) jest zasadny, gdy skarżący w istocie kwestionuje ocenę prawną ustalonego stanu faktycznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, taki zarzut nie jest zasadny, jeśli nie dotyczy faktycznej oceny dowodów, lecz próby podważenia wniosków prawnych wyciągniętych z właściwie ustalonego stanu faktycznego.
Uzasadnienie
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc powinien dotyczyć wadliwej oceny dowodów prowadzącej do błędnych ustaleń faktycznych. Jeśli skarżący nie kwestionuje samych ustaleń, a jedynie ich prawną kwalifikację, zarzut ten ma charakter materialnoprawny, a nie procesowy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. L. | osoba_fizyczna | powódka |
| W. L. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Prokurator Rejonowy we Włocławku | organ_państwowy | uczestnik postępowania |
Przepisy (8)
Główne
k.r.o. art. 52 § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Przepis dotyczący przyczyn ustanowienia rozdzielności majątkowej. Sąd Okręgowy uznał, że jego zastosowanie jest wyłączone w sytuacji ogłoszenia upadłości jednego z małżonków.
pr. upadł. art. 125 § 1
Ustawa Prawo upadłościowe
Przepis dotyczący skutków ogłoszenia upadłości dla wspólności majątkowej. Sąd Okręgowy powołał się na niego jako podstawę oddalenia powództwa o ustanowienie rozdzielności z datą wsteczną.
pr. upadł. art. 125 § 2
Ustawa Prawo upadłościowe
Wyklucza możliwość orzeczenia ustanowienia rozdzielności majątkowej z datą wcześniejszą w stosunku do daty ogłoszenia upadłości, nawet jeśli powództwo zostało wytoczone przed jej ogłoszeniem.
Pomocnicze
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny materiału dowodowego. Sąd Okręgowy uznał, że zarzut naruszenia tego przepisu był chybiony, gdyż skarżący kwestionował ocenę prawną, a nie ustalenia faktyczne.
k.r.o. art. 52 § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada aktualności orzekania, zastosowana przez Sąd Okręgowy w kontekście ogłoszenia upadłości w trakcie postępowania apelacyjnego.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § 1
Podstawa do rozstrzygnięcia o nieuiszczonych kosztach sądowych.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogłoszenie upadłości pozwanego W. L. uniemożliwia ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną. • Zastosowanie art. 124 ust. 1 i art. 125 ust. 2 pr. upadł. wyklucza uwzględnienie powództwa.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 233 § 1 kpc przez wadliwą ocenę materiału dowodowego (uznany za chybiony).
Godne uwagi sformułowania
Apelacji nie sposób odmówić słuszności. • Trzeba bowiem mieć na względzie, że formułując przedmiotowy zarzutu Prokurator Rejonowy we Włocławku nie tyle kwestionował ustalenia faktyczne Sądu (będące zazwyczaj skutkiem właśnie wadliwej oceny dowodów), co nie zgadzał się z ich oceną prawną dokonaną przez Sąd meriti. • Nie jest bowiem możliwe ustanowienie rozdzielności majątkowej na podstawie art. 52 kro , jeżeli małżeńska wspólność majątkowa ustała wcześniej w skutek ogłoszenia upadłości w stosunku do jednego z małżonków. • Ma tu miejsce mechanizm wyjaśniony przez Sąd Najwyższy w uchwale z 10 lutego 1982r. III CZP 62/81 OSNC 1982/7/99 w przypadku uprawomocnienia się wyroku rozwodowego, co wyklucza skuteczne dochodzenie zniesienia wspólności majątkowej z datą wsteczną. Znajduje on odpowiednie zastosowanie w niniejszej sprawie.
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wskazanie na kolizję przepisów prawa rodzinnego (ustanowienie rozdzielności majątkowej z datą wsteczną) z przepisami prawa upadłościowego, w szczególności gdy upadłość jednego z małżonków następuje w trakcie postępowania o ustanowienie rozdzielności."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy upadłość jednego z małżonków została ogłoszona w trakcie postępowania o ustanowienie rozdzielności majątkowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak jedno postępowanie (upadłościowe) może wpłynąć na inne (rodzinne), prowadząc do nieoczekiwanych skutków prawnych i oddalenia powództwa, mimo wcześniejszych ustaleń sądu niższej instancji.
“Upadłość małżonka przekreśliła szansę na rozdzielność majątkową z datą wsteczną.”
Sektor
inne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.