I CA 366/13Wykreślenie hipoteki przymusowej brak dowodu wygaśnięcia
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku M.Ł. o wykreślenie hipoteki przymusowej kaucyjnej wpisanej na rzecz Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w W. na nieruchomości położonej w Ł. Sąd Rejonowy w Tomaszowie Lubelskim oddalił wniosek, argumentując, że wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentu potwierdzającego wygaśnięcie hipoteki, takiego jak zgoda wierzyciela na wykreślenie. Sąd pierwszej instancji powołał się na art. 626^8 i 626^9 kpc. Wnioskodawczyni wniosła apelację, zarzucając naruszenie art. 84 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych oraz art. 31 i 32 ustawy o księgach wieczystych i hipotece. Sąd Okręgowy w Zamościu oddalił apelację. Sąd podkreślił, że postępowanie wieczystoksięgowe ogranicza się do badania treści wniosku, dołączonych dokumentów i treści księgi wieczystej. Hipoteka została wpisana w 2009 r. jako zabezpieczenie wierzytelności z tytułu nienależnie pobranej renty. Sąd wskazał, że wygaśnięcie hipoteki wymaga wykazania przed sądem wieczystoksięgowym wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej hipotecznie, co nie zostało udowodnione przez wnioskodawczynię. Dołączona decyzja o przyznaniu emerytury i potrąceniu należności nie stanowiła wystarczającej podstawy do wykreślenia hipoteki. Sąd zaznaczył, że art. 84 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych, dotyczący zabezpieczenia nienależnie pobranych świadczeń, nie mógł mieć zastosowania ze względu na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego oraz fakt, że hipoteka została wpisana przed rozpoczęciem potrąceń. W przypadku niezgodności wpisów z rzeczywistym stanem prawnym, właściwe jest postępowanie cywilne oparte o art. 10 ustawy o księgach wieczystych i hipotece.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdza ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego i wymogi dowodowe przy wnioskach o wykreślenie hipoteki.
Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki ZUS i późniejszych potrąceń.
Zagadnienia prawne (3)
Czy decyzja o przyznaniu emerytury i potrąceniu należności stanowi wystarczającą podstawę do wykreślenia hipoteki przymusowej kaucyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, decyzja ta nie stanowi wystarczającej podstawy do wykreślenia hipoteki, a wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej hipotecznie musi być udowodnione innymi dokumentami.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że postępowanie wieczystoksięgowe ma ograniczoną kognicję i wymaga przedstawienia dokumentów potwierdzających wygaśnięcie wierzytelności. Decyzja o potrąceniu nie dowodzi wygaśnięcia hipoteki, a hipoteka została wpisana przed rozpoczęciem potrąceń.
Czy art. 84 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych ma zastosowanie w postępowaniu wieczystoksięgowym dotyczącym wykreślenia hipoteki, gdy potrącenia z bieżących świadczeń już trwają?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis ten nie miał zastosowania w niniejszej sprawie ze względu na ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego oraz fakt, że hipoteka została wpisana przed rozpoczęciem potrąceń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis ten nie mógł być zastosowany w postępowaniu wieczystoksięgowym, które bada jedynie formalne przesłanki wpisu lub wykreślenia, a nie merytoryczną zasadność zabezpieczonej wierzytelności w kontekście bieżących potrąceń.
Jaki jest zakres kognicji sądu w postępowaniu wieczystoksięgowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów oraz treść księgi wieczystej.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że postępowanie wieczystoksięgowe nie jest postępowaniem merytorycznym rozstrzygającym o istnieniu wierzytelności, a jedynie formalnym badaniem dokumentów.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. Ł. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych w W. | instytucja | wierzyciel hipoteczny |
| P. Ł. | osoba_fizyczna | właściciel nieruchomości |
Przepisy (20)
Główne
k.p.c. art. 626^8 § 1 i 2
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.
k.p.c. art. 626^9
Kodeks postępowania cywilnego
Określa zakres kognicji sądu wieczystoksięgowego.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Oddalenie apelacji.
k.p.c. art. 13
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów kpc do postępowań nieuregulowanych.
Pomocnicze
u.k.w. art. 31
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wymaga przedstawienia dokumentów na wykazanie wygaśnięcia hipoteki.
u.k.w. art. 32
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w. art. 102
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w. art. 104
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w. art. 109
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
u.k.w. art. 94
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Wygaśnięcie wierzytelności pociąga za sobą wygaśnięcie hipoteki.
k.c. art. 508
Kodeks cywilny
Zwolnienie z długu.
k.c. art. 498
Kodeks cywilny
Potrącenie.
k.c. art. 453
Kodeks cywilny
Spełnienie za zgodą wierzyciela innego świadczenia.
u.k.w. art. 100
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Obowiązek wierzyciela podjęcia czynności w celu wykreślenia hipoteki po jej wygaśnięciu.
u.k.w. art. 10
Ustawa o księgach wieczystych i hipotece
Powództwo cywilne o usunięcie niezgodności wpisów z rzeczywistym stanem prawnym.
u.s.u.s. art. 84 § 4a
Ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Dotyczy zabezpieczenia nienależnie pobranych świadczeń, ale nie miał zastosowania w postępowaniu wieczystoksięgowym.
u.s.u.s. art. 84 § 1
Ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych
Obowiązek zwrotu nienależnie pobranych świadczeń.
u.s.u.s. art. 83 § 1 pkt. 5
Ustawa z dnia 13 października 1998r. o systemie ubezpieczeń społecznych
u.u.s.r.
Ustawa z dnia 20 grudnia 1990r. o ubezpieczeniu społecznym rolników
k.p.c. art. 244
Kodeks postępowania cywilnego
Dowód z dokumentu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie formalne przesłanki wniosku i dokumentów, a nie merytoryczną zasadność wierzytelności. • Wnioskodawczyni nie przedłożyła dokumentów potwierdzających wygaśnięcie hipoteki. • Hipoteka została wpisana przed rozpoczęciem potrąceń z emerytury, co wyklucza zastosowanie art. 84 ust. 4a u.s.u.s. w kontekście wniosku o wykreślenie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 84 ust. 4a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych przez niezastosowanie. • Naruszenie art. 31 i 32 ustawy o księgach wieczystych i hipotece przez błędną wykładnię.
Godne uwagi sformułowania
zakres postępowania wieczystoksięgowego zakreślony jest normami treści art. 626 8 kpc • W ramach swojej kognicji Sąd wieczystoksięgowy bada jedynie treść wniosku, dołączonych do wniosku dokumentów jak też treść księgi wieczystej. • Niezgodność wpisów w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nie może być usunięta w postępowaniu wieczystoksięgowym o dokonanie wpisu lub jego wykreślenie. Temu celowi służy tryb postępowania cywilnego i właściwy jest Sąd orzekający w sprawach cywilnych.
Skład orzekający
Teresa Bodys
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Koszel
sędzia
Dariusz Krzysiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdza ograniczoną kognicję sądu wieczystoksięgowego i wymogi dowodowe przy wnioskach o wykreślenie hipoteki."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wpisu hipoteki ZUS i późniejszych potrąceń.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z wykreślaniem hipotek i ograniczeniami postępowania wieczystoksięgowego, co jest istotne dla prawników zajmujących się nieruchomościami i prawem ubezpieczeń społecznych.
“Kiedy wykreślenie hipoteki nie jest takie proste? Sąd wyjaśnia wymogi dowodowe.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.