I Ca 23/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Okręgowy w Zamościu rozpoznał apelację uczestnika A. R. od postanowienia Sądu Rejonowego w Biłgoraju, który stwierdził zasiedzenie nieruchomości rolnej na rzecz L. G. i jego żony Z. G. Sąd pierwszej instancji ustalił, że wnioskodawca i jego poprzednicy prawni (rodzice, dziadkowie) posiadali nieruchomość samoistnie od lat 60. XX wieku, a okres posiadania samoistnego rozpoczął bieg od 1 października 1990 r. (po uchyleniu zakazu zasiedzenia nieruchomości państwowych) i upłynął 1 października 2005 r. Apelujący A. R. zarzucił naruszenie art. 510 kpc poprzez nieuznanie za zainteresowanego poprzedniego właściciela (Skarbu Państwa) oraz naruszenie art. 121 pkt 4 kpc poprzez stwierdzenie zasiedzenia mimo rzekomego zawieszenia jego biegu. Sąd Okręgowy oddalił apelację, uznając zarzuty za bezzasadne. Stwierdzono, że Sąd Rejonowy rozpoznał istotę sprawy i nie zachodziła potrzeba uzupełniania postępowania dowodowego. Zarzut naruszenia art. 510 kpc uznano za chybiony, wskazując, że krąg uczestników postępowania nieprocesowego jest szeroki, a Skarb Państwa (reprezentowany przez Agencję Nieruchomości Rolnych) nie miał bezpośredniego ani pośredniego interesu w sprawie, a jego wniosek o wezwanie do udziału został prawomocnie oddalony. Zarzut naruszenia art. 121 pkt 4 kpc uznano za całkowicie chybiony, ponieważ przepis ten dotyczył zwolnień od kosztów sądowych i został uchylony przed datą złożenia wniosku i orzekania. Nawet gdyby apelujący miał na myśli art. 121 kc dotyczący zawieszenia biegu przedawnienia z powodu siły wyższej, to brak było dowodów na wystąpienie takiej siły wyższej. Sąd Okręgowy potwierdził, że posiadanie wnioskodawcy i jego poprzedników miało charakter samoistny, a brak korzystania z dopłat unijnych nie wpływa na ocenę tego posiadania. Nabycie nieruchomości przez apelującego w 2010 r. od Skarbu Państwa nie miało znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasiedzeniu, które nastąpiło wcześniej. Sąd Okręgowy podzielił ustalenia i argumentację Sądu Rejonowego, uznając je za własne.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia nieruchomości państwowych, znaczenie posiadania samoistnego, krąg uczestników postępowania nieprocesowego, stosowanie art. 10 ustawy nowelizującej Kodeks cywilny.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w tym przepisów przejściowych dotyczących zasiedzenia nieruchomości państwowych.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił charakter posiadania nieruchomości jako samoistnego, prowadzącego do zasiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił charakter posiadania jako samoistnego.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na zeznaniach świadków i uczestników, dokumentach urzędowych, a także na analizie przepisów dotyczących zasiedzenia nieruchomości państwowych i zmian w Kodeksie cywilnym. Stwierdzono, że posiadanie trwało nieprzerwanie przez wymagany prawem okres.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 510 kpc poprzez nieuznanie Skarbu Państwa (Agencji Nieruchomości Rolnych) za zainteresowanego w sprawie o zasiedzenie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pierwszej instancji nie naruszył art. 510 kpc.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że Skarb Państwa nie miał bezpośredniego ani pośredniego interesu w sprawie, a jego wniosek o wezwanie do udziału został prawomocnie oddalony. Krąg uczestników postępowania nieprocesowego jest szeroki, ale obejmuje tylko tych, których praw dotyczy wynik sprawy.
Czy sąd pierwszej instancji naruszył art. 121 pkt 4 kpc (lub art. 121 kc) poprzez stwierdzenie zasiedzenia mimo rzekomego zawieszenia jego biegu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzut ten jest całkowicie chybiony.
Uzasadnienie
Przepis art. 121 pkt 4 kpc dotyczył zwolnień od kosztów sądowych i został uchylony przed datą złożenia wniosku. Nawet jeśli apelujący miał na myśli art. 121 kc dotyczący siły wyższej, brak było dowodów na wystąpienie takiej siły wyższej, która uniemożliwiłaby posiadanie nieruchomości.
Czy nabycie nieruchomości przez apelującego od Skarbu Państwa w 2010 roku ma wpływ na bieg terminu zasiedzenia ustalonego przez Sąd Rejonowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nabycie nieruchomości przez apelującego w 2010 roku nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia o zasiedzeniu.
Uzasadnienie
Zasiedzenie nastąpiło z dniem 1 października 2005 roku, czyli przed datą nabycia nieruchomości przez apelującego. Sąd pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że wymagany okres posiadania samoistnego upłynął w tej dacie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. G. | osoba_fizyczna | wnioskodawca |
| A. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| D. P. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| A. R. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| S. K. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z. A. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| M. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| P. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| J. S. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Z. G. | osoba_fizyczna | uczestnik |
| Gmina C. | instytucja | uczestnik |
| L. J. | osoba_fizyczna | poprzedni posiadacz |
| Z. c. J. i M. małż. G. | osoba_fizyczna | poprzedni posiadacz |
| W. i M. małżonkowie B. | osoba_fizyczna | poprzedni posiadacz |
| P. i M. małżonkowie G. | osoba_fizyczna | poprzedni posiadacz |
| Skarb Państwa - Agencja Nieruchomości Rolnych Oddział Terenowy w L. | organ_państwowy | potencjalny poprzedni właściciel |
Przepisy (12)
Główne
Dz. U. Nr 55, poz. 321 art. 10
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny
Po uchyleniu art. 177 kc stało się możliwe zasiedzenie nieruchomości państwowych. Terminy zasiedzenia dla posiadaczy samoistnych nieruchomości Skarbu Państwa przed 1 października 1990r. ulegają skróceniu o czas posiadania, lecz nie więcej niż o połowę.
k.c. art. 172 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Podstawa do uwzględnienia wniosku o stwierdzenie zasiedzenia przy spełnieniu przesłanek posiadania samoistnego.
Pomocnicze
k.c. art. 177
Kodeks cywilny
Przed 1 października 1990r. wyłączona była możliwość zasiedzenia nieruchomości państwowych.
k.c. art. 336
Kodeks cywilny
Definicja posiadacza samoistnego.
k.p.c. art. 510 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja zainteresowanego w postępowaniu nieprocesowym; szerokie ujęcie interesu.
k.p.c. art. 121 § pkt. 4
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczył zwolnień od kosztów sądowych i został uchylony przed datą orzekania.
k.c. art. 121 § § 4
Kodeks cywilny
Dotyczył zawieszenia biegu przedawnienia z powodu siły wyższej; brak dowodów na jego wystąpienie w sprawie.
k.p.c. art. 386 § § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do oddalenia apelacji.
k.p.c. art. 13
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do orzekania przez sąd odwoławczy.
Dz. U. z 2013r. Nr 173
Ustawa o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rozwoju na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
Reguluje uprawnienia do ubiegania się o pomoc przez osoby korzystające z nieruchomości, w tym dzierżawców.
Ustawa o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Ustawa z 26 października 1971r., na podstawie której nie wydano aktu własności ziemi dla przedmiotowej nieruchomości.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Posiadanie nieruchomości przez wnioskodawcę i jego poprzedników prawnych miało charakter samoistny. • Okres posiadania samoistnego od 1 października 1990 r. do 1 października 2005 r. upłynął. • Skarb Państwa nie był bezpośrednio ani pośrednio zainteresowany w sprawie. • Zarzuty apelującego dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych są chybione. • Brak dowodów na wystąpienie siły wyższej uniemożliwiającej posiadanie.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 510 kpc przez nieuznanie Skarbu Państwa za zainteresowanego. • Naruszenie art. 121 pkt 4 kpc przez stwierdzenie zasiedzenia mimo rzekomego zawieszenia biegu. • Niewłaściwe ustalenia Sądu co do charakteru posiadania (na podstawie braku dopłat unijnych). • Nieważność decyzji Prezydium PRN z 1954 r. o przejęciu mienia.
Godne uwagi sformułowania
"G. bądź ich poprzednicy prawni działkę tę posiadali" • "O samoistnym posiadaniu decyduje animus rem sibi habendi (zamiar władania rzeczą dla siebie) i corpus possessionis (fizyczne władanie rzeczą)." • "Posiadacz nie traci posiadania jeżeli nie czerpie korzyści dodatkowych z nieruchomości jakimi są dopłaty i inne formy pomocy przysługujące rolnikom." • "Dla rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie bez znaczenia prawnego jest nabycie przedmiotowej nieruchomości przez apelującego umową z dnia 29 kwietnia 2010r."
Skład orzekający
Teresa Bodys
przewodniczący-sprawozdawca
Halina Bork
sędzia
Elżbieta Koszel
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia nieruchomości państwowych, znaczenie posiadania samoistnego, krąg uczestników postępowania nieprocesowego, stosowanie art. 10 ustawy nowelizującej Kodeks cywilny."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego i faktycznego, w tym przepisów przejściowych dotyczących zasiedzenia nieruchomości państwowych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy zasiedzenia nieruchomości, co jest tematem często interesującym dla właścicieli gruntów i prawników. Wyjaśnia kluczowe kwestie dotyczące posiadania samoistnego i przepisów przejściowych.
“Czy można zasiedzieć ziemię należącą do Skarbu Państwa? Sąd Okręgowy wyjaśnia.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.