I Ca 171/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie zasiedzenia udziału w nieruchomości położonej w L. Sąd Rejonowy w Lipnie postanowieniem wstępnym z dnia 18 kwietnia 2017 roku stwierdził, że G. i K. małż. M. nabyli z dniem 1 stycznia 1986 roku przez zasiedzenie własność 1/5 udziału w nieruchomości, należącego obecnie do wnioskodawczyń. Sąd Rejonowy oparł się na ustaleniach faktycznych wskazujących na długoletnie, samoistne posiadanie nieruchomości przez poprzedników prawnych uczestniczki postępowania K. L. (1), w tym ponoszenie kosztów utrzymania, pobieranie pożytków i traktowanie ich jako wyłącznych właścicieli przez instytucje publiczne. Sąd Rejonowy uznał, że domniemanie z art. 339 KC nie zostało obalone przez wnioskodawczynie. Sąd Okręgowy we Włocławku, rozpoznając apelację wnioskodawczyń, zmienił zaskarżone postanowienie i oddalił wniosek. Sąd Okręgowy podkreślił, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, iż w sprawie o zasiedzenie przez współwłaściciela udziału należącego do drugiego współwłaściciela nie stosuje się domniemania z art. 339 KC. Posiadanie rzeczy przez współwłaściciela jest z natury rzeczy posiadaniem właścicielskim i samoistnym w zakresie przysługującego mu prawa (art. 206 KC). Aby stwierdzić zasiedzenie udziału innego współwłaściciela, konieczne jest udowodnienie na zasadach ogólnych, że posiadanie zostało rozszerzone ponad zakres zwykłego korzystania i że ta zmiana została uzewnętrzniona wobec pozostałych współwłaścicieli. Sąd Okręgowy uznał, że wnioskodawczyni K. L. (1) nie wykazała takich okoliczności. Czynności takie jak pobieranie czynszu czy remonty były wykonywane w ramach art. 206 KC i nie świadczyły o zmianie charakteru posiadania w stosunku do K. T. i jego następców prawnych. Sąd Okręgowy stwierdził również uchybienia proceduralne dotyczące kręgu uczestników postępowania, jednakże nie miały one wpływu na ocenę zasadności apelacji z uwagi na brak odpowiednich zarzutów. W konsekwencji, z uwagi na brak przesłanki samoistnego posiadania, Sąd Okręgowy oddalił wniosek o zasiedzenie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia udziału we współwłasności, w szczególności wyłączenie stosowania art. 339 KC i konieczność udowodnienia samoistnego posiadania rozszerzonego.
Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i zasiedzenia udziału, wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w sprawie o zasiedzenie udziału należącego do jednego współwłaściciela przez drugiego współwłaściciela stosuje się domniemanie samoistnego posiadania z art. 339 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w sprawie o zasiedzenie przez współwłaściciela udziału należącego do drugiego współwłaściciela nie stosuje się domniemania z art. 339 KC.
Uzasadnienie
Posiadanie rzeczy przez współwłaściciela jest z natury rzeczy posiadaniem właścicielskim i samoistnym w zakresie przysługującego mu prawa (art. 206 KC). Aby stwierdzić zasiedzenie udziału innego współwłaściciela, konieczne jest udowodnienie na zasadach ogólnych, że posiadanie zostało rozszerzone ponad zakres zwykłego korzystania i że ta zmiana została uzewnętrzniona wobec pozostałych współwłaścicieli.
Czy czynności takie jak pobieranie czynszu, remonty i ubezpieczenie nieruchomości przez jednego ze współwłaścicieli świadczą o samoistnym posiadaniu udziału drugiego współwłaściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie czynności, wykonywane w ramach art. 206 KC, nie świadczą o samoistnym posiadaniu udziału drugiego współwłaściciela, jeśli nie wykazano ich rozszerzenia i uzewnętrznienia wobec niego.
Uzasadnienie
Czynności zarządcze i administracyjne wykonywane przez jednego ze współwłaścicieli w ramach jego uprawnień wynikających z art. 206 KC nie stanowią samoistnego posiadania udziału drugiego współwłaściciela, chyba że zostaną podjęte działania wskazujące na zmianę charakteru posiadania i uzewnętrznienie jej wobec pozostałych współwłaścicieli.
Czy uchybienia proceduralne dotyczące kręgu uczestników postępowania o zasiedzenie, jeśli nie zostały podniesione w apelacji, mają wpływ na ocenę zasadności środka odwoławczego?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli uchybienia te nie zostały podniesione w apelacji, nie mogą być wzięte pod uwagę przez sąd odwoławczy z urzędu i nie mają wpływu na ocenę zasadności apelacji.
Uzasadnienie
Sąd II instancji rozpoznając apelację jest związany zarzutami dotyczącymi naruszenia przepisów postępowania, które zostały podniesione w apelacji. Uchybienia, które nie zostały zaskarżone, nie mogą być oceniane przez sąd odwoławczy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. M. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| E. B. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| J. K. | osoba_fizyczna | wnioskodawczyni |
| K. L. (1) | osoba_fizyczna | uczestniczka postępowania |
| M. C. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| M. M. (1) | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| J. M. | osoba_fizyczna | uczestnik postępowania |
| G. M. | osoba_fizyczna | poprzednik prawny uczestniczki |
| K. M. | osoba_fizyczna | poprzednik prawny uczestniczki |
| K. T. | osoba_fizyczna | poprzednik prawny wnioskodawczyń |
| S. M. | osoba_fizyczna | następca prawny G. i K. M. |
| M. P. | osoba_fizyczna | następca prawny G. i K. M. |
| W. M. | osoba_fizyczna | następca prawny G. i K. M. |
| P. M. | osoba_fizyczna | następca prawny G. i K. M. |
| A. M. | osoba_fizyczna | następca prawny G. i K. M. |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 206
Kodeks cywilny
Każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Posiadanie rzeczy przez współwłaściciela jest posiadaniem właścicielskim i samoistnym w tym zakresie.
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Sąd Okręgowy uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania tego przepisu z uwagi na brak samoistnego posiadania.
k.p.c. art. 386 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna orzeczenia sądu drugiej instancji o zmianie zaskarżonego postanowienia.
Pomocnicze
k.c. art. 339
Kodeks cywilny
Domniemanie samoistnego posiadania nie ma zastosowania w sprawie o zasiedzenie przez współwłaściciela udziału należącego do innego współwłaściciela.
k.p.c. art. 13 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Stosowanie przepisów k.p.c. do postępowań nieprocesowych.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego oceny dowodów, uznany za wadliwy w odniesieniu do kwestii prawnych.
k.p.c. art. 328 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia przepisu dotyczącego uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 618 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Właściwość sądu w sprawach o zniesienie współwłasności i dział spadku, w tym rozstrzyganie sporów o własność.
k.p.c. art. 177 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zawieszenie postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W sprawie o zasiedzenie udziału współwłaściciela przez innego współwłaściciela nie stosuje się domniemania z art. 339 KC. • Ciężar dowodu zmiany charakteru posiadania spoczywa na osobie wnioskującej o zasiedzenie. • Czynności zarządcze i administracyjne wykonywane przez jednego ze współwłaścicieli w ramach art. 206 KC nie świadczą o samoistnym posiadaniu udziału drugiego współwłaściciela, jeśli nie wykazano ich rozszerzenia i uzewnętrznienia.
Odrzucone argumenty
Poprzednicy prawni uczestniczki postępowania posiadali samoistnie przedmiotowy udział. • Następcy prawni K. T. nie czuli się współwłaścicielami nieruchomości, a ich ojciec się nią nie interesował i nie brał udziału w remontach. • Domniemanie z art. 339 KC zostało obalone przez wnioskodawczynie.
Godne uwagi sformułowania
w sprawie o zasiedzenie przez współwłaściciela udziału należącego do drugiego współwłaściciela nie ma zastosowania domniemanie ustanowione w art. 339 kc • posiadanie rzeczy przez współwłaściciela jest zatem posiadaniem właścicielskim i samoistnym, stanowi bowiem realizację jego niepodzielnego prawa do rzeczy • niewykonywanie prawa posiadania przez innych współwłaścicieli nie uprawnia do wniosku, że posiadający współwłaściciel przejmuje rzecz w posiadanie samoistnie w zakresie ich uprawnień • konieczne jest wykazanie konkretnych faktów potwierdzających rzeczywiste przejęcie praw i obowiązków innych współwłaścicieli w sposób pozwalający im dostrzec zmianę
Skład orzekający
Mariusz Nazdrowicz
przewodniczący-sprawozdawca
Małgorzata Serocka
sędzia
Konrad Mosakowski
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zasiedzenia udziału we współwłasności, w szczególności wyłączenie stosowania art. 339 KC i konieczność udowodnienia samoistnego posiadania rozszerzonego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji współwłasności i zasiedzenia udziału, wymaga analizy konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczową kwestię prawną dotyczącą zasiedzenia udziału we współwłasności, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej. Wyjaśnienie, dlaczego domniemanie z art. 339 KC nie ma zastosowania, jest cenne dla prawników.
“Zasiedzenie udziału we współwłasności: Kiedy domniemanie samoistnego posiadania przestaje działać?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.