I C 960/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Mrągowie rozpoznał sprawę z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko N. L. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Powódka domagała się uznania za bezskuteczną umowy darowizny udziału w nieruchomości, zawartej przez I. L. na rzecz jej córki N. L. w dniu 12 kwietnia 2018 roku. Podstawą powództwa była wierzytelność powódki wobec I. L., stwierdzona nakazem zapłaty z dnia 8 września 2017 roku (sygn. akt I Nc 205/17), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Powódka wskazała, że prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do jej zaspokojenia, a darowizna została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela. Pozwana N. L. wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że darowizna miała na celu uregulowanie statusu nieruchomości po zmarłym ojcu i że zadłużenie hipoteczne przewyższa wartość nieruchomości. Sąd ustalił, że powódce przysługuje wierzytelność wobec I. L. w kwocie 37.350,17 zł, która nie została zaspokojona w toku postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że I. L. była niewypłacalna w chwili dokonywania darowizny, a czynność ta pogłębiła jej niewypłacalność. Zastosowano domniemanie z art. 529 kc dotyczące świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd uznał również, że pozwana miała ogólną wiedzę o problemach finansowych matki, a nawet gdyby nie miała, zgodnie z art. 528 kc, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść bezpłatnie. Sąd odrzucił argument pozwanej o braku pokrzywdzenia wierzyciela z uwagi na obciążenie hipoteczne, wskazując, że wybycie majątku zawsze pogłębia niewypłacalność i że odwleczenie zaspokojenia również stanowi pokrzywdzenie. W konsekwencji sąd uznał powództwo za zasadne i orzekł o bezskuteczności umowy darowizny w stosunku do powódki, zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty procesu oraz nakazał ściągnięcie nieuiszczonych kosztów sądowych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie stosowania skargi pauliańskiej w przypadku darowizny nieruchomości, interpretacja pojęcia pokrzywdzenia wierzyciela, zastosowanie domniemań z art. 528 i 529 k.c.
Konkretny stan faktyczny sprawy, konieczność indywidualnej oceny przesłanek skargi pauliańskiej w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa darowizny udziału w nieruchomości zawarta przez dłużnika z osobą trzecią może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 527 k.c. z powodu pokrzywdzenia wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, umowa darowizny może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli spełnione są przesłanki z art. 527 k.c., w tym dokonanie czynności z pokrzywdzeniem wierzyciela, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia oraz wiedza osoby trzeciej o tym fakcie (lub możliwość jej dowiedzenia się).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że darowizna udziału w nieruchomości przez dłużniczkę I. L. na rzecz córki N. L. była bezskuteczna wobec wierzyciela, gdyż I. L. była niewypłacalna, a czynność ta pogłębiła jej niewypłacalność. Dłużniczka miała świadomość pokrzywdzenia wierzyciela, a pozwana N. L. miała ogólną wiedzę o problemach finansowych matki. Sąd zastosował również domniemania z art. 528 i 529 k.c.
Jak należy rozumieć pojęcie 'pokrzywdzenia wierzycieli' w kontekście skargi pauliańskiej (art. 527 § 2 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Pokrzywdzenie wierzycieli następuje, gdy wskutek czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Obejmuje to również sytuacje, gdy aktywa dłużnika są niedostępne dla wierzyciela, a także gdy czynność jedynie odwleka zaspokojenie wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że wybycie jakiegokolwiek majątku przez dłużnika pogłębia stan niewypłacalności, a nawet samo odwleczenie zaspokojenia wierzyciela stanowi pokrzywdzenie w rozumieniu art. 527 k.c.
Czy obciążenie nieruchomości hipoteką wyklucza możliwość uznania jej darowizny za bezskuteczną wobec wierzyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, obciążenie hipoteczne nie wyklucza pokrzywdzenia wierzyciela, zwłaszcza jeśli wierzytelność zabezpieczona hipoteką nie jest wymagalna lub jej faktyczna wysokość jest niższa od zadeklarowanej.
Uzasadnienie
Sąd argumentował, że wierzytelność hipoteczna była regularnie spłacana, a jej faktyczna wysokość mogła być niższa, co nie wykluczało pokrzywdzenia wierzyciela przez darowiznę innego majątku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. | spółka | powód |
| N. L. | osoba_fizyczna | pozwana |
| I. L. | osoba_fizyczna | dłużniczka (współdłużnik w postępowaniu egzekucyjnym) |
| (...) , (...) sp. jawna | spółka | współdłużnik w postępowaniu egzekucyjnym |
| K. P. | osoba_fizyczna | współdłużnik w postępowaniu egzekucyjnym |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 527 § 1
Kodeks cywilny
Przesłanki skargi pauliańskiej: dokonanie czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia, wiedza osoby trzeciej.
k.c. art. 527 § 2
Kodeks cywilny
Pokrzywdzenie wierzycieli następuje, gdy dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu, lub gdy aktywa są niedostępne dla wierzyciela.
Pomocnicze
k.c. art. 528
Kodeks cywilny
Uznanie czynności za bezskuteczną, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść bezpłatnie, nawet bez wiedzy o działaniu dłużnika.
k.c. art. 529
Kodeks cywilny
Domniemanie świadomości pokrzywdzenia wierzycieli, gdy dłużnik był niewypłacalny w chwili darowizny lub stał się niewypłacalny wskutek darowizny.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Nakazanie ściągnięcia nieuiszczonych kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie wymagalnej wierzytelności powódki wobec I. L. • Niewypłacalność dłużniczki I. L. w chwili dokonania darowizny. • Pokrzywdzenie wierzyciela przez darowiznę, która pogłębiła niewypłacalność. • Świadomość dłużniczki I. L. o pokrzywdzeniu wierzyciela (lub domniemanie z art. 529 k.c.). • Wiedza pozwanej N. L. o problemach finansowych matki (lub zastosowanie art. 528 k.c.). • Darowizna jako czynność prawna bezpłatna, co uzasadnia zastosowanie art. 528 k.c.
Odrzucone argumenty
Argument pozwanej, że zadłużenie hipoteczne nieruchomości przewyższa jej wartość i darowizna nie spowodowała pokrzywdzenia wierzyciela. • Argument pozwanej, że darowizna miała na celu uregulowanie statusu nieruchomości po zmarłym ojcu.
Godne uwagi sformułowania
pokrzywdzenie wierzycieli powstaje na skutek takiego stanu faktycznego majątku dłużnika, który powoduje niemożność, utrudnienie lub choćby odwleczenie zaspokojenia wierzyciela • już choćby tylko odwleczenie zaspokojenia wierzyciela stanowi jego pokrzywdzenie w rozumieniu art. 527 kc • wybycie się jakiegokolwiek majątku niewątpliwie pogłębia stan niewypłacalności dłużnika
Skład orzekający
Krzysztof Połomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania skargi pauliańskiej w przypadku darowizny nieruchomości, interpretacja pojęcia pokrzywdzenia wierzyciela, zastosowanie domniemań z art. 528 i 529 k.c."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, konieczność indywidualnej oceny przesłanek skargi pauliańskiej w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego narzędzia ochrony wierzycieli – skargi pauliańskiej, a także pokazuje, jak sąd ocenia działania dłużników próbujących ukryć majątek przed egzekucją poprzez darowizny.
“Czy darowizna nieruchomości może uratować przed długami? Sąd odpowiada: niekoniecznie!”
Dane finansowe
WPS: 31 430,43 PLN
zwrot kosztów procesu: 5502 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 3600 PLN
nieuiszczone koszty sądowe: 1515,47 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.