Orzeczenie · 2019-10-23

I C 960/18

Sąd
Sąd Rejonowy w Mrągowie
Miejsce
Mrągowo
Data
2019-10-23
SAOSCywilneprawo zobowiązańŚredniarejonowy
skarga pauliańskabezskuteczność czynności prawnejpokrzywdzenie wierzycielaniewypłacalność dłużnikadarowiznanieruchomośćpostępowanie egzekucyjnewierzytelność

Sąd Rejonowy w Mrągowie rozpoznał sprawę z powództwa (...) sp. z o.o. przeciwko N. L. o uznanie czynności prawnej za bezskuteczną. Powódka domagała się uznania za bezskuteczną umowy darowizny udziału w nieruchomości, zawartej przez I. L. na rzecz jej córki N. L. w dniu 12 kwietnia 2018 roku. Podstawą powództwa była wierzytelność powódki wobec I. L., stwierdzona nakazem zapłaty z dnia 8 września 2017 roku (sygn. akt I Nc 205/17), zaopatrzonego w klauzulę wykonalności. Powódka wskazała, że prowadzone postępowanie egzekucyjne nie doprowadziło do jej zaspokojenia, a darowizna została dokonana z pokrzywdzeniem wierzyciela. Pozwana N. L. wniosła o oddalenie powództwa, argumentując, że darowizna miała na celu uregulowanie statusu nieruchomości po zmarłym ojcu i że zadłużenie hipoteczne przewyższa wartość nieruchomości. Sąd ustalił, że powódce przysługuje wierzytelność wobec I. L. w kwocie 37.350,17 zł, która nie została zaspokojona w toku postępowania egzekucyjnego. Sąd uznał, że I. L. była niewypłacalna w chwili dokonywania darowizny, a czynność ta pogłębiła jej niewypłacalność. Zastosowano domniemanie z art. 529 kc dotyczące świadomości dłużnika pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd uznał również, że pozwana miała ogólną wiedzę o problemach finansowych matki, a nawet gdyby nie miała, zgodnie z art. 528 kc, wierzyciel może żądać uznania czynności za bezskuteczną, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść bezpłatnie. Sąd odrzucił argument pozwanej o braku pokrzywdzenia wierzyciela z uwagi na obciążenie hipoteczne, wskazując, że wybycie majątku zawsze pogłębia niewypłacalność i że odwleczenie zaspokojenia również stanowi pokrzywdzenie. W konsekwencji sąd uznał powództwo za zasadne i orzekł o bezskuteczności umowy darowizny w stosunku do powódki, zasądził od pozwanej na rzecz powódki koszty procesu oraz nakazał ściągnięcie nieuiszczonych kosztów sądowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Uzasadnienie stosowania skargi pauliańskiej w przypadku darowizny nieruchomości, interpretacja pojęcia pokrzywdzenia wierzyciela, zastosowanie domniemań z art. 528 i 529 k.c.

Ograniczenia stosowania

Konkretny stan faktyczny sprawy, konieczność indywidualnej oceny przesłanek skargi pauliańskiej w każdej sprawie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa darowizny udziału w nieruchomości zawarta przez dłużnika z osobą trzecią może zostać uznana za bezskuteczną wobec wierzyciela na podstawie art. 527 k.c. z powodu pokrzywdzenia wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa darowizny może zostać uznana za bezskuteczną, jeśli spełnione są przesłanki z art. 527 k.c., w tym dokonanie czynności z pokrzywdzeniem wierzyciela, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia oraz wiedza osoby trzeciej o tym fakcie (lub możliwość jej dowiedzenia się).

Uzasadnienie

Sąd uznał, że darowizna udziału w nieruchomości przez dłużniczkę I. L. na rzecz córki N. L. była bezskuteczna wobec wierzyciela, gdyż I. L. była niewypłacalna, a czynność ta pogłębiła jej niewypłacalność. Dłużniczka miała świadomość pokrzywdzenia wierzyciela, a pozwana N. L. miała ogólną wiedzę o problemach finansowych matki. Sąd zastosował również domniemania z art. 528 i 529 k.c.

Jak należy rozumieć pojęcie 'pokrzywdzenia wierzycieli' w kontekście skargi pauliańskiej (art. 527 § 2 k.c.)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pokrzywdzenie wierzycieli następuje, gdy wskutek czynności prawnej dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności. Obejmuje to również sytuacje, gdy aktywa dłużnika są niedostępne dla wierzyciela, a także gdy czynność jedynie odwleka zaspokojenie wierzyciela.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że wybycie jakiegokolwiek majątku przez dłużnika pogłębia stan niewypłacalności, a nawet samo odwleczenie zaspokojenia wierzyciela stanowi pokrzywdzenie w rozumieniu art. 527 k.c.

Czy obciążenie nieruchomości hipoteką wyklucza możliwość uznania jej darowizny za bezskuteczną wobec wierzyciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, obciążenie hipoteczne nie wyklucza pokrzywdzenia wierzyciela, zwłaszcza jeśli wierzytelność zabezpieczona hipoteką nie jest wymagalna lub jej faktyczna wysokość jest niższa od zadeklarowanej.

Uzasadnienie

Sąd argumentował, że wierzytelność hipoteczna była regularnie spłacana, a jej faktyczna wysokość mogła być niższa, co nie wykluczało pokrzywdzenia wierzyciela przez darowiznę innego majątku.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uznanie czynności prawnej za bezskuteczną
Strona wygrywająca
(...) sp. z o.o.

Strony

NazwaTypRola
(...) sp. z o.o.spółkapowód
N. L.osoba_fizycznapozwana
I. L.osoba_fizycznadłużniczka (współdłużnik w postępowaniu egzekucyjnym)
(...) , (...) sp. jawnaspółkawspółdłużnik w postępowaniu egzekucyjnym
K. P.osoba_fizycznawspółdłużnik w postępowaniu egzekucyjnym

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 527 § 1

Kodeks cywilny

Przesłanki skargi pauliańskiej: dokonanie czynności prawnej z pokrzywdzeniem wierzycieli, działanie dłużnika ze świadomością pokrzywdzenia, wiedza osoby trzeciej.

k.c. art. 527 § 2

Kodeks cywilny

Pokrzywdzenie wierzycieli następuje, gdy dłużnik stał się niewypłacalny lub niewypłacalny w wyższym stopniu, lub gdy aktywa są niedostępne dla wierzyciela.

Pomocnicze

k.c. art. 528

Kodeks cywilny

Uznanie czynności za bezskuteczną, gdy osoba trzecia uzyskała korzyść bezpłatnie, nawet bez wiedzy o działaniu dłużnika.

k.c. art. 529

Kodeks cywilny

Domniemanie świadomości pokrzywdzenia wierzycieli, gdy dłużnik był niewypłacalny w chwili darowizny lub stał się niewypłacalny wskutek darowizny.

k.p.c. art. 98 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.

k.p.c. art. 99

Kodeks postępowania cywilnego

Zakres kosztów podlegających zwrotowi.

u.k.s.c. art. 113 § 1

Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych

Nakazanie ściągnięcia nieuiszczonych kosztów sądowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Istnienie wymagalnej wierzytelności powódki wobec I. L. • Niewypłacalność dłużniczki I. L. w chwili dokonania darowizny. • Pokrzywdzenie wierzyciela przez darowiznę, która pogłębiła niewypłacalność. • Świadomość dłużniczki I. L. o pokrzywdzeniu wierzyciela (lub domniemanie z art. 529 k.c.). • Wiedza pozwanej N. L. o problemach finansowych matki (lub zastosowanie art. 528 k.c.). • Darowizna jako czynność prawna bezpłatna, co uzasadnia zastosowanie art. 528 k.c.

Odrzucone argumenty

Argument pozwanej, że zadłużenie hipoteczne nieruchomości przewyższa jej wartość i darowizna nie spowodowała pokrzywdzenia wierzyciela. • Argument pozwanej, że darowizna miała na celu uregulowanie statusu nieruchomości po zmarłym ojcu.

Godne uwagi sformułowania

pokrzywdzenie wierzycieli powstaje na skutek takiego stanu faktycznego majątku dłużnika, który powoduje niemożność, utrudnienie lub choćby odwleczenie zaspokojenia wierzyciela • już choćby tylko odwleczenie zaspokojenia wierzyciela stanowi jego pokrzywdzenie w rozumieniu art. 527 kc • wybycie się jakiegokolwiek majątku niewątpliwie pogłębia stan niewypłacalności dłużnika

Skład orzekający

Krzysztof Połomski

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Uzasadnienie stosowania skargi pauliańskiej w przypadku darowizny nieruchomości, interpretacja pojęcia pokrzywdzenia wierzyciela, zastosowanie domniemań z art. 528 i 529 k.c."

Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny sprawy, konieczność indywidualnej oceny przesłanek skargi pauliańskiej w każdej sprawie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy popularnego narzędzia ochrony wierzycieli – skargi pauliańskiej, a także pokazuje, jak sąd ocenia działania dłużników próbujących ukryć majątek przed egzekucją poprzez darowizny.

Czy darowizna nieruchomości może uratować przed długami? Sąd odpowiada: niekoniecznie!

Dane finansowe

WPS: 31 430,43 PLN

zwrot kosztów procesu: 5502 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 3600 PLN

nieuiszczone koszty sądowe: 1515,47 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst