I C 897/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie A. K. i W. K. wnieśli pozew przeciwko (...) Bank (...) S.A. w W., domagając się ustalenia nieważności umowy o kredyt mieszkaniowy z dnia 8 września 2010 r. oraz zasądzenia od banku kwoty 287.608,53 zł z odsetkami, wywodząc roszczenie z nieważności umowy. Ewentualnie, powodowie domagali się ustalenia, że określone § postanowienia umowy stanowią niedozwolone klauzule umowne i nie wiążą ich. Bank wniósł o oddalenie powództwa w całości. Sąd Okręgowy w Olsztynie ustalił, że strony zawarły umowę kredytu mieszkaniowego nr (...) 10- (...) , na podstawie której bank zobowiązał się pozostawić do dyspozycji powodów kwotę 550.000,00 zł, z przeznaczeniem na finansowanie budowy domu. Umowa przewidywała indeksację kredytu do waluty CHF i spłatę w PLN, z zastosowaniem kursów sprzedaży waluty ustalanych przez bank. Sąd uznał, że umowa kredytu nie jest nieważna, ponieważ zawiera wszystkie essentialia negotii umowy kredytu bankowego i mieści się w granicach swobody umów. Jednakże, sąd stwierdził, że postanowienia dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty (§ 1.1, § 1.2 pkt 1-4, § 19/1, § 19/6) stanowią niedozwolone klauzule umowne w rozumieniu art. 385¹ k.c., ponieważ dawały bankowi swobodę w ustalaniu kursów, co naruszało interesy konsumentów. W związku z tym, sąd orzekł, że te klauzule nie wiążą powodów. Powództwo o ustalenie nieważności umowy i zapłatę zostało oddalone, natomiast uwzględniono powództwo ewentualne o stwierdzenie bezskuteczności klauzul abuzywnych. Sąd zasądził od banku na rzecz powodów zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUznawanie klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych za abuzywne, gdy bank jednostronnie ustala kursy walut. Skutki stwierdzenia abuzywności klauzul w umowach konsumenckich.
Dotyczy umów kredytowych indeksowanych do waluty obcej, gdzie mechanizm ustalania kursów przez bank nie jest przejrzysty i obiektywny. Konkretne postanowienia umowy i stan faktyczny mogą wpływać na zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy umowa kredytu mieszkaniowego indeksowanego kursem waluty obcej, gdzie bank jednostronnie ustala kursy walut do przeliczeń, jest nieważna z powodu sprzeczności z prawem bankowym lub zasadami współżycia społecznego?
Odpowiedź sądu
Nie, umowa kredytu indeksowanego nie jest nieważna, o ile zawiera essentialia negotii umowy kredytu bankowego i mieści się w granicach swobody umów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że umowa kredytu indeksowanego, nawet z klauzulami dotyczącymi kursów walut ustalanych przez bank, nie jest z natury nieważna, jeśli zawiera wszystkie istotne elementy umowy kredytu bankowego i nie narusza przepisów prawa ani zasad współżycia społecznego.
Czy postanowienia umowy kredytu mieszkaniowego dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty, według którego dokonywane są przeliczenia wypłaty kredytu i spłaty rat, stanowią niedozwolone klauzule umowne (klauzule abuzywne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią niedozwolone klauzule umowne, ponieważ bank jednostronnie i bez obiektywnych kryteriów ustalał kursy walut, co naruszało interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że brak jasnych i obiektywnych kryteriów ustalania kursów walut przez bank, przy jednoczesnym braku indywidualnego uzgodnienia tych postanowień z konsumentem, prowadzi do nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron, naruszając interesy konsumenta i dobre obyczaje.
Jaki jest skutek stwierdzenia abuzywności klauzul umownych w umowie kredytu indeksowanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Skutkiem jest wyeliminowanie niedozwolonych postanowień z umowy, przy czym umowa jako całość pozostaje w mocy, o ile jest to prawnie możliwe i nie prowadzi do upadku umowy.
Uzasadnienie
Sąd, opierając się na orzecznictwie TSUE i SN, stwierdził, że wyeliminowanie klauzul abuzywnych nie powoduje automatycznie nieważności całej umowy. Umowa może być nadal wykonywana na podstawie pozostałych postanowień, jeśli zachowuje essentialia negotii.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. K. | osoba_fizyczna | powód |
| A. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Bank (...) Spółka Akcyjna z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Stosowany do oceny nieważności umowy.
Prawo bankowe art. 69
Ustawa - Prawo bankowe
Określa essentialia negotii umowy kredytu bankowego.
k.c. art. 385¹ § 1
Kodeks cywilny
Definicja i skutki klauzul niedozwolonych (abuzywnych).
Pomocnicze
k.c. art. 353¹
Kodeks cywilny
Zasada swobody umów.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach procesu przy częściowym uwzględnieniu żądań.
k.c. art. 358 § 2
Kodeks cywilny
Przepis dyspozytywny dotyczący przeliczeń walutowych (wspomniany jako potencjalne zastępstwo, ale ostatecznie nie zastosowany).
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy dotyczące mechanizmu ustalania kursu waluty są niedozwolonymi klauzulami umownymi, ponieważ bank jednostronnie i bez obiektywnych kryteriów ustalał kursy, co naruszało interesy konsumenta. • Brak indywidualnego uzgodnienia klauzul indeksacyjnych z konsumentem.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest nieważna z powodu sprzeczności z prawem bankowym lub zasadami współżycia społecznego. • Roszczenie o zapłatę kwoty 287.608,53 zł wynikające z nieważności umowy.
Godne uwagi sformułowania
Bank miał całkowitą swobodę w zakresie ustalania kursu waluty. • Prawo banku do ustalania kursu waluty nie doznawało żadnych umownych ograniczeń w postaci skonkretyzowanych, obiektywnych kryteriów zmian stosowanych kursów walutowych. • Doszło do nierównomiernego rozkładu praw i obowiązków stron umowy kredytowej, prowadzącą do naruszenia interesów konsumenta. • Eliminacja postanowień dotyczących kursów wymiany, nie zmienia zasadniczych postanowień umowy, tj. umożliwia powodom skorzystanie z kredytu udzielonego przez pozwanego, z obowiązkiem spłaty w określonym czasie, przy ustalonym oprocentowaniu.
Skład orzekający
Krystian Szeląg
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uznawanie klauzul indeksacyjnych w umowach kredytowych za abuzywne, gdy bank jednostronnie ustala kursy walut. Skutki stwierdzenia abuzywności klauzul w umowach konsumenckich."
Ograniczenia: Dotyczy umów kredytowych indeksowanych do waluty obcej, gdzie mechanizm ustalania kursów przez bank nie jest przejrzysty i obiektywny. Konkretne postanowienia umowy i stan faktyczny mogą wpływać na zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu klauzul abuzywnych w umowach kredytowych indeksowanych do walut obcych, co jest nadal gorącym tematem dla wielu konsumentów i prawników.
“Bank jednostronnie ustalał kursy walut? Sąd Okręgowy w Olsztynie orzeka w sprawie klauzul abuzywnych w kredycie hipotecznym!”
Dane finansowe
WPS: 287 608,53 PLN
zwrot kosztów procesu: 11 834 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.