I C 839/15Brak interesu prawnego w ustaleniu najmu przy sprawie o eksmisję
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód L. N. wniósł pozew o ustalenie istnienia umowy najmu na czas nieokreślony części lokalu mieszkalnego należącego do jego rodziców, pozwanych J. i M. N. Powód twierdził, że od stycznia 2012 r. zajmuje jeden pokój, płacąc miesięcznie 300 zł, a później z konkubiną zajął i wyremontował drugi pokój. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, zaprzeczając istnieniu umowy najmu i wskazując na toczące się przeciwko powodowi postępowanie o eksmisję z ich lokalu. Sąd, opierając się na art. 189 k.p.c., uznał, że powód nie posiada interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie istnienia stosunku najmu, ponieważ kwestia ta zostanie rozstrzygnięta w sprawie o eksmisję. Sąd podkreślił, że w postępowaniu eksmisyjnym sąd jest zobowiązany do zbadania tytułu prawnego do lokalu, co czyni kognicję sądu w tej sprawie szerszą niż w sprawie o samo ustalenie umowy najmu. Oddalenie powództwa o ustalenie w sytuacji toczącego się postępowania o eksmisję zapobiega dwóm procesom o ten sam przedmiot. Sąd oddalił wnioski dowodowe jako zbędne wobec stwierdzenia braku interesu prawnego powoda. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie stosunku prawnego, gdy toczy się postępowanie o eksmisję.
Dotyczy sytuacji, gdy powództwo o ustalenie jest wytaczane przez osobę, przeciwko której właściciel wytoczył powództwo o eksmisję.
Zagadnienia prawne (1)
Czy powód posiada interes prawny w ustaleniu istnienia stosunku najmu części lokalu mieszkalnego, gdy toczy się przeciwko niemu postępowanie o eksmisję?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie posiada interesu prawnego w ustaleniu istnienia stosunku najmu, ponieważ kwestia ta zostanie rozstrzygnięta w toczącym się postępowaniu o eksmisję.
Uzasadnienie
Interes prawny w rozumieniu art. 189 k.p.c. zachodzi, gdy skutek wyroku ustalającego zapewni powodowi ochronę prawnie chronionych interesów lub definitywnie zakończy spór. Brak jest interesu prawnego, gdy interes ten może być zaspokojony w innym postępowaniu. W sytuacji, gdy właściciel (pozwani) wytoczył przeciwko osobie zajmującej lokal (powodowi) sprawę o eksmisję, sąd w sprawie o eksmisję jest zobowiązany do zbadania tytułu prawnego do lokalu, co czyni jego kognicję szerszą niż w sprawie o samo ustalenie umowy najmu. Dopuszczenie odrębnego powództwa o ustalenie skutkowałoby dwoma procesami o ten sam przedmiot.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| L. N. | osoba_fizyczna | powód |
| J. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. N. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów, czyli definitywnie zakończy spór istniejący lub prewencyjnie zapobiegnie powstaniu takiego sporu w przyszłości. Brak jest interesu prawnego w wytoczeniu powództwa, gdy interes ten może być zaspokojony w innym postępowaniu.
Pomocnicze
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Właściciel może żądać wydania rzeczy od innej osoby, która nią włada tylko o tyle, o ile osobie tej nie służy skuteczne wobec właściciela uprawnienie do władania rzeczą.
k.p.c. art. 316 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd bierze za podstawę wyroku orzekanie według stanu rzeczy istniejącego w chwili zamknięcia rozprawy.
k.p.c. art. 98 § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie, cel wykonania czynności procesowych.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zasądzenie kosztów następuje według zasady odpowiedzialności za wynik sprawy.
k.p.c. art. 227
Kodeks postępowania cywilnego
Przedmiotem dowodu są fakty, które mają istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak interesu prawnego powoda w ustaleniu stosunku najmu, gdyż kwestia ta zostanie rozstrzygnięta w sprawie o eksmisję. • Sąd w sprawie o eksmisję ma szerszą kognicję i bada tytuł prawny do lokalu. • Dopuszczenie dwóch procesów o ten sam przedmiot byłoby niecelowe.
Odrzucone argumenty
Istnienie stosunku najmu od 2012 r. i płacenie czynszu. • Zajmowanie i remont drugiego pokoju.
Godne uwagi sformułowania
Powództwo o ustalenie należy w takiej sytuacji oceniać w aspekcie właśnie braku interesu prawnego w rozumieniu art. 189 k.p.c. • Kognicja Sądu w sprawie o eksmisję z lokalu jest szersza niż kognicja Sądu w sprawie o ustalenie istnienia umowy najmu. • Dopuszczenie do równoczesnego toczenia się procesu o eksmisję i procesu o ustalenia istnienia stosunku najmu byłoby dopuszczeniem do dwóch procesów de facto o ten sam przedmiot.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie braku interesu prawnego w powództwie o ustalenie stosunku prawnego, gdy toczy się postępowanie o eksmisję."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy powództwo o ustalenie jest wytaczane przez osobę, przeciwko której właściciel wytoczył powództwo o eksmisję.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak sądy podchodzą do kwestii interesu prawnego w kontekście różnych postępowań dotyczących tego samego przedmiotu (najem vs eksmisja), co jest praktycznie istotne dla prawników.
“Czy można ustalić umowę najmu, gdy grozi ci eksmisja? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.