I C 703/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa (...) Spółki z o.o. przeciwko (...) o zapłatę kary umownej w wysokości 168.663,78 zł, naliczonej z tytułu 61-dniowego opóźnienia w odbiorze końcowym robót budowlanych. Powódka powoływała się na umowę z dnia 7 maja 2012 r. i jej aneksy, które określały wynagrodzenie i kary umowne za opóźnienie w wysokości 0,5% wynagrodzenia brutto za każdy dzień zwłoki. Pozwany (...) wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że opóźnienie nie nastąpiło z jego winy, lecz z powodu braku frontu robót spowodowanego przez innych podwykonawców. Pozwany wskazał również, że w protokole odbioru końcowego z dnia 30 listopada 2012 r. wartość kar umownych została określona na 0,00 zł, co świadczyło o odstąpieniu przez powódkę od naliczania kar. Sąd Okręgowy w Gdańsku, po analizie materiału dowodowego, w tym dokumentów i zeznań świadków, uznał argumentację pozwanego za zasadną. Sąd ustalił, że opóźnienie w wykonaniu prac przez pozwanego było spowodowane obiektywnymi przeszkodami, takimi jak brak ukończonych prac przez innych podwykonawców, co uniemożliwiało rozpoczęcie i kontynuowanie robót przez pozwanego. Sąd podkreślił, że protokół odbioru końcowego, podpisany również przez przedstawicieli powódki, jednoznacznie wskazywał na brak kar umownych z tytułu opóźnienia. Sąd odwołał się do przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących kary umownej (art. 483 § 1, art. 484 § 1 i 2 kc) oraz orzecznictwa Sądu Najwyższego, zgodnie z którym dłużnik może uwolnić się od obowiązku zapłaty kary umownej, wykazując, że niewykonanie zobowiązania nastąpiło z przyczyn od niego niezależnych. W ocenie Sądu, pozwany skutecznie wykazał brak swojej winy. W związku z tym, Sąd oddalił powództwo i zasądził od powódki na rzecz pozwanego zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie naliczania lub odstąpienia od naliczania kar umownych w robotach budowlanych, znaczenie protokołu odbioru końcowego i zgłoszenia gotowości do odbioru, dowodzenie braku winy w opóźnieniu.
Dotyczy specyfiki umów budowlanych i odpowiedzialności podwykonawców. Interpretacja konkretnych zapisów umownych i protokołów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy opóźnienie w wykonaniu robót budowlanych, spowodowane brakiem frontu robót wynikającym z winy innych podwykonawców, uzasadnia naliczenie kary umownej przez zamawiającego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, opóźnienie wynikające z przyczyn niezawinionych przez wykonawcę, takich jak brak frontu robót spowodowany przez innych podwykonawców, nie uzasadnia naliczenia kary umownej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pozwany skutecznie wykazał brak swojej winy w opóźnieniu, co potwierdzają dokumenty (protokół odbioru końcowego z wpisanym 0,00 zł kar umownych) i zeznania świadków. Opóźnienie wynikało z przyczyn zewnętrznych, niezależnych od pozwanego.
Czy protokół odbioru końcowego, w którym wskazano brak kar umownych z tytułu opóźnienia, stanowi dowód odstąpienia przez zamawiającego od ich naliczania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, protokół odbioru końcowego podpisany przez strony, wskazujący na brak kar umownych z tytułu opóźnienia, stanowi dowód na odstąpienie od ich naliczania, zwłaszcza gdy opóźnienie wynikało z przyczyn niezawinionych przez wykonawcę.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wpisanie '0,00 zł' w rubryce 'wartość kar do zatrzymania' w protokole odbioru końcowego, podpisanie go przez przedstawicieli powódki oraz zeznania świadków potwierdzają, że strony doszły do porozumienia co do braku winy pozwanego i rezygnacji z kar.
Czy sąd może miarkować wysokość kary umownej, jeśli zobowiązanie zostało wykonane w znacznej części, a kara jest rażąco wygórowana?
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 484 § 2 kc, dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane lub kara jest rażąco wygórowana. Jednak w tej sprawie sąd nie musiał stosować tej instytucji, gdyż uznał brak podstaw do naliczenia kary.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 484 § 2 kc, ale w niniejszej sprawie nie doszedł do etapu miarkowania kary, ponieważ uznał, że brak było podstaw do jej naliczenia z uwagi na brak winy pozwanego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółki z o.o. | spółka | powódka |
| (...) w G. | inne | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 483 § 1
Kodeks cywilny
Możliwość zastrzeżenia kary umownej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania niepieniężnego.
k.c. art. 484 § 1
Kodeks cywilny
Kara umowna należy się wierzycielowi w zastrzeżonej wysokości bez względu na wysokość poniesionej szkody.
Pomocnicze
k.c. art. 484 § 2
Kodeks cywilny
Dłużnik może żądać zmniejszenia kary umownej, jeżeli zobowiązanie zostało w znacznej części wykonane lub kara jest rażąco wygórowana.
k.p.c. art. 108 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik postępowania w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Opóźnienie w wykonaniu robót budowlanych nastąpiło z przyczyn niezawinionych przez pozwanego (brak frontu robót z winy innych podwykonawców). • Protokół odbioru końcowego z dnia 30.11.2012 r. wskazuje na brak kar umownych (0,00 zł). • Podpisanie przez przedstawicieli powódki dokumentów potwierdzających brak winy pozwanego. • Brak dowodów na opóźnienie w wykonaniu fasad aluminiowych.
Odrzucone argumenty
Naruszenie umowy przez pozwanego poprzez 61-dniowe opóźnienie w odbiorze końcowym. • Roszczenie o zapłatę kary umownej w wysokości 0,5% wynagrodzenia brutto za każdy dzień opóźnienia.
Godne uwagi sformułowania
wartość kar do zatrzymania z tytułu opóźnienia - 0,00 • Opóźnienie w wymiarze 61 dni nie było również kwestionowane przez pozwaną spółkę. • dokumenty w postaci zgłoszenia gotowości do odbioru końcowego oraz protokołu odbioru końcowego wespół z zeznaniami świadków dowodzą, iż powódka od naliczenia kary umownej dobrowolnie odstąpiła. • pozwana niewątpliwie wykazała, iż opóźnienie w wykonaniu przez nią robót nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.
Skład orzekający
Ewa Karwowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie naliczania lub odstąpienia od naliczania kar umownych w robotach budowlanych, znaczenie protokołu odbioru końcowego i zgłoszenia gotowości do odbioru, dowodzenie braku winy w opóźnieniu."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki umów budowlanych i odpowiedzialności podwykonawców. Interpretacja konkretnych zapisów umownych i protokołów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów o karach umownych w budownictwie i znaczenie dokumentacji odbiorowej. Jest to ciekawy przykład, jak wykonawca może obronić się przed naliczeniem kary, wykazując brak swojej winy.
“Kara umowna w budownictwie: kiedy opóźnienie nie kosztuje? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 168 663,78 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.