I C 700/21Pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego odsetki maksymalne
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa syndyka masy upadłości oraz współpożyczkobiorcy o pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego – nakazu zapłaty Sądu Rejonowego w Bytomiu z 2002 roku, zasądzającego kwotę 18.000 zł z umownymi odsetkami w wysokości 1% dziennie. Powodowie domagali się również ustalenia, że wierzyciel (obecnie spadkobiercy) pozostaje w zwłoce co do kwoty 10.000 zł. Sąd Okręgowy w Gliwicach, rozpoznając sprawę, częściowo uwzględnił żądanie pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego. Uzasadniono to zmianą przepisów Kodeksu cywilnego od 20 lutego 2006 roku, wprowadzającą odsetki maksymalne. Sąd uznał, że zmiana ta stanowi zdarzenie, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 kpc, powodujące, że zobowiązanie w części dotyczącej odsetek przekraczających maksymalne stawki nie może być egzekwowane. Dotyczy to odsetek umownych przekraczających czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP za okres od 20 lutego 2006 r. do 31 grudnia 2015 r. oraz dwukrotność odsetek ustawowych za okres od 1 stycznia 2016 r. W pozostałym zakresie powództwo, w tym żądanie ustalenia zwłoki wierzyciela, zostało oddalone. Sąd podkreślił, że ponowne badanie kwestii spłaty pożyczki sprzed powstania tytułu wykonawczego byłoby obejściem przepisów o prawomocności i powadze rzeczy osądzonej. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, obciążając nimi solidarnie pozwanych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów o odsetkach maksymalnych w kontekście tytułów wykonawczych wydanych przed wejściem w życie nowych regulacji oraz znaczenie prawomocności orzeczeń.
Dotyczy sytuacji, gdy zmiana prawa nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego, a przed egzekwowaniem odsetek przekraczających nowe limity.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zmiana przepisów Kodeksu cywilnego wprowadzająca odsetki maksymalne od 20 lutego 2006 roku może stanowić podstawę do pozbawienia wykonalności tytułu wykonawczego wydanego przed tą datą, w części dotyczącej odsetek przekraczających te limity?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zmiana stanu prawnego wprowadzająca odsetki maksymalne stanowi zdarzenie, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 kpc, powodujące, że zobowiązanie stwierdzone tytułem wykonawczym w części dotyczącej odsetek przekraczających maksymalne nie może być egzekwowane.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zmiana przepisów Kodeksu cywilnego od 20.02.2006 r. wprowadzająca odsetki maksymalne jest zdarzeniem, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ spowodowała, że zobowiązanie stwierdzone tytułem wykonawczym w części dotyczącej odsetek przekraczających maksymalne nie może być egzekwowane. Przepis ten ma zastosowanie do zobowiązań stwierdzonych tytułami wykonawczymi, ingerując na przyszłość w ich treść.
Czy sąd może ustalić zwłokę wierzyciela w zarachowaniu wpłaty na poczet pożyczki, jeśli okoliczności te dotyczyły okresu sprzed wydania prawomocnego nakazu zapłaty, który nie uwzględnił tej spłaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może ustalić zwłoki wierzyciela w takiej sytuacji, gdyż prowadziłoby to do obejścia przepisów o prawomocności i powadze rzeczy osądzonej, a także do merytorycznego podważenia rozstrzygnięcia w sprawie osądzonej.
Uzasadnienie
Sąd oddalił żądanie ustalenia zwłoki wierzyciela, wskazując, że powodowie nie mają interesu prawnego w takim ustaleniu. Prowadzenie postępowania dowodowego w tym zakresie i uwzględnienie żądania prowadziłoby do obejścia przepisów o prawomocności orzeczeń (art. 365 i 366 kpc) i merytorycznego podważenia rozstrzygnięcia Sądu Rejonowego w Bytomiu. Powołane okoliczności mogły być przedmiotem badania przed Sądem Rejonowym w ramach postępowania dotyczącego nakazu zapłaty.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości J. A. D. | instytucja | powód |
| G. D. | osoba_fizyczna | powód |
| T. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. D. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. Z. | osoba_fizyczna | wierzyciel pierwotny (zmarły) |
Przepisy (11)
Główne
k.p.c. art. 840 § § 1 pkt 2
Kodeks postępowania cywilnego
Zmiana stanu prawnego wprowadzająca odsetki maksymalne od 20.02.2006 r. stanowi zdarzenie, wskutek którego zobowiązanie nie może być egzekwowane w części przekraczającej te limity.
k.c. art. 359 § § 2^1
Kodeks cywilny
Określa maksymalną wysokość odsetek wynikających z czynności prawnej w stosunku rocznym, z podziałem na okresy od 20.02.2006 r. do 31.12.2015 r. (czterokrotność stopy kredytu lombardowego NBP) oraz od 01.01.2016 r. (dwukrotność odsetek ustawowych).
Pomocnicze
k.c. art. 359 § § 1
Kodeks cywilny
Odsetki od sumy pieniężnej należą się tylko wtedy, gdy to wynika z czynności prawnej albo z ustawy, z orzeczenia sądu lub z decyzji innego właściwego organu.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje możliwość żądania przez powoda ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, ale również inne sądy i organy państwowe.
k.p.c. art. 366
Kodeks postępowania cywilnego
Orzeczenie prawomocne uzyskujące powagę rzeczy osądzonej nie może być ponownie rozpoznane.
Ustawa z dnia 7 lipca 2005 roku o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz o zmianie niektórych innych ustaw art. 5
Przesądza, że czynności prawne dokonywane od dnia 20.02.2006r. poddane były reżimowi jej przepisów.
p.w. k.c. art. XLIX § § 3
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Przepisy wprowadzające Kodeks cywilny
Reguła intertemporalna wskazująca, że prawem właściwym dla odsetek za opóźnienie powinno być prawo obowiązujące w dniu, za który należą się odsetki.
ustawa COVID-19 art. 15zzs 2
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia zamknięcie rozprawy na posiedzeniu niejawnym w określonych okolicznościach.
uksc art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Podstawa do nakazania pobrania nieuiszczonych kosztów sądowych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady orzekania o kosztach procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zmiana przepisów Kodeksu cywilnego wprowadzająca odsetki maksymalne od 20.02.2006 r. stanowi zdarzenie uzasadniające pozbawienie wykonalności tytułu wykonawczego w części dotyczącej odsetek przekraczających te limity. • Przepis art. 359 § 2^1 k.c. ma zastosowanie do zobowiązań stwierdzonych tytułami wykonawczymi, ingerując na przyszłość w ich treść.
Odrzucone argumenty
Żądanie ustalenia zwłoki wierzyciela w zarachowaniu wpłaty z 24.09.2001 r. jest bezzasadne, ponieważ naruszałoby prawomocność orzeczenia Sądu Rejonowego w Bytomiu. • Okoliczności dotyczące spłaty pożyczki sprzed powstania tytułu wykonawczego mogły być przedmiotem badania w poprzednim postępowaniu i nie mogą być ponownie merytorycznie badane.
Godne uwagi sformułowania
zmiana stanu prawnego, która miała miejsce z dniem 20.02.2006r. [...] jest zdarzeniem, o którym mowa w art. 840 § 1 pkt 2 k.p.c. • zobowiązanie stwierdzone tytułem wykonawczym w części dotyczącej odsetek przekraczających maksymalne nie może być egzekwowane. • Prowadzenie postepowania dowodowego i poczynanie ustaleń faktycznych w tym zakresie oraz uwzględnienie żądania prowadziłoby do obejścia przepisów o prawomocności orzeczeń i powadze rzeczy osądzonej ( art. 365kpc i art. 366 kpc )
Skład orzekający
Wojciech Hajduk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odsetkach maksymalnych w kontekście tytułów wykonawczych wydanych przed wejściem w życie nowych regulacji oraz znaczenie prawomocności orzeczeń."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy zmiana prawa nastąpiła po wydaniu tytułu wykonawczego, a przed egzekwowaniem odsetek przekraczających nowe limity.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak zmiana prawa może wpłynąć na wykonalność starszych tytułów wykonawczych, co jest istotne dla praktyków. Jednocześnie podkreśla znaczenie prawomocności orzeczeń.
“Czy zmiana prawa może unieważnić stare długi? Sąd Okręgowy w Gliwicach rozstrzyga o odsetkach maksymalnych.”
Dane finansowe
WPS: 18 000 PLN
koszty zastępstwa procesowego: 10 800 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.