Orzeczenie · 2017-05-22

I C 681/16

Sąd
Sąd Okręgowy w Olsztynie
Miejsce
Olsztyn
Data
2017-05-22
SAOSCywilneprawo rzeczoweŚredniaokręgowy
bezpodstawne wzbogaceniekonkubinatrozliczenia majątkowenakładynieruchomośćspółkasamochódkoszty procesupomoc prawna z urzędu

Powódka A. P. dochodziła od pozwanego J. Z. zapłaty 373 000 zł, argumentując, że w trakcie ich wieloletniego związku (1996-2015) i wspólnego wychowywania dwójki dzieci, pozwany znacząco wzbogacił się jej kosztem. Wskazywała na wspólne nakłady na budowę domu, nabycie nieruchomości i samochodu oraz udziały w spółce. Pozwany zaprzeczył, by powódka znacząco przyczyniła się do jego majątku, twierdząc, że sam finansował budowę domu i utrzymanie związku, a powódka była jedynie zatrudniona w jego firmie z ograniczonym zakresem obowiązków. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, oddalił powództwo. Sąd podkreślił, że strony nie były małżeństwem, a zatem nie można stosować przepisów o podziale majątku wspólnego. Rozliczenia należało dokonać na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 KC). Sąd ustalił, że pozwany finansował większość wydatków związanych z utrzymaniem domu, dzieci i samochodu powódki. Powódka, mimo formalnego zatrudnienia, wykonywała pracę w ograniczonym zakresie, a otrzymywane przez nią środki finansowe, zarówno z wynagrodzenia, jak i od pozwanego w gotówce, były przez nią swobodnie dysponowane. Sąd uznał, że powódka nie wykazała, aby jej świadczenia na rzecz pozwanego lub jego majątku przewyższały wartość otrzymanych od niego korzyści (mieszkanie, wyjazdy, zatrudnienie, środki finansowe). W związku z tym, pozwanego nie można było uznać za bezpodstawnie wzbogaconego kosztem powódki. Sąd, stosując art. 102 KPC, nie obciążył powódki kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację materialną i charakter sprawy. Przyznał również pełnomocnikowi powódki z urzędu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Rozliczenia majątkowe między konkubentami po ustaniu związku, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sprawach, zasady obciążania kosztami procesu.

Ograniczenia stosowania

Każda sprawa o rozliczenie konkubinatu ma indywidualny charakter, a ocena wzajemnych świadczeń i korzyści zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w przypadku rozpadu konkubinatu możliwe jest dochodzenie roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w związku z nakładami na majątek partnera?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, możliwe jest dochodzenie roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, jednak powód musi wykazać, że jego świadczenia na rzecz partnera lub jego majątku przewyższają wartość otrzymanych od niego korzyści.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że rozliczenia między konkubentami należy oceniać na gruncie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Kluczowe jest wykazanie przez powoda, że poniósł szkodę (zubożenie) i że pozwany uzyskał korzyść majątkową bez podstawy prawnej, a korzyść ta nie została zrównoważona wzajemnymi świadczeniami.

Czy powódka wykazała, że jej nakłady na majątek pozwanego (nieruchomość, dom, samochód, udziały w spółce) przewyższały wartość korzyści, które uzyskała od pozwanego w trakcie konkubinatu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, powódka nie wykazała, aby jej świadczenia przewyższały otrzymane korzyści.

Uzasadnienie

Sąd analizując całokształt sytuacji stron, w tym zapewnione powódce mieszkanie, wyjazdy, ograniczone zatrudnienie z pełnymi świadczeniami socjalnymi oraz znaczące środki finansowe do swobodnej dyspozycji, uznał, że nie można mówić o jej zubożeniu ani o bezpodstawnym wzbogaceniu pozwanego.

Czy w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony przegrywającej sprawę, sąd może odstąpić od obciążania jej kosztami procesu?

Odpowiedź sądu

Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz strony wygrywającej, jeśli zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie (art. 102 KPC).

Uzasadnienie

Sąd, uwzględniając trudną sytuację materialną powódki oraz charakter sprawy dotyczącej rozliczeń między konkubentami, uznał, że zastosowanie art. 102 KPC jest uzasadnione.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
J. Z.

Strony

NazwaTypRola
A. P.osoba_fizycznapowódka
J. Z.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (3)

Główne

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Przepis regulujący instytucję bezpodstawnego wzbogacenia, stosowany do rozliczeń między konkubentami po ustaniu związku.

Pomocnicze

Kpc art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis określający zasadę obciążania strony przegrywającej kosztami procesu.

Kpc art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis umożliwiający odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak wykazania przez powódkę zubożenia i bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego. • Wzajemne świadczenia i korzyści stron w trakcie konkubinatu zrównoważyły się. • Powódka zachowała samochód i środki finansowe po rozstaniu.

Odrzucone argumenty

Znaczny wkład powódki w majątek pozwanego (nieruchomość, dom, samochód, udziały w spółce). • Roszczenie oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Godne uwagi sformułowania

Nakłady i przysporzenia dokonywane wzajemnie przez strony w drodze świadczeń osobistych lub kosztem swoich majątków (dochodów) w tym okresie nie miały bowiem żadnej konkretnej podstawy prawnej, a ich jedynym uzasadnieniem był faktyczny związek łączący strony i wspólne plany życiowe. • W tym stanie rzeczy trudno uznać, aby powódka świadczyła na rzecz pozwanego lub dokonała na jego majątek nakładów, które przekraczałyby swoją wartością to, co otrzymywała od niego w zamian.

Skład orzekający

Przemysław Jagosz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe między konkubentami po ustaniu związku, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sprawach, zasady obciążania kosztami procesu."

Ograniczenia: Każda sprawa o rozliczenie konkubinatu ma indywidualny charakter, a ocena wzajemnych świadczeń i korzyści zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych po rozpadzie długoletniego konkubinatu, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na powszechność takich związków i potencjalne problemy prawne.

Rozpadł się konkubinat po 19 latach – czy można odzyskać pieniądze i majątek?

Dane finansowe

WPS: 373 000 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst