I C 681/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. P. dochodziła od pozwanego J. Z. zapłaty 373 000 zł, argumentując, że w trakcie ich wieloletniego związku (1996-2015) i wspólnego wychowywania dwójki dzieci, pozwany znacząco wzbogacił się jej kosztem. Wskazywała na wspólne nakłady na budowę domu, nabycie nieruchomości i samochodu oraz udziały w spółce. Pozwany zaprzeczył, by powódka znacząco przyczyniła się do jego majątku, twierdząc, że sam finansował budowę domu i utrzymanie związku, a powódka była jedynie zatrudniona w jego firmie z ograniczonym zakresem obowiązków. Sąd Okręgowy w Olsztynie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, oddalił powództwo. Sąd podkreślił, że strony nie były małżeństwem, a zatem nie można stosować przepisów o podziale majątku wspólnego. Rozliczenia należało dokonać na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu (art. 405 KC). Sąd ustalił, że pozwany finansował większość wydatków związanych z utrzymaniem domu, dzieci i samochodu powódki. Powódka, mimo formalnego zatrudnienia, wykonywała pracę w ograniczonym zakresie, a otrzymywane przez nią środki finansowe, zarówno z wynagrodzenia, jak i od pozwanego w gotówce, były przez nią swobodnie dysponowane. Sąd uznał, że powódka nie wykazała, aby jej świadczenia na rzecz pozwanego lub jego majątku przewyższały wartość otrzymanych od niego korzyści (mieszkanie, wyjazdy, zatrudnienie, środki finansowe). W związku z tym, pozwanego nie można było uznać za bezpodstawnie wzbogaconego kosztem powódki. Sąd, stosując art. 102 KPC, nie obciążył powódki kosztami procesu ze względu na jej trudną sytuację materialną i charakter sprawy. Przyznał również pełnomocnikowi powódki z urzędu wynagrodzenie za nieopłaconą pomoc prawną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaRozliczenia majątkowe między konkubentami po ustaniu związku, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sprawach, zasady obciążania kosztami procesu.
Każda sprawa o rozliczenie konkubinatu ma indywidualny charakter, a ocena wzajemnych świadczeń i korzyści zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku rozpadu konkubinatu możliwe jest dochodzenie roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia w związku z nakładami na majątek partnera?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, możliwe jest dochodzenie roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia, jednak powód musi wykazać, że jego świadczenia na rzecz partnera lub jego majątku przewyższają wartość otrzymanych od niego korzyści.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że rozliczenia między konkubentami należy oceniać na gruncie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Kluczowe jest wykazanie przez powoda, że poniósł szkodę (zubożenie) i że pozwany uzyskał korzyść majątkową bez podstawy prawnej, a korzyść ta nie została zrównoważona wzajemnymi świadczeniami.
Czy powódka wykazała, że jej nakłady na majątek pozwanego (nieruchomość, dom, samochód, udziały w spółce) przewyższały wartość korzyści, które uzyskała od pozwanego w trakcie konkubinatu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powódka nie wykazała, aby jej świadczenia przewyższały otrzymane korzyści.
Uzasadnienie
Sąd analizując całokształt sytuacji stron, w tym zapewnione powódce mieszkanie, wyjazdy, ograniczone zatrudnienie z pełnymi świadczeniami socjalnymi oraz znaczące środki finansowe do swobodnej dyspozycji, uznał, że nie można mówić o jej zubożeniu ani o bezpodstawnym wzbogaceniu pozwanego.
Czy w przypadku trudnej sytuacji materialnej strony przegrywającej sprawę, sąd może odstąpić od obciążania jej kosztami procesu?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd może odstąpić od obciążania strony przegrywającej kosztami procesu na rzecz strony wygrywającej, jeśli zachodzą szczególne okoliczności uzasadniające takie rozstrzygnięcie (art. 102 KPC).
Uzasadnienie
Sąd, uwzględniając trudną sytuację materialną powódki oraz charakter sprawy dotyczącej rozliczeń między konkubentami, uznał, że zastosowanie art. 102 KPC jest uzasadnione.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| J. Z. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (3)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis regulujący instytucję bezpodstawnego wzbogacenia, stosowany do rozliczeń między konkubentami po ustaniu związku.
Pomocnicze
Kpc art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis określający zasadę obciążania strony przegrywającej kosztami procesu.
Kpc art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis umożliwiający odstąpienie od obciążania strony kosztami procesu w szczególnie uzasadnionych wypadkach.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania przez powódkę zubożenia i bezpodstawnego wzbogacenia pozwanego. • Wzajemne świadczenia i korzyści stron w trakcie konkubinatu zrównoważyły się. • Powódka zachowała samochód i środki finansowe po rozstaniu.
Odrzucone argumenty
Znaczny wkład powódki w majątek pozwanego (nieruchomość, dom, samochód, udziały w spółce). • Roszczenie oparte na przepisach o bezpodstawnym wzbogaceniu.
Godne uwagi sformułowania
Nakłady i przysporzenia dokonywane wzajemnie przez strony w drodze świadczeń osobistych lub kosztem swoich majątków (dochodów) w tym okresie nie miały bowiem żadnej konkretnej podstawy prawnej, a ich jedynym uzasadnieniem był faktyczny związek łączący strony i wspólne plany życiowe. • W tym stanie rzeczy trudno uznać, aby powódka świadczyła na rzecz pozwanego lub dokonała na jego majątek nakładów, które przekraczałyby swoją wartością to, co otrzymywała od niego w zamian.
Skład orzekający
Przemysław Jagosz
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Rozliczenia majątkowe między konkubentami po ustaniu związku, stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu w takich sprawach, zasady obciążania kosztami procesu."
Ograniczenia: Każda sprawa o rozliczenie konkubinatu ma indywidualny charakter, a ocena wzajemnych świadczeń i korzyści zależy od konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy rozliczeń majątkowych po rozpadzie długoletniego konkubinatu, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na powszechność takich związków i potencjalne problemy prawne.
“Rozpadł się konkubinat po 19 latach – czy można odzyskać pieniądze i majątek?”
Dane finansowe
WPS: 373 000 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.