I C 597/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Rejonowy w Rawie Mazowieckiej rozpoznał sprawę z powództwa M. B. (1), K. M. (1) i B. B. (1) przeciwko (...) Spółka Akcyjna w W. o zadośćuczynienie. Powódki domagały się zasądzenia kwot po 25 000 zł za naruszenie dóbr osobistych w postaci utraty więzi rodzinnej i emocjonalnej zmarłego brata, W. G., który zginął w wypadku komunikacyjnym w 2002 roku. Sąd oparł się na art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c., uznając więź rodzinną za dobro osobiste podlegające ochronie. W uzasadnieniu podkreślono, że śmierć bliskiej osoby stanowi bolesny cios, a zerwanie więzi rodzinnych jest znaczącym cierpieniem. Sąd ustalił stan faktyczny na podstawie dokumentów i zeznań świadków, stwierdzając, że sprawca wypadku został prawomocnie skazany, a jego pojazd był ubezpieczony w pozwanym towarzystwie. Uwzględniając stopień krzywdy, intensywność naruszenia oraz fakt, że powódki miały własne rodziny i nie mieszkały ze zmarłym od lat, sąd zasądził na rzecz M. B. (1) kwotę 6900 zł, a na rzecz K. M. (1) i B. B. (1) po 6300 zł, z ustawowymi odsetkami. Powództwo w pozostałej części oddalono. Rozstrzygnięto również o kosztach procesu, stosunkowo je rozdzielając.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stanowiska o ochronie więzi rodzinnej jako dobra osobistego i podstawie do zadośćuczynienia, a także zasad ustalania wysokości tego zadośćuczynienia w sprawach o delikt sprzed 2008 roku.
Sprawa dotyczy wypadku sprzed 2008 roku, co może wpływać na bezpośrednie zastosowanie przepisów po nowelizacjach. Wartość praktyczna dotyczy głównie interpretacji art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. w kontekście więzi rodzinnych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie więzi rodzinnej w wyniku śmierci osoby bliskiej w wypadku komunikacyjnym stanowi naruszenie dobra osobistego podlegającego ochronie na podstawie art. 23 i 24 k.c. i uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego na podstawie art. 448 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, więź rodzinna jest dobrem osobistym podlegającym ochronie, a jej naruszenie w wyniku śmierci osoby bliskiej uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że więź rodzinna jest wartością niematerialną związaną z funkcjonowaniem podmiotów prawa cywilnego, zasługującą na ochronę prawną, podobnie jak pamięć o osobie zmarłej czy prawo do życia rodzinnego. Śmierć brata, spowodowana zawinionym działaniem osoby trzeciej, stanowi bezprawne i zawinione naruszenie tego dobra, co uzasadnia przyznanie zadośćuczynienia.
Jaka jest podstawa prawna i kryteria ustalania wysokości zadośćuczynienia pieniężnego za naruszenie więzi rodzinnej w przypadku śmierci osoby bliskiej w wypadku, który miał miejsce przed 3 sierpnia 2008 roku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Podstawą prawną jest art. 448 k.c. w związku z art. 24 § 1 k.c., a wysokość zadośćuczynienia ustala się na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, uwzględniając kompensacyjną funkcję świadczenia i rozmiar doznanej krzywdy.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że mimo wprowadzenia art. 446 § 4 k.c., nadal można dochodzić zadośćuczynienia na podstawie art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. za krzywdę doznaną przed 3 sierpnia 2008 r. Ustalając wysokość zadośćuczynienia, sąd wziął pod uwagę rodzaj naruszonego dobra, rozmiar krzywdy, intensywność naruszenia, stopień negatywnych konsekwencji, nieodwracalność skutków, winę sprawcy oraz sytuację majątkową i osobistą zobowiązanego, a także indywidualną wrażliwość poszkodowanych.
Od kiedy należą się ustawowe odsetki za opóźnienie w zapłacie zadośćuczynienia przez ubezpieczyciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od dnia, w którym ubezpieczyciel powinien dysponować wiedzą umożliwiającą wypłatę świadczenia, co w tym przypadku nastąpiło po zakończeniu postępowania likwidacyjnego i odmowie wypłaty.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 14 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, zgodnie z którym ubezpieczyciel ma obowiązek aktywnego wyjaśnienia okoliczności szkody i wysokości świadczenia w określonych terminach. W przypadku naruszenia tego obowiązku, odsetki mogą być naliczane od dnia, w którym ubezpieczyciel powinien był wypłacić świadczenie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| K. M. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Umożliwia przyznanie zadośćuczynienia pieniężnego za doznaną krzywdę w razie naruszenia dobra osobistego.
k.c. art. 24 § § 1
Kodeks cywilny
Określa środki ochrony dóbr osobistych, w tym możliwość żądania zadośćuczynienia pieniężnego.
Pomocnicze
u.u.o. art. 4 § pkt. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów mechanicznych jako ubezpieczenie obowiązkowe.
u.u.o. art. 36 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa, że odszkodowanie ustala się i wypłaca w granicach odpowiedzialności cywilnej posiadacza lub kierującego pojazdem mechanicznym, do sumy gwarancyjnej.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Definiuje umowę ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Reguluje termin spełnienia świadczenia, gdy nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania.
u.u.o. art. 14 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa termin wypłaty odszkodowania przez zakład ubezpieczeń.
u.u.o. art. 14 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Określa termin wypłaty odszkodowania w przypadku niemożności wyjaśnienia okoliczności w ustawowym terminie.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Reguluje zasady wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Więź rodzinna jako dobro osobiste podlegające ochronie prawnej. • Naruszenie więzi rodzinnej w wyniku śmierci osoby bliskiej jako podstawa do zasądzenia zadośćuczynienia. • Odpowiedzialność ubezpieczyciela na podstawie polisy OC sprawcy wypadku. • Naruszenie przez ubezpieczyciela terminów likwidacji szkody uzasadniające naliczenie odsetek od daty wskazanej przez powódki.
Odrzucone argumenty
Roszczenie o zadośćuczynienie jest zbyt wygórowane. • Powódki nie miały szczególnie silnych więzi ze zmarłym bratem. • Data wymagalności odsetek powinna być ustalona na dzień wyrokowania.
Godne uwagi sformułowania
nie ma zatem przeszkód do uznania, że szczególna więź emocjonalna między członkami rodziny pozostaje pod ochroną przewidzianą w art. 23 i 24 k.c. • śmierć osoby bliskiej jest dla nich bolesnym ciosem przeżywanym nie tylko w momencie powzięcia o niej wiadomości. • zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę jest tylko pewnym surogatem, bo nie da się inaczej tej krzywdy naprawić. • nie budzi wątpliwości, że rodzina jako związek najbliższych osób, które łączy szczególna więź wynikająca najczęściej z pokrewieństwa i zawarcia małżeństwa, podlega ochronie prawa.
Skład orzekający
Jarosław Janeczek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska o ochronie więzi rodzinnej jako dobra osobistego i podstawie do zadośćuczynienia, a także zasad ustalania wysokości tego zadośćuczynienia w sprawach o delikt sprzed 2008 roku."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy wypadku sprzed 2008 roku, co może wpływać na bezpośrednie zastosowanie przepisów po nowelizacjach. Wartość praktyczna dotyczy głównie interpretacji art. 448 k.c. w zw. z art. 24 § 1 k.c. w kontekście więzi rodzinnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa porusza ważny temat ochrony więzi rodzinnych i zadośćuczynienia za krzywdę niemajątkową po śmierci bliskiej osoby, co ma duży ładunek emocjonalny i jest istotne dla wielu osób.
“Czy utrata brata w wypadku sprzed lat może być podstawą do zadośćuczynienia? Sąd odpowiada.”
Dane finansowe
WPS: 75 000 PLN
zadośćuczynienie: 6900 PLN
zadośćuczynienie: 6300 PLN
zadośćuczynienie: 6300 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.