I C 568/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód, Zgromadzenie (...) św. W. a P. C. – (...) z siedzibą w C., wniósł pozew o zniesienie bez wynagrodzenia służebności gruntowych w postaci praw drogowych, które były ujawnione w księdze wieczystej nr (...) pod kilkoma pozycjami. Powód nabył nieruchomość obciążoną od Gminy Miejskiej G., która zapewniła, że księgi są wolne od wpisów. Po przeniesieniu działki do nowej księgi wieczystej, powód dowiedział się o istniejących służebnościach, które jego zdaniem utraciły znaczenie w obecnych warunkach społeczno-gospodarczych. Kwestią sporną stała się legitymacja procesowa pozwanych, w szczególności Gminy Miejskiej G., która kwestionowała swoje następstwo prawne po przedwojennej gminie. Sąd Rejonowy w Gdyni, po rozpoznaniu sprawy, zważył, że Gmina Miejska G. jest kontynuatorem przedwojennej gminy i posiada legitymację procesową. Podobnie, właściciele nieruchomości władnących, których księgi wieczyste zostały zamknięte i przeniesione, również posiadali legitymację bierną. Sąd uznał, że służebności gruntowe utraciły wszelkie znaczenie dla nieruchomości władnących, co stanowi podstawę do ich zniesienia na mocy art. 295 k.c. Dodatkowo, część pozwanych uznała powództwo, co Sąd uznał za skuteczne. W rezultacie, Sąd zniósł wskazane służebności gruntowe bez wynagrodzenia. O kosztach procesu orzeczono na podstawie art. 109 kpc, obciążając nimi powoda, który cofnął wniosek o zasądzenie kosztów od strony pozwanej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie legitymacji procesowej w sprawach o zniesienie służebności, kwestie następstwa prawnego gmin, znaczenie wpisów w księgach wieczystych oraz przesłanki zniesienia służebności gruntowej z powodu utraty znaczenia.
Konkretny stan faktyczny dotyczący służebności ustanowionych w okresie międzywojennym i specyfika komunalizacji mienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy Gmina Miejska G. posiada legitymację procesową bierną w sprawie o zniesienie służebności gruntowej jako następca prawny przedwojennej Gminy Miejskiej G.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, Gmina Miejska G. jest kontynuatorem przedwojennej Gminy Miejskiej G. i wstąpiła w jej prawa majątkowe, w tym ograniczone prawa rzeczowe, co przesądza o jej legitymacji procesowej.
Uzasadnienie
Sąd analizował zmiany ustrojowe i prawne dotyczące samorządu terytorialnego od okresu międzywojennego do współczesności, w tym proces komunalizacji mienia. Stwierdzono, że obecna Gmina M. G. przejęła mienie, które po wojnie przeszło na rzecz Skarbu Państwa, a następnie stało się własnością komunalną, co obejmuje prawa majątkowe, w tym ograniczone prawa rzeczowe.
Czy właściciele nieruchomości władnących posiadają legitymację procesową bierną w sprawie o zniesienie służebności gruntowej, mimo braku ujawnienia służebności w ich księgach wieczystych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, właściciele nieruchomości władnących posiadają legitymację procesową bierną, ponieważ brak ujawnienia służebności w księgach wieczystych nieruchomości władnących nie dowodzi jej nieistnienia i nie stoi na przeszkodzie zaangażowania w proces osób posiadających tytuł prawny do tych nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wyroku Sądu Okręgowego w Gdańsku, który wskazał, że postępowanie o uzgodnienie treści księgi wieczystej służy materialnoprawnej ocenie stosunków rzeczowych. Brak ujawnienia służebności w księdze wieczystej nieruchomości władnącej nie wyklucza jej istnienia i nie pozbawia właściciela legitymacji procesowej w sprawie o zniesienie tej służebności.
Czy służebność gruntowa w postaci prawa drogowego utraciła wszelkie znaczenie dla nieruchomości władnących, uzasadniając jej zniesienie bez wynagrodzenia na podstawie art. 295 k.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, służebność gruntowa utraciła wszelkie znaczenie dla nieruchomości władnących, co uzasadnia jej zniesienie bez wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że między stronami nie było sporu co do utraty znaczenia służebności. Podkreślono, że służebność została ustanowiona w okresie międzywojennym w odmiennych realiach społeczno-gospodarczych, a z okoliczności sprawy nie wynika, aby była ona wykonywana. Dodatkowo, część pozwanych uznała powództwo.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Zgromadzenie (...) św. W. a P. C. - (...) w C. | inne | powód |
| Gmina M. G. | instytucja | pozwany |
| M. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| G. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| F. F. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| (...) Sp. z o.o. w W. | spółka | pozwany |
| A. B. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. B. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. B. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. B. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. B. (3) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. B. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. O. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. B. (2) | osoba_fizyczna | pozwany |
| F. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| S. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| K. B. | osoba_fizyczna | pozwany |
| I. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| J. F. | osoba_fizyczna | pozwany |
| R. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Z. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. T. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| T. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| V. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| B. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
| D. S. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 295
Kodeks cywilny
Jeżeli służebność gruntowa utraciła dla nieruchomości władnącej wszelkie znaczenie, właściciel nieruchomości obciążonej może żądać zniesienia służebności bez wynagrodzenia.
Pomocnicze
k.p.c. art. 213 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
k.p.c. art. 386 § § 6
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji, który uchylił zaskarżony wyrok, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania, jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku kasatoryjnego.
k.c. art. 44
Kodeks cywilny
Mieniem jest własność i inne prawa majątkowe.
SamTerU art. 7 § ust. 1
Ustawa o samorządzie terytorialnym
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy.
SamTerU art. 5
Ustawa o samorządzie terytorialnym
Gminy są wyposażone w część mienia państwowego w celu umożliwienia realizacji zadań własnych.
Ustawa z dnia 10 maja 1990 r. – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych art. 7 § ust. 1
Mienie gminne staje się z dniem wejścia w życie ustawy o samorządzie terytorialnym z mocy prawa mieniem gminy, na której obszarze jest położone.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Służebności gruntowe utraciły wszelkie znaczenie dla nieruchomości władnących. • Część pozwanych uznała powództwo, co jest skuteczne. • Gmina Miejska G. posiada legitymację procesową jako kontynuator przedwojennej gminy. • Właściciele nieruchomości władnących posiadają legitymację procesową mimo braku ujawnienia służebności w ich księgach wieczystych.
Odrzucone argumenty
Gmina Miejska G. nie jest następcą prawnym przedwojennej Gminy Miejskiej G. i nie posiada legitymacji procesowej (argument oddalony). • Brak ujawnienia służebności w księgach wieczystych nieruchomości władnących dowodzi jej nieistnienia (argument oddalony).
Godne uwagi sformułowania
Sąd jest związany oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w uzasadnieniu wyroku Sądu II. instancji. • brak dotychczasowego ujawnienia służebności w księgach wieczystych prowadzonych dla nieruchomości władnących nie dowodzi faktu nieistnienia służebności, a zatem nie może stać na przeszkodzie zaangażowania w procesie osób posiadających tytuł prawny do nieruchomości władnących. • Utrata znaczenia służebności w rozumieniu art. 295 kc zachodzi jedynie wtedy, gdy służebność przestanie przynosić jakąkolwiek korzyść gospodarczą nieruchomości władnącej.
Skład orzekający
Małgorzata Żelewska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie legitymacji procesowej w sprawach o zniesienie służebności, kwestie następstwa prawnego gmin, znaczenie wpisów w księgach wieczystych oraz przesłanki zniesienia służebności gruntowej z powodu utraty znaczenia."
Ograniczenia: Konkretny stan faktyczny dotyczący służebności ustanowionych w okresie międzywojennym i specyfika komunalizacji mienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii prawnych związanych z prawami rzeczowymi, następstwem prawnym jednostek samorządu terytorialnego oraz interpretacją przepisów dotyczących ksiąg wieczystych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie nieruchomości.
“Czy służebność drogowa sprzed lat może nadal obciążać Twoją nieruchomość? Sąd rozstrzyga.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.