I C 543/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka B. P. darowała niezabudowaną nieruchomość położoną w O. swojej córce A. F. i zięciowi R. F. (1) na mocy umowy darowizny z 9 września 2014 roku. Po pewnym czasie, powódka wniosła o zobowiązanie pozwanych do złożenia oświadczenia woli przenoszącego własność nieruchomości z powrotem na nią, powołując się na rażącą niewdzięczność obdarowanych, którzy mieli nie wywiązać się z obietnic i pozostawić darczynię bez pomocy i opieki. Pozwana A. F. uznała powództwo, natomiast pozwany R. F. (1) wnosił o jego oddalenie. Sąd Rejonowy w Bielsku Podlaskim oddalił powództwo. Sąd ustalił, że powódka nie złożyła formalnego oświadczenia o odwołaniu darowizny przed wszczęciem postępowania, jednakże jej wyjaśnienia podczas rozprawy w dniu 10 sierpnia 2017 roku zostały potraktowane jako skuteczne oświadczenie o odwołaniu darowizny, złożone w terminie. Kluczową kwestią stała się ocena, czy zachowanie pozwanego R. F. (1) można uznać za rażącą niewdzięczność w rozumieniu art. 898 § 1 Kodeksu cywilnego. Sąd, analizując całokształt okoliczności, w tym fakt, że główną przyczyną decyzji powódki o odwołaniu darowizny był rozwód jej córki i zięcia, uznał, że powódka nie wykazała, aby pozwany R. F. (1) dopuścił się rażącej niewdzięczności. Sąd podkreślił, że brak kontaktu z teściami po rozwodzie, choć nie jest idealny, nie stanowi rażącej niewdzięczności, zwłaszcza że codzienna pomoc powódce zapewniana była przez jej męża i córki. Ponadto, sąd oddalił wnioski dowodowe pełnomocnika powódki jako spóźnione, powołując się na zasadę koncentracji materiału dowodowego (art. 6 § 2 kpc). Sąd uznał również, że uznanie powództwa przez pozwaną A. F. zmierzało do obejścia prawa, gdyż po ustaniu wspólności majątkowej mogła ona swobodnie dysponować swoim udziałem w nieruchomości.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny, zwłaszcza w sytuacjach konfliktów rodzinnych i po rozwodzie obdarowanych. Znaczenie zasady koncentracji materiału dowodowego i skutków spóźnionego zgłaszania wniosków dowodowych przez profesjonalnych pełnomocników.
Każda sprawa o odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności jest oceniana indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak kontaktu i pomocy ze strony zięcia po darowiźnie nieruchomości, zwłaszcza w kontekście rozwodu córki, może być uznany za rażącą niewdzięczność uzasadniającą odwołanie darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak kontaktu i pomocy ze strony zięcia nie może być uznany za rażącą niewdzięczność uzasadniającą odwołanie darowizny, jeśli nie wykazano szczególnego nasilenia złej woli i zamiaru pokrzywdzenia darczyńcy.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że powódka nie wykazała rażącej niewdzięczności pozwanego R. F. (1). Podkreślono, że rozwód córki był główną przyczyną decyzji powódki, a brak kontaktu ze strony zięcia, choć nie jest idealny, nie kwalifikuje się jako rażąca niewdzięczność, zwłaszcza że powódka otrzymywała pomoc od innych członków rodziny. Sąd zaznaczył, że zachowanie obdarowanego musi cechować się znacznym nasileniem złej woli i skierowaniem na wyrządzenie krzywdy darczyńcy.
Czy doręczenie odpisu pozwu obdarowanemu może wywrzeć skutek materialnoprawny oświadczenia darczyńcy o odwołaniu darowizny?
Odpowiedź sądu
Tak, doręczenie odpisu pozwu może wywrzeć skutek materialnoprawny oświadczenia darczyńcy o odwołaniu darowizny, pod warunkiem, że pełnomocnik procesowy był umocowany do podejmowania czynności materialnoprawnych lub oświadczenie woli zostało wyrażone w inny sposób.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym doręczenie pozwu może spełniać wymóg odwołania darowizny. Jednak w tej konkretnej sprawie, ze względu na brak umocowania pełnomocnika do czynności materialnoprawnych, sąd uznał, że skuteczne oświadczenie o odwołaniu darowizny nastąpiło podczas czynności sądowych w miejscu pobytu powódki.
Czy wnioski dowodowe zgłoszone przez pełnomocnika powódki na rozprawie, po przesłuchaniu świadków zgłoszonych przez pozwanego, były spóźnione w świetle zasady koncentracji materiału dowodowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wnioski dowodowe były spóźnione, a ich uwzględnienie stałoby w sprzeczności z zasadą koncentracji materiału dowodowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał wniosek pełnomocnika powódki o zakreślenie terminu do składania wniosków dowodowych za spóźniony, powołując się na art. 6 § 2 kpc i zasadę koncentracji materiału dowodowego. Podkreślono obowiązek stron do przytaczania wszystkich okoliczności i dowodów bez zwłoki, zwłaszcza gdy strona jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. P. | osoba_fizyczna | powódka |
| R. F. (1) | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. F. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 898 § 1
Kodeks cywilny
Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już dokonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.
Pomocnicze
k.c. art. 899 § 3
Kodeks cywilny
Darowizna nie może być odwołana po upływie roku od dnia, w którym uprawniony do odwołania darowizny dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego.
k.c. art. 900
Kodeks cywilny
Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.
k.p.c. art. 6 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd powinien przeciwdziałać przewlekaniu postępowania i dążyć do tego, aby rozstrzygnięcie nastąpiło na pierwszym posiedzeniu, jeżeli jest to możliwe bez szkody dla wyjaśnienia sprawy.
k.p.c. art. 6 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Strony i uczestnicy postępowania obowiązani są przytaczać wszystkie okoliczności faktyczne i dowody bez zwłoki, aby postępowanie mogło być przeprowadzone sprawnie i szybko.
k.p.c. art. 217 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich we właściwym czasie bez swojej winy lub że uwzględnienie spóźnionych twierdzeń i dowodów nie spowoduje zwłoki w rozpoznaniu sprawy albo że występują inne wyjątkowe okoliczności.
k.p.c. art. 213 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak wykazania rażącej niewdzięczności pozwanego R. F. (1) wobec powódki. • Rozwód córki i zięcia jako główna przyczyna decyzji powódki o odwołaniu darowizny, a nie rażąca niewdzięczność. • Brak kontaktu z teściami po rozwodzie nie stanowi rażącej niewdzięczności. • Powódka otrzymywała pomoc od męża i córek. • Spóźnione wnioski dowodowe pełnomocnika powódki naruszające zasadę koncentracji materiału dowodowego. • Uznanie powództwa przez pozwaną A. F. zmierzało do obejścia prawa.
Odrzucone argumenty
Pozwani nie wywiązali się z treści zobowiązań wynikających z umowy darowizny i danych obietnic. • Pozwani pozostawili darczyńcę bez pomocy i opieki. • Zachowanie pozwanych stanowiło rażącą niewdzięczność wobec powódki. • Doręczenie odpisu pozwu jako skuteczne odwołanie darowizny.
Godne uwagi sformułowania
„nie wywiązali się z treści zobowiązań wynikających z umowy darowizny, danych obietnic, pozostawiając darczyńcę bez pomocy i opieki, swoim zachowaniem dopuścili się rażącej niewdzięczności” • „poza umową darowizny sporządzoną przed notariuszem nie było pomiędzy nią a pozwanymi żadnych dodatkowych uzgodnień” • „zięć nie interesuje się nią oraz fakt rozwiązania przez rozwód małżeństwa córki i zięcia” • „Pozwany R. F. (2) nie był zobowiązany w sposób szczególny pomagać powódce i jego postawa polegająca na braku kontaktu z nią nie może być oceniona jako szczególnie naganna.” • „Brak kontaktu nie może być równoważne z niewdzięcznością, a już na pewno nie z rażącą.” • „Sąd jest związany uznaniem powództwa, chyba że uznanie jest sprzeczne z prawem lub zasadami współżycia społecznego albo zmierza do obejścia prawa.”
Skład orzekający
Jacek Stypułkowski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny, zwłaszcza w sytuacjach konfliktów rodzinnych i po rozwodzie obdarowanych. Znaczenie zasady koncentracji materiału dowodowego i skutków spóźnionego zgłaszania wniosków dowodowych przez profesjonalnych pełnomocników."
Ograniczenia: Każda sprawa o odwołanie darowizny z powodu rażącej niewdzięczności jest oceniana indywidualnie na podstawie konkretnych okoliczności faktycznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu relacji rodzinnych i konsekwencji darowizn, a także pokazuje praktyczne zastosowanie zasad procesowych, co może być interesujące dla prawników i osób zainteresowanych prawem rodzinnym.
“Czy rozwód córki może być powodem odebrania darowizny od zięcia? Sąd rozstrzyga o rażącej niewdzięczności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.