I C 50/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie A. S. (2) i T. S. (1) wnieśli pozew o zobowiązanie pozwanej E. S. do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu na nich prawa własności ½ udziału w nieruchomości rolnej położonej we wsi Z., która została im darowana w 2005 roku. Jako podstawę odwołania darowizny wskazali rażącą niewdzięczność pozwanej, która miała przejawiać się przemocą fizyczną i psychiczną, obrażaniem, wzywaniem policji oraz brakiem pomocy. Pozwana E. S. wniosła o oddalenie powództwa, zaprzeczając zarzutom i wskazując na konflikty rodzinne oraz problemy małżeńskie jako przyczynę sporów. Sąd Okręgowy w Płocku, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, ustalił, że relacje między stronami były napięte od 2005 roku, a poważniejsze konflikty nasiliły się od 2012 roku, związane m.in. z rozpadem małżeństwa pozwanej z synem powodów. Sąd, opierając się na przepisach Kodeksu cywilnego dotyczących odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności (art. 898 kc), a także na utrwalonym orzecznictwie, uznał, że zachowania pozwanej nie spełniają wymogu "rażącej niewdzięczności". Sąd podkreślił, że niewdzięczność musi cechować znaczne nasilenie złej woli, a incydentalne konflikty rodzinne, nawet jeśli noszą znamiona niewłaściwych zachowań, nie są wystarczające do odwołania darowizny. Ponadto, część zarzucanych przez powodów zdarzeń miała miejsce dawniej niż rok przed złożeniem oświadczenia o odwołaniu darowizny, co skutkowało przekroczeniem terminu z art. 899 § 3 kc. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo, zasądzając od powodów na rzecz pozwanej zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia "rażącej niewdzięczności" w kontekście odwołania darowizny, znaczenie terminów procesowych (roczny termin do odwołania darowizny), ocena dowodów w sprawach rodzinnych i majątkowych.
Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych konfliktu rodzinnego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zachowanie obdarowanego, polegające na konflikcie z darczyńcami i przejawach niechęci, może być uznane za "rażącą niewdzięczność" uzasadniającą odwołanie wykonanej darowizny nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowania pozwanej, choć świadczące o złych relacjach rodzinnych i incydentalnych konfliktach, nie osiągnęły stopnia rażącej niewdzięczności wymaganej przez art. 898 § 1 k.c. do skutecznego odwołania darowizny.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że niewdzięczność musi cechować znaczne nasilenie złej woli i być skierowana przeciwko darczyńcy. Incydentalne konflikty rodzinne, nawet jeśli noszą znamiona niewłaściwych zachowań, nie są wystarczające. Dodatkowo, część zarzucanych czynów była przedawniona (nastąpiła dawniej niż rok przed odwołaniem darowizny).
Czy termin do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności, wynoszący rok od dnia dowiedzenia się o niewdzięczności, jest terminem prekluzyjnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, termin roczny do odwołania darowizny z powodu rażącej niewdzięczności jest terminem zbliżonym do prekluzji i jego przekroczenie wyklucza skuteczne powołanie się na te okoliczności.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że termin ten jest krótki i ma na celu eliminowanie niepewności po stronie obdarowanego. Po upływie roku prawo do odwołania darowizny wygasa, co oznacza, że darczyńca albo przebaczył, albo zrzekł się prawa do odwołania.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| T. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| I. J. | osoba_fizyczna | powód |
| A. S. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| T. S. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| Z. S. | osoba_fizyczna | powód |
| E. S. | osoba_fizyczna | pozwana |
| A. S. (2) | osoba_fizyczna | powód |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 898 § 1
Kodeks cywilny
Darczyńca może odwołać darowiznę nawet już wykonaną, jeżeli obdarowany dopuścił się względem niego rażącej niewdzięczności.
k.c. art. 900
Kodeks cywilny
Odwołanie darowizny następuje przez oświadczenie złożone obdarowanemu na piśmie.
k.c. art. 899 § 3
Kodeks cywilny
Oświadczenie o odwołaniu darowizny złożone może być skutecznie przez darczyńcę w terminie jednego roku od dnia, w którym dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zachowanie pozwanej nie nosi znamion rażącej niewdzięczności w rozumieniu art. 898 § 1 k.c. • Część zarzucanych przez powodów zdarzeń nastąpiła przed upływem rocznego terminu do odwołania darowizny (art. 899 § 3 k.c.). • Konflikt rodzinny i problemy małżeńskie nie usprawiedliwiają odwołania darowizny, zwłaszcza gdy strony konfliktu przyczyniły się do jego powstania.
Odrzucone argumenty
Pozwana dopuściła się rażącej niewdzięczności wobec darczyńców poprzez przemoc fizyczną i psychiczną, obrażanie, wzywanie policji i brak pomocy. • Darowizna została dokonana na rzecz małżonków, ale może być odwołana w stosunku do jednego z obdarowanych.
Godne uwagi sformułowania
rażąca niewdzięczność musi cechować znaczne nasilenie złej woli skierowanej na wyrządzenie darczyńcy krzywdy lub szkody majątkowej • nie jest również obojętna przyczyna niewdzięczności, bo umożliwia dokonanie osądu, czy i na ile zachowanie obdarowanego może być uznane za nieusprawiedliwione • darowizna wytwarza stosunek etyczny między darczyńcą a obdarowanym, wyróżniający się obowiązkiem wdzięczności • termin roczny do odwołania darowizny jest terminem zbliżonym do prekluzji i oparty został na założeniu, że jeżeli nie dochodzi do odwołania darowizny w ciągu roku od dnia, w którym uprawniony dowiedział się o niewdzięczności obdarowanego, to dzieje się tak dlatego, że darczyńca nie odczuł niewdzięczności, przebaczył obdarowanemu lub też zrzekł się prawa do odwołania darowizny.
Skład orzekający
Radosław Jeznach
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"rażącej niewdzięczności\" w kontekście odwołania darowizny, znaczenie terminów procesowych (roczny termin do odwołania darowizny), ocena dowodów w sprawach rodzinnych i majątkowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych konfliktu rodzinnego i nie stanowi przełomowej wykładni prawa.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak złożone mogą być relacje rodzinne i jak trudne jest udowodnienie "rażącej niewdzięczności" w kontekście odwołania darowizny. Pokazuje również znaczenie terminów procesowych.
“Czy konflikt rodzinny i złe relacje z synową wystarczą do odwołania darowizny? Sąd analizuje pojęcie "rażącej niewdzięczności".”
Dane finansowe
zwrot kosztów procesu: 3600 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.