I C 480/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka, małoletnia S. F., reprezentowana przez matkę, wniosła o zasądzenie od Towarzystwa (...) S.A. kwoty 426 499,72 zł tytułem świadczenia z umowy grupowego ubezpieczenia na życie i dożycie z Ubezpieczeniowym Funduszem Kapitałowym. Ubezpieczenie zawarła babcia powódki, D. W., wskazując małoletnią jako uprawnioną. Po śmierci ubezpieczonej, pozwany ubezpieczyciel wypłacił jedynie 79 800,28 zł, odmawiając wypłaty pozostałej kwoty, którą powódka uznała za zaniżone świadczenie i rażąco wygórowaną opłatę likwidacyjną. Powódka zarzuciła, że postanowienia umowy dotyczące opłaty likwidacyjnej i sposobu obliczania świadczenia stanowią niedozwolone klauzule umowne. Sąd Okręgowy we Wrocławiu oddalił powództwo. Sąd ustalił, że umowa miała charakter inwestycyjny, a wpłacana składka była alokowana na jednostki uczestnictwa w funduszu kapitałowym. Wysokość świadczenia w przypadku zgonu ubezpieczonego była obliczana według skomplikowanego wzoru, uwzględniającego 1% składki zainwestowanej, wartość jednostek uczestnictwa w dniu zgonu oraz ewentualne niealokowane składki. Sąd uznał, że wzór ten jest jednoznaczny i nie stanowi niedozwolonej klauzuli umownej, a świadczenie zostało prawidłowo obliczone i wypłacone zgodnie z warunkami umowy. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 102 kpc, nie obciążając małoletniej powódki kosztami z uwagi na jej trudną sytuację rodzinną i finansową.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja klauzul umownych w umowach ubezpieczenia na życie z elementem inwestycyjnym, ochrona konsumenta w kontekście ryzyk inwestycyjnych.
Dotyczy specyficznego produktu ubezpieczeniowego z funduszem kapitałowym i konkretnego wzoru obliczenia świadczenia. Ocena klauzul abuzywnych zależy od ich konkretnego brzmienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienia umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, określające sposób obliczenia świadczenia w przypadku śmierci ubezpieczonego, stanowią niedozwolone klauzule umowne (art. 385¹ § 1 k.c.)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienia te nie stanowią niedozwolonych klauzul umownych, ponieważ określają główne świadczenie strony (ubezpieczyciela) i zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienia dotyczące sposobu obliczenia świadczenia w razie śmierci ubezpieczonego są jednoznaczne i określają główne świadczenie ubezpieczyciela, a zatem nie podlegają ocenie w świetle art. 385¹ § 1 k.c. Umowa miała charakter inwestycyjny, a nie czysto ubezpieczeniowy, a ryzyko inwestycyjne ponosił ubezpieczający.
Czy świadczenie z umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym powinno być wypłacone w wysokości równej sumie wpłaconych składek, jeśli wartość jednostek uczestnictwa funduszu spadła?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, świadczenie powinno być wypłacone zgodnie ze wzorem określonym w umowie, który uwzględnia wartość jednostek uczestnictwa w momencie zgonu ubezpieczonego, a nie sumę wpłaconych składek.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że umowa miała charakter inwestycyjny, a wysokość świadczenia zależała od wartości jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym, która podlegała wahaniom rynkowym. Wzór określający świadczenie był zgodny z umową i uwzględniał te czynniki.
Czy w przypadku umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, ubezpieczyciel może pobrać opłatę likwidacyjną lub zatrzymać część środków?
Odpowiedź sądu
W tej konkretnej sprawie nie pobrano opłaty likwidacyjnej, a wypłacone świadczenie było zgodne z umową. Sąd nie stwierdził, aby miało miejsce zatrzymanie środków.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że strona pozwana nie pobrała opłaty likwidacyjnej i prawidłowo obliczyła świadczenie zgodnie z umową. Różnica między wpłaconymi składkami a wypłaconym świadczeniem wynikała z inwestycyjnego charakteru umowy i spadku wartości jednostek uczestnictwa.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| S. F. | osoba_fizyczna | powódka |
| A. F. | osoba_fizyczna | przedstawicielka ustawowa powódki |
| Towarzystwo (...) S.A. | spółka | pozwany |
| D. W. | osoba_fizyczna | ubezpieczona |
Przepisy (3)
Pomocnicze
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Nie dotyczy postanowień określających główne świadczenia stron, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 805 § § 1
Kodeks cywilny
Określa główne świadczenie ubezpieczyciela.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Zastosowany do nieobciążania powódki kosztami procesu z uwagi na jej małoletniość i trudną sytuację rodzinną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umowa ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym ma charakter inwestycyjny, a nie czysto ubezpieczeniowy. • Wysokość świadczenia w przypadku zgonu ubezpieczonego jest obliczana zgodnie ze wzorem zawartym w umowie, uwzględniającym wartość jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym. • Wzór określający wysokość świadczenia jest jednoznaczny i nie stanowi niedozwolonej klauzuli umownej. • Wartość jednostek uczestnictwa w funduszu kapitałowym podlega wahaniom rynkowym, a ryzyko inwestycyjne ponosi ubezpieczający. • Nie pobrano opłaty likwidacyjnej, a wypłacone świadczenie było zgodne z umową.
Odrzucone argumenty
Postanowienia umowy dotyczące opłaty likwidacyjnej i sposobu obliczenia świadczenia stanowią niedozwolone klauzule umowne. • Wypłacone świadczenie było zaniżone i stanowiło rażąco wygórowaną opłatę likwidacyjną. • Świadczenie powinno być wypłacone w wysokości równej sumie wpłaconych składek.
Godne uwagi sformułowania
umowa ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym nie jest jedynie umową ubezpieczenia • wpłacana przez ubezpieczającego składka nie jest w całości przeznaczana na ochronę ubezpieczeniową • składka ubezpieczeniowa jest w istocie przeznaczana na inwestycję i pokrycie jej kosztów • zawarcie takiej umowy nie daje zatem gwarancji wypłaty w razie zajścia wypadku ubezpieczeniowego określonej kwoty • umowa łącząca babcię powódki ze stroną pozwaną miała zaś element inwestycyjny, a ubezpieczający ponosił ryzyko z tym związane • nie stanowi niedozwolonej klauzuli umownej • postanowienia umowne określające główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny
Skład orzekający
Izabela Baca
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul umownych w umowach ubezpieczenia na życie z elementem inwestycyjnym, ochrona konsumenta w kontekście ryzyk inwestycyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego produktu ubezpieczeniowego z funduszem kapitałowym i konkretnego wzoru obliczenia świadczenia. Ocena klauzul abuzywnych zależy od ich konkretnego brzmienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy popularnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i kwestii ochrony konsumenta przed niejasnymi klauzulami umownymi, co jest interesujące dla prawników i konsumentów.
“Czy Twoje ubezpieczenie na życie to inwestycja? Sąd wyjaśnia, kiedy umowa chroni, a kiedy naraża na straty.”
Dane finansowe
WPS: 426 499,72 PLN
świadczenie ubezpieczeniowe: 79 800,28 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.