I C 475/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda B. W. o zwrot kwoty 24 138,20 zł, która została potrącona przez pozwanego ubezpieczyciela C. Towarzystwo (...) z siedzibą w W. po rozwiązaniu umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Powód zarzucił, że postanowienia umowy i Ogólnych Warunków Ubezpieczenia (OWU) przewidujące takie potrącenie stanowią niedozwolone klauzule abuzywne w rozumieniu art. 385¹ Kodeksu cywilnego. Sąd Rejonowy w Brzesku, po analizie materiału dowodowego, w tym dokumentów i zeznań świadków, ustalił, że umowa została zawarta na cele inwestycyjne, a agent ubezpieczeniowy nie wyjaśnił powodowi szczegółowo zasad wyliczania kwoty wypłacanej przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy. Sąd uznał, że zakwestionowane postanowienia OWU nie były indywidualnie uzgodnione z konsumentem, były niejasne i niezrozumiałe dla przeciętnego konsumenta, a także rażąco naruszały jego interesy ekonomiczne i prywatne. W szczególności, sąd wskazał na nieprzejrzystość definicji "Wartości Świadczenia inwestycyjnego" oraz "Współczynnika Świadczenia inwestycyjnego", które prowadziły do zatrzymania przez ubezpieczyciela 80% środków zgromadzonych na rachunku powoda. Sąd podkreślił, że takie postanowienia są sprzeczne z dobrymi obyczajami i naruszają zasadę wzajemnego zaufania w stosunkach między profesjonalistą a konsumentem. W konsekwencji, Sąd Rejonowy w Brzesku uznał te postanowienia za niewiążące jako klauzule abuzywne i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 24 138,20 zł wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie oraz zwrot kosztów procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul w umowach ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, szczególnie tych dotyczących potrąceń przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy i niejasnych mechanizmów obliczeniowych.
Dotyczy umów o charakterze inwestycyjnym (polisolokat) i specyficznych klauzul OWU. Interpretacja może być różna w zależności od konkretnego brzmienia umowy i OWU.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia ogólnych warunków ubezpieczenia (OWU) przewidujące potrącenie części środków z rachunku ubezpieczonego przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym stanowią niedozwolone postanowienia umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią niedozwolone klauzule abuzywne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zakwestionowane postanowienia OWU nie były indywidualnie uzgodnione z konsumentem, były niejasne i niezrozumiałe, a także rażąco naruszały interesy konsumenta, ponieważ prowadziły do zatrzymania przez ubezpieczyciela znacznej części środków bez uzasadnienia i przejrzystego mechanizmu obliczeniowego.
Czy postanowienia dotyczące wartości świadczenia inwestycyjnego i współczynnika świadczenia inwestycyjnego w umowie ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, które odsyłają do niejasnych definicji i tabel, mogą być uznane za niejednoznaczne i tym samym nie stanowić "głównego świadczenia stron" w rozumieniu art. 385¹ § 1 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te nie stanowią "głównego świadczenia stron" i mogą być przedmiotem kontroli pod kątem abuzywności.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że kwota zatrzymana przez ubezpieczyciela stanowiła dodatkowe świadczenie, a nie główne świadczenie stron, które jest chronione przed kontrolą abuzywności. Niejasność definicji i odwoływanie się do nieznanych konsumentowi wartości utrudniały obliczenie świadczenia i nie pozwalały na uznanie tych postanowień za jednoznacznie określające główne świadczenia stron.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. W. | osoba_fizyczna | powód |
| C. Towarzystwo (...) z siedzibą w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienie umowne nieuzgodnione indywidualnie z konsumentem, które rażąco narusza jego interesy i jest sprzeczne z dobrymi obyczajami, jest niedozwolone i nie wiąże konsumenta.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § § 1
Kodeks cywilny
Definicja wzorca umowy.
k.c. art. 385 § § 3
Kodeks cywilny
Lista klauzul uznawanych za niedozwolone (pkt 17).
k.c. art. 481 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Zasady naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasady zwrotu kosztów procesu.
k.c. art. 805
Kodeks cywilny
Definicja głównych świadczeń stron w umowie ubezpieczenia.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy i OWU dotyczące potrącenia części środków stanowią klauzule abuzywne. • Brak indywidualnego uzgodnienia postanowień umowy. • Niejasność i niezrozumiałość postanowień dotyczących wyliczenia świadczenia inwestycyjnego. • Rażące naruszenie interesów konsumenta przez zatrzymanie 80% środków. • Sprzeczność z dobrymi obyczajami.
Odrzucone argumenty
Postanowienia dotyczące potrącenia stanowią główne świadczenie stron i nie podlegają kontroli abuzywności. • Umowa została zawarta zgodnie z prawem i OWU. • Strona pozwana poniosła wysokie koszty związane z realizacją umowy.
Godne uwagi sformułowania
postanowienia nie zostały indywidualnie uzgodnione z konsumentem • ukształtowane przez postanowienie prawa i obowiązki konsumenta pozostają w sprzeczności z dobrymi obyczajami • powyższe prawa i obowiązki rażąco naruszają interesy konsumenta • postanowienie umowy nie dotyczy sformułowanych w sposób jednoznaczny głównych świadczeń stron • klauzula jest niedozwolona, gdy naruszając zasadę wzajemnego zaufania powoduje nieuzasadnioną i istotną dysproporcję praw i obowiązków na niekorzyść konsumenta • dobre obyczaje to normy postępowania polegające na nienadużywaniu w stosunku do słabszego uczestnika obrotu posiadanej przewagi ekonomicznej • uchybia zasada transparentności wzorca umożliwia uznanie konkretnego postanowienia wzorca za niedozwolone • przeciętny konsument (...) nie wie jaki rok polisowy wybrać (!) i jaki Współczynnik Świadczenia inwestycyjnego (!), jakich matematycznych operacji należy dokonać • kwota zatrzymana przez stronę pozwaną stanowi de facto dodatkowe świadczenie ubezpieczonego, niebędące świadczeniem głównymi
Skład orzekający
Agata Gawłowska-Sobusiak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul w umowach ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, szczególnie tych dotyczących potrąceń przy wcześniejszym rozwiązaniu umowy i niejasnych mechanizmów obliczeniowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów o charakterze inwestycyjnym (polisolokat) i specyficznych klauzul OWU. Interpretacja może być różna w zależności od konkretnego brzmienia umowy i OWU.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak niejasne i skomplikowane zapisy w umowach ubezpieczeniowych mogą prowadzić do znaczących strat dla konsumentów, a sąd staje w ich obronie, stosując przepisy o ochronie konsumenta.
“Ubezpieczyciel zatrzymał 80% Twoich oszczędności? Sąd mówi: to niedozwolone!”
Dane finansowe
WPS: 24 138,2 PLN
zapłata: 24 138,2 PLN
zwrot kosztów procesu: 4824 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.