I C 38/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód H. K., osoba w podeszłym wieku z licznymi schorzeniami, wystąpił z powództwem o zwolnienie spod egzekucji środków zgromadzonych na rachunku bankowym, który był współwłasnością jego i córki D. M. Egzekucja została wszczęta przez Komornika Sądowego na wniosek pozwanego (...) sp. z o.o. w postępowaniu przeciwko innym dłużnikom. Powód argumentował, że środki na rachunku pochodziły wyłącznie z jego emerytury, a córka została dopisana jako współwłaścicielka na prośbę pracownicy banku, aby ułatwić jej dostęp do pieniędzy w razie jego nagłej choroby lub śmierci. Pozwany kwestionował te twierdzenia, wskazując na domniemanie równych udziałów w przypadku rachunku wspólnego, zgodnie z art. 891¹ § 1 kpc. Sąd Rejonowy w Mrągowie, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym analizie wyciągów bankowych i zeznań świadków, uznał powództwo za zasadne w części dotyczącej zwolnienia rachunku spod egzekucji. Sąd ustalił, że środki na rachunku faktycznie należały w całości do powoda, a współwłasność córki miała charakter wyłącznie formalny i nie naruszała praw wierzyciela. W pozostałym zakresie powództwo o zapłatę zostało oddalone z uwagi na brak podstaw prawnych. Sąd zasądził od pozwanego na rzecz powoda zwrot kosztów procesu, w tym koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUzasadnienie dopuszczalności obalenia domniemania równości udziałów w rachunku wspólnym w postępowaniu o zwolnienie spod egzekucji oraz potwierdzenie, że środki pochodzące wyłącznie z emerytury mogą być chronione przed egzekucją, nawet jeśli rachunek jest formalnie współwłasnością innej osoby.
Dotyczy specyficznej sytuacji, w której współwłasność miała charakter formalny i nie naruszała praw wierzyciela. Konieczność udowodnienia wyłącznego pochodzenia środków.
Zagadnienia prawne (3)
Czy środki zgromadzone na wspólnym rachunku bankowym, do którego osoba trzecia została dopisana jako współwłaścicielka w celu ułatwienia formalności, mogą zostać zwolnione spod egzekucji prowadzonej przeciwko innemu dłużnikowi, jeśli stanowią one wyłączną własność pierwotnego właściciela?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli osoba trzecia wykaże, że środki na rachunku należą wyłącznie do niej lub że jej współwłasność ma charakter formalny i nie narusza praw wierzyciela.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo formalnego współwłasności rachunku przez córkę powoda, środki pochodziły wyłącznie z emerytury powoda i miały na celu ułatwienie dostępu do nich w nagłych wypadkach. Dowody, w tym wyciągi bankowe i zeznania świadków, potwierdziły wyłączną własność powoda.
Czy domniemanie równości udziałów w rachunku wspólnym (art. 891¹ § 1 kpc) może zostać obalone w postępowaniu o zwolnienie spod egzekucji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, domniemanie to może zostać obalone w toku procesu zainicjowanego powództwem z art. 841 § 1 kpc.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 891¹ § 1 kpc ma charakter proceduralny i nie stoi na przeszkodzie obaleniu domniemania równości udziałów w postępowaniu ekscydencyjnym, jeśli zostaną przedstawione dowody wskazujące na inny stan prawny.
Czy powództwo o zwolnienie spod egzekucji zostało wniesione w terminie, jeśli powód dowiedział się o zajęciu rachunku bankowego w dniu wizyty w banku, a pozew nadał w urzędzie pocztowym kilka dni później?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli termin miesięczny od dowiedzenia się o naruszeniu prawa został zachowany.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód dowiedział się o zajęciu 6 grudnia 2018 r., a pozew nadał 7 stycznia 2019 r., co mieści się w miesięcznym terminie z art. 841 § 3 kpc.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| H. K. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) sp. z o.o. z siedzibą w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 841 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Osoba trzecia może w drodze powództwa żądać zwolnienia zajętego przedmiotu od egzekucji, jeżeli skierowanie do niego egzekucji narusza jej prawa materialne.
Pomocnicze
k.p.c. art. 891 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W przypadku zajęcia rachunku bankowego prowadzonego wspólnie przez dłużnika i osobę trzecią, komornik przyjął domniemanie równych udziałów, jeśli nie przedstawiono umowy regulującej inne udziały.
k.p.c. art. 841 § § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Powództwo o zwolnienie spod egzekucji powinno być wniesione w terminie miesięcznym od dnia dowiedzenia się o naruszeniu prawa.
k.p.c. art. 203 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Cofnięcie pozwu bez zrzeczenia się roszczenia po pierwszej rozprawie wymaga zgody pozwanego.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub zasądzenia kosztów procesu w zależności od wyniku sprawy.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. § 4 ust. 1-3
Określa zasady ustalania wynagrodzenia radcy prawnego z urzędu.
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 3 października 2016 roku w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego z urzędu art. § 8 pkt 5
Określa stawkę wynagrodzenia radcy prawnego z urzędu w sprawach cywilnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Środki na rachunku bankowym pochodziły wyłącznie z emerytury powoda. • Dopisanie córki jako współwłaścicielki miało charakter formalny i służyło ułatwieniu dostępu do środków w nagłych wypadkach. • Powód nie był dłużnikiem w postępowaniu egzekucyjnym, a jedynie osobą trzecią, której prawa zostały naruszone. • Domniemanie równości udziałów w rachunku wspólnym zostało obalone dowodami. • Powództwo zostało wniesione w ustawowym terminie.
Odrzucone argumenty
Pozwany argumentował, że powód nie wykazał, by jego udział we wspólnym rachunku był inny niż 50%. • Pozwany podniósł, że powód nie wykazał zasadności swoich twierdzeń.
Godne uwagi sformułowania
naruszenie ma dotyczyć prawa materialnego, nie zaś procesowego • powództwo ekscydencyjne nie jest bowiem środkiem do usuwania uchybień proceduralnych organów egzekucyjnych, lecz środkiem prawnym chroniącym prawa podmiotowe osoby trzeciej • faktycznie ustanowienie D. M. współwłaścicielem rachunków bankowych jej ojca miało charakter li tylko formalny • niska świadomość prawna konsekwencji takiej decyzji • domniemanie prawne równości udziałów w rachunku wspólnym [...] może być obalone w toku procesu zainicjowanego powództwem z art. 841 § 1 kpc
Skład orzekający
Krzysztof Połomski
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności obalenia domniemania równości udziałów w rachunku wspólnym w postępowaniu o zwolnienie spod egzekucji oraz potwierdzenie, że środki pochodzące wyłącznie z emerytury mogą być chronione przed egzekucją, nawet jeśli rachunek jest formalnie współwłasnością innej osoby."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, w której współwłasność miała charakter formalny i nie naruszała praw wierzyciela. Konieczność udowodnienia wyłącznego pochodzenia środków.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest udowodnienie faktycznego stanu prawnego, a nie tylko formalnego zapisu, w kontekście ochrony środków przed egzekucją, szczególnie w przypadku osób starszych.
“Emeryt obronił swoje pieniądze przed komornikiem – sąd uznał formalną współwłasność za nieważną.”
Dane finansowe
WPS: 12 498,8 PLN
zwrot kosztów procesu: 3332,6 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.