I C 349/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa A. F. (1) i A. F. (2) przeciwko N. Bankowi Spółdzielczemu w T. o zapłatę kwoty 14 650,11 zł z odsetkami i kosztami. Powodowie wskazali, że zostali oszukani telefonicznie przez osobę podającą się za pracownika banku, która nakłoniła ich do zainstalowania aplikacji umożliwiającej zdalny dostęp do telefonu, a następnie zleciła nieautoryzowany przelew z ich rachunku. Bank wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że transakcja została autoryzowana kodem SMS i zatwierdzona przez powódkę, a instalacja aplikacji stanowiła naruszenie obowiązków. Sąd ustalił, że doszło do nieautoryzowanej transakcji, ale oddalił powództwo. Wyjaśnił, że zgodnie z ustawą o usługach płatniczych, w przypadku transakcji wykonanej z rachunku bankowego, płatnikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie stanu rachunku do stanu sprzed transakcji, a nie zwrot kwoty. Ponadto, sąd uznał, że w tej sytuacji szkodę ponosi bank, a nie klient, ponieważ środki pieniężne z rachunku bankowego wchodzą do majątku banku. Sąd podkreślił, że powodowie nie zgłosili roszczenia o przywrócenie stanu rachunku, a ich roszczenie oparte na art. 471 kc również było bezzasadne, gdyż nie wykazali poniesienia szkody.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów ustawy o usługach płatniczych dotyczących odpowiedzialności banku i klienta w przypadku nieautoryzowanych transakcji, zwłaszcza gdy doszło do oszustwa z wykorzystaniem zdalnego dostępu do urządzenia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której transakcja została wykonana z rachunku bankowego, a powodowie nie zgłosili roszczenia o przywrócenie stanu rachunku.
Zagadnienia prawne (3)
Czy w przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej wykonanej z rachunku bankowego, płatnikowi przysługuje roszczenie o zwrot kwoty transakcji, czy jedynie o przywrócenie stanu rachunku?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej wykonanej z rachunku bankowego, płatnikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie obciążonego rachunku płatniczego do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca transakcja, a nie roszczenie o zwrot kwoty.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na wykładni art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych, zgodnie z którą w przypadku transakcji obciążającej rachunek płatniczy, dostawca przywraca rachunek do stanu poprzedniego, co następuje w drodze korekty księgowej (storno). Roszczenie o zwrot kwoty przysługuje jedynie w przypadku, gdy transakcja nie została dokonana w ciężar rachunku płatniczego.
Czy klient banku, który padł ofiarą oszustwa telefonicznego i w wyniku tego doszło do nieautoryzowanej transakcji, ponosi szkodę w rozumieniu art. 471 kc?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej wykonanej z rachunku bankowego, szkodę ponosi bank, a nie posiadacz rachunku, ponieważ środki pieniężne z rachunku bankowego wchodzą do majątku banku.
Uzasadnienie
Sąd wyjaśnił, że umowa rachunku bankowego opiera się na konstrukcji depozytu nieprawidłowego, gdzie środki pieniężne przechodzą na własność banku. Wykonanie nieautoryzowanej transakcji następuje kosztem majątku banku, a nie płatnika. Korekta księgowa błędnego wpisu nie wpływa na zakres wierzytelności posiadacza rachunku wobec banku i nie skutkuje powstaniem szkody w jego majątku.
Czy instalacja przez klienta aplikacji umożliwiającej zdalny dostęp do telefonu, która doprowadziła do nieautoryzowanej transakcji, stanowi naruszenie obowiązków wynikających z art. 42 ust. 2 ustawy o usługach płatniczych i uzasadnia odpowiedzialność klienta za transakcję?
Odpowiedź sądu
Kwestia ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy, jednak sąd zaznaczył, że ocena taka wydaje się być uprawniona w świetle bezspornych faktów.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że ponieważ powodowie nie zgłosili roszczenia o przywrócenie stanu rachunku, a ich roszczenie oparte na art. 471 kc było bezzasadne z powodu braku szkody, nie było potrzeby dokonywania oceny, czy działanie powódki stanowiło rażące niedbalstwo lub naruszenie obowiązków.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. F. (1) | osoba_fizyczna | powód |
| A. F. (2) | osoba_fizyczna | powód |
| N. Bank Spółdzielczy w T. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.u.p. art. 46 § 1
Ustawa o usługach płatniczych
W przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej obciążającej rachunek płatnika, dostawca płatnika niezwłocznie zwraca płatnikowi kwotę nieautoryzowanej transakcji, z wyjątkiem gdy ma uzasadnione podstawy do podejrzewania oszustwa. W przypadku rachunku płatniczego, dostawca przywraca rachunek do stanu, jaki istniałby, gdyby nie miała miejsca transakcja.
Pomocnicze
k.c. art. 725
Kodeks cywilny
Przez umowę rachunku bankowego bank zobowiązuje się do przechowywania środków pieniężnych i przeprowadzania rozliczeń.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Dłużnik jest odpowiedzialny za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania, chyba że ponosi odpowiedzialność za okoliczności, za które nie odpowiada.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu kosztów procesu.
u.p.b. art. 50 § 2
Ustawa Prawo bankowe
Bank jest obowiązany do ochrony depozytów klientów.
u.u.p. art. 40
Ustawa o usługach płatniczych
Transakcję płatniczą uważa się za autoryzowaną, jeżeli płatnik wyraził na nią zgodę.
u.u.p. art. 42 § 2
Ustawa o usługach płatniczych
Płatnik jest zobowiązany do ochrony instrumentu płatniczego i danych uwierzytelniających.
Argumenty
Skuteczne argumenty
W przypadku transakcji wykonanej z rachunku bankowego, płatnikowi przysługuje roszczenie o przywrócenie stanu rachunku, a nie zwrot kwoty. • W sytuacji nieautoryzowanej transakcji wykonanej z rachunku bankowego, szkodę ponosi bank, a nie posiadacz rachunku. • Powodowie nie wykazali poniesienia szkody w rozumieniu art. 471 kc.
Odrzucone argumenty
Bank ma obowiązek zwrócić kwotę nieautoryzowanej transakcji na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o usługach płatniczych. • Bank ponosi odpowiedzialność za nienależyte wykonanie umowy rachunku bankowego (art. 471 kc w zw. z art. 725 kc) z powodu niedostatecznego monitorowania transakcji.
Godne uwagi sformułowania
nie można uznać, iż powódka złożyła oświadczenie woli, wyrażające zgodę na transakcję. • Wykonanie nieautoryzowanej transakcji płatniczej następuje zatem kosztem majątku banku ( dostawcy ), a nie płatnika ( posiadacza rachunku ). • W przypadku nieautoryzowanej transakcji płatniczej, wykonanej w ciężar rachunku bankowego, szkodę ponosi więc bank, a nie posiadacz rachunku. • Kwestia ta nie miała wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
Skład orzekający
Marek Adamczyk
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów ustawy o usługach płatniczych dotyczących odpowiedzialności banku i klienta w przypadku nieautoryzowanych transakcji, zwłaszcza gdy doszło do oszustwa z wykorzystaniem zdalnego dostępu do urządzenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji, w której transakcja została wykonana z rachunku bankowego, a powodowie nie zgłosili roszczenia o przywrócenie stanu rachunku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak łatwo można paść ofiarą oszustwa bankowego i jakie są prawne konsekwencje takich zdarzeń dla klientów i banków, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie.
“Oszustwo na 14 tys. zł: Czy bank zwróci pieniądze, gdy padniesz ofiarą cyberprzestępcy?”
Dane finansowe
WPS: 14 650,11 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.