Orzeczenie · 2013-05-07

I C 340/13

Sąd
Sąd Rejonowy w Zgorzelcu
Miejsce
Zgorzelec
Data
2013-05-07
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokarejonowy
opłata za kartę pojazduprawo UEniezgodność z Konstytucjązwrot nienależnego świadczeniaprzedawnieniekoszty procesusamorząd powiatowy

Powód R.S. wystąpił z pozwem przeciwko Powiatowi (...) o zapłatę kwoty 425 zł wraz z ustawowymi odsetkami, tytułem zwrotu nadpłaconej opłaty za wydanie karty pojazdu. Powód w 2004 roku uiścił 500 zł za wydanie karty pojazdu dla samochodu sprowadzonego z UE. Argumentował, że pobrana opłata była niezgodna z prawem Wspólnot Europejskich (art. 90 Traktatu UE) oraz polskim prawem, a jej wysokość została ustalona z przekroczeniem delegacji ustawowej. Powód powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2006 roku, który uznał przepis o opłacie 500 zł za niezgodny z Konstytucją, odraczając jego utratę mocy obowiązującej do maja 2006 roku. Ponadto, powód wskazał, że późniejsze rozporządzenie z 2006 roku ustaliło opłatę za wydanie karty pojazdu na 75 zł. Pozwany Powiat wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc zarzut przedawnienia roszczenia na podstawie przepisów o finansach publicznych i ordynacji podatkowej. Sąd Rejonowy w Zgorzelcu uwzględnił powództwo w całości. Sąd uznał, że podstawę materialną roszczenia stanowił art. 410 § 2 kc w zw. z art. 405 kc (bezpodstawne wzbogacenie). Powołując się na uchwałę Sądu Najwyższego (III CZP 35/07) i wyrok Trybunału Konstytucyjnego (U 6/04), sąd stwierdził, że opłata w wysokości 500 zł była nienależnie pobrana, gdyż przekraczała delegację ustawową i była sprzeczna z prawem UE. Sąd pominął przepis rozporządzenia ustalający opłatę 500 zł i przyjął, że należna opłata powinna wynosić 75 zł. Sąd odrzucił zarzut przedawnienia, wskazując, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy lub przedawnia się w terminie dziesięcioletnim, a bieg terminu rozpoczyna się od dnia spełnienia świadczenia (uchwała SN III CZP 37/10). Sąd uznał, że pozwany Powiat nadal pozostał wzbogacony, nawet jeśli środki zostały wydatkowane na cele publiczne. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ugruntowanie zasady zwrotu nienależnie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu, niezgodnych z prawem UE i Konstytucją, oraz kwestii przedawnienia takich roszczeń.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z opłatą za kartę pojazdu w okresie przed 2006 rokiem. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być stosowana analogicznie do innych nienależnych świadczeń.

Zagadnienia prawne (3)

Czy opłata za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł, pobierana w 2004 roku, była zgodna z prawem polskim i unijnym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, opłata w tej wysokości była niezgodna z prawem UE (art. 90 Traktatu UE) i polskim prawem (przekroczenie delegacji ustawowej), a jej pobranie stanowiło bezpodstawne wzbogacenie.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego uznający przepis o opłacie 500 zł za niezgodny z Konstytucją oraz na postanowienie TS UE dotyczące zakazu dyskryminujących opłat. Stwierdzono, że należna opłata powinna wynosić 75 zł.

Czy roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty za wydanie karty pojazdu uległo przedawnieniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, roszczenie o zwrot nienależnie pobranej opłaty nie uległo przedawnieniu w terminie pięcioletnim, a bieg terminu przedawnienia rozpoczyna się od dnia spełnienia świadczenia.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia ma charakter bezterminowy lub przedawnia się w terminie dziesięcioletnim (art. 118 kc), a bieg terminu rozpoczyna się od dnia uiszczenia opłaty (uchwała SN III CZP 37/10). Zarzut przedawnienia oparty na przepisach ordynacji podatkowej został odrzucony.

Czy pozwany Powiat pozostał wzbogacony kwotą nienależnie pobranej opłaty, mimo jej wydatkowania na cele publiczne?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pozwany Powiat nadal pozostał wzbogacony, nawet jeśli środki zostały wydatkowane na cele związane z realizacją zadań publicznych.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że dla wygaśnięcia obowiązku zwrotu korzyści nie wystarcza samo jej wydatkowanie, lecz musi to być takie wydatkowanie, które nie pozostawia stanu wzbogacenia. Zainwestowanie środków pieniężnych nie czyni zadość tym przesłankom.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zasądzenie
Strona wygrywająca
R. S.

Strony

NazwaTypRola
R. S.osoba_fizycznapowód
Powiat (...)organ_państwowypozwany

Przepisy (13)

Główne

k.c. art. 410 § § 2

Kodeks cywilny

Podstawa materialna roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa materialna roszczenia o zwrot bezpodstawnego wzbogacenia.

Pomocnicze

k.c. art. 118

Kodeks cywilny

Termin przedawnienia roszczeń.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Wymagalność świadczenia po wezwaniu dłużnika.

k.c. art. 409

Kodeks cywilny

Wygaśnięcie obowiązku zwrotu korzyści.

k.p.c. art. 231

Kodeks postępowania cywilnego

Domniemanie faktyczne.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Rozstrzygnięcie o kosztach procesu.

Prd art. 90

Ustawa Prawo o ruchu drogowym

Delegacja ustawowa do ustalania opłat.

Konstytucja RP art. 92 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Wymogi dotyczące rozporządzeń.

Konstytucja RP art. 217

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Nakładanie danin publicznych.

Konstytucja RP art. 91

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pierwszeństwo prawa UE przed prawem krajowym.

u.f.p. art. 60

Ustawa o finansach publicznych

Niepodatkowe należności budżetowe.

u.p.u.f.p. art. 115 § ust. 1

Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę o finansach publicznych

Stosowanie przepisów dotychczasowych do spraw wszczętych przed wejściem w życie ustawy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Opłata za wydanie karty pojazdu w wysokości 500 zł była niezgodna z prawem UE i Konstytucją RP. • Wysokość opłaty została ustalona z przekroczeniem delegacji ustawowej. • Roszczenie o zwrot nienależnego świadczenia nie uległo przedawnieniu. • Pozwany Powiat pozostał wzbogacony mimo wydatkowania środków.

Odrzucone argumenty

Zarzut przedawnienia roszczenia. • Brak wzbogacenia pozwanego.

Godne uwagi sformułowania

praktyka nakładania takich opłat była niezgodna z obowiązującym w Polsce od 1 maja 2004 r. prawem Wspólnot Europejskich • opłata przewidziana w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 28.07.2003 r. [...] była nakładana w związku z pierwszą rejestracją używanego pojazdu samochodowego przywiezionego z innego państwa członkowskiego, a nie była nakładana w związku z nabyciem w Polsce używanego pojazdu samochodowego • przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 28.07.2003 r. [...] został uznany za niezgodny z art. 77 ust. 4 pkt 2 i ust. 5 ustawy z dnia 20.06.1997r. Prawo o ruchu drogowym oraz z art. 92 ust. 1 i art. 217 Konstytucji RP • przepis ten naruszał mianowicie art. 90 traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską [...] - postanowienie TS z dnia 10.12.2007r. sygn. akt C – 134/07 • Traktat ten obowiązywał w Polsce od 1 maja 2004 r. i miał pierwszeństwo przed prawem polskim ( art. 91 Konstytucji ) • Obowiązek zwrotu nienależytego świadczenia ma charakter bezterminowy • bieg przedawnienia roszczenia o zwrot nienależnie pobranych opłat za karty pojazdu rozpoczyna się od dnia spełnienia świadczenia • nie mógł się ostać również zarzut pozwanego dotyczący braku wzbogacenia • Zasadne powołanie się na wygaśnięcie obowiązku wydania korzyści wymaga nie tylko udowodnienia jej zużycia, lecz nadto takiego zużycia, które powoduje trwający brak wzbogacenia.

Skład orzekający

Justyna Szczyrba

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady zwrotu nienależnie pobranych opłat za wydanie karty pojazdu, niezgodnych z prawem UE i Konstytucją, oraz kwestii przedawnienia takich roszczeń."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu prawnego i faktycznego związanego z opłatą za kartę pojazdu w okresie przed 2006 rokiem. Interpretacja przepisów o przedawnieniu może być stosowana analogicznie do innych nienależnych świadczeń.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu opłat administracyjnych, które okazały się niezgodne z prawem UE i Konstytucją, co jest interesujące dla obywateli i prawników. Pokazuje, jak można odzyskać pieniądze pobrane bezprawnie.

Czy zapłaciłeś za kartę pojazdu za dużo? Sąd mówi: możesz odzyskać pieniądze!

Dane finansowe

WPS: 425 PLN

zapłata: 425 PLN

zwrot kosztów procesu: 107 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst