I C 278/17
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie wnieśli pozew o uznanie za nieważną umowy ustanowienia prawa dożywotniego odpłatnego użytkowania całości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, zawartej pomiędzy nimi a pozwaną. Argumentowali, że czynność ta jest sprzeczna z ustawą (art. 58 kc) i powołali się na postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24 stycznia 2013 roku (sygn. akt V CSK 549/11), które stwierdzało niemożność obciążenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowaniem. Sąd Okręgowy w Gliwicach oddalił powództwo. Sąd uznał, że brak jest ustawowego zakazu ustanowienia użytkowania na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, a wskazane postanowienie Sądu Najwyższego spotkało się z krytyką w doktrynie. Sąd przychylił się do poglądów krytycznych, uznając obciążenie użytkowaniem za dopuszczalne na podstawie art. 265 § 1 kc, gdyż spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym. Podkreślono, że intencją stron przy zawieraniu umowy było przeniesienie prawa do lokalu w celu zwolnienia pozwanej ze zobowiązania, przy jednoczesnym zagwarantowaniu jej prawa dożywotniego użytkowania i zamieszkiwania w lokalu. Sąd zaznaczył, że bez tego postanowienia umowa nie zostałaby zawarta. Powodowie zaczęli kwestionować ważność umowy dopiero po tym, jak pozwana zaprzestała uiszczania czynszu. Sąd oddalił również żądanie ewentualne uzgodnienia treści księgi wieczystej, uznając, że wpis prawa użytkowania jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaDopuszczalność ustanowienia prawa użytkowania na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, pomimo braku wyraźnego przepisu i odmiennej wykładni Sądu Najwyższego. Znaczenie zgodnego zamiaru stron przy zawieraniu umowy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i jego obciążania. Interpretacja może być odmienna dla innych praw.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umowa ustanowienia prawa dożywotniego odpłatnego użytkowania całości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego jest ważna, czy też jest nieważna jako sprzeczna z ustawą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Umowa jest ważna.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest ustawowego zakazu ustanowienia użytkowania na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. Przychylił się do krytyki orzecznictwa Sądu Najwyższego w tej kwestii, uznając dopuszczalność takiej czynności prawnej na podstawie art. 265 § 1 kc. Podkreślono zgodny zamiar stron, który obejmował ustanowienie prawa użytkowania.
Czy wpis prawa dożywotniego użytkowania całości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego do księgi wieczystej jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wpis jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Uzasadnienie
Skoro umowa ustanowienia prawa użytkowania została uznana za ważną, to wpis w księdze wieczystej odzwierciedlający to prawo jest zgodny z rzeczywistym stanem prawnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| C. F. | osoba_fizyczna | powód |
| G. F. | osoba_fizyczna | powód |
| U. M. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (4)
Główne
k.c. art. 58 § 1
Kodeks cywilny
Czynność prawna sprzeczna z ustawą albo mająca na celu obejście ustawy jest nieważna, chyba że właściwy przepis przewiduje inny skutek.
Pomocnicze
k.c. art. 265 § 1
Kodeks cywilny
Przedmiotem użytkowania mogą być także prawa zbywalne. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym.
u.s.m. art. 17 § 1
Ustawa o spółdzielniach mieszkaniowych
Zastosowanie ma tylko w przypadku zmiany sposobu korzystania z lokalu lub jego przeznaczenia.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak ustawowego zakazu ustanowienia użytkowania na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu. • Dopuszczalność obciążenia użytkowaniem praw zbywalnych (art. 265 § 1 kc). • Zgodny zamiar stron przy zawarciu umowy, obejmujący prawo dożywotniego użytkowania dla pozwanej. • Krytyka doktryny wobec orzecznictwa Sądu Najwyższego w analogicznej sprawie. • Umowa nie zostałaby zawarta bez postanowienia o użytkowaniu.
Odrzucone argumenty
Czynność prawna sprzeczna z ustawą (art. 58 kc). • Niemożność obciążenia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu użytkowaniem (na podstawie postanowienia SN V CSK 549/11).
Godne uwagi sformułowania
spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu nie można obciążyć użytkowaniem • brak jest ustawowego zakazu ustanowienia użytkowania na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego • postanowienie Sądu Najwyższego spotkało się z krytyką, zawartą w licznych glosach • Sąd, rozpoznając sprawę przychylił się do glos krytycznych i uznał za dopuszczalne obciążenie użytkowaniem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu • nie zachodzi przesłanka nieważności umowy, gdyż nie jest ona sprzeczna z ustawą • bez tego paragrafu, umowa nie zostałaby zawarta, gdyż zamiarem stron było dalsze zamieszkiwanie pozwanej w tym lokalu
Skład orzekający
Monika Muszko - Adamczak
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Dopuszczalność ustanowienia prawa użytkowania na spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, pomimo braku wyraźnego przepisu i odmiennej wykładni Sądu Najwyższego. Znaczenie zgodnego zamiaru stron przy zawieraniu umowy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu i jego obciążania. Interpretacja może być odmienna dla innych praw.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt między orzecznictwem Sądu Najwyższego a poglądami doktryny i sądów niższych instancji, a także podkreśla znaczenie faktycznego zamiaru stron w interpretacji czynności prawnych.
“Czy można obciążyć użytkowaniem spółdzielcze mieszkanie? Sąd Okręgowy odpowiada inaczej niż Sąd Najwyższy!”
Dane finansowe
WPS: 101 921,89 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.