Orzeczenie · 2016-10-13

I C 2570/15Bezskuteczność umowy sprzedaży udziałów w prawie do lokalu w postępowaniu upadłościowym

Sąd

Sąd Okręgowy w Płocku

Miejsce

Płock

Data

2016-10-13

SAOSCywilneprawo upadłościoweWysokaokręgowy

upadłośćsyndykbezskutecznośćprawo upadłościowenieruchomościspółdzielcze własnościowe prawo do lokalurodzinapokrzywdzenie wierzycieli

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód, Syndyk A.K. masy upadłości dłużnika Z.S., wniósł pozew przeciwko P.G., M.P. i A.P. o ustalenie bezskuteczności umowy sprzedaży udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, zawartej między Z.S. a pozwanymi. Następnie rozszerzył powództwo o zapłatę równowartości tego prawa. Pozwani wnieśli o odrzucenie pozwu lub oddalenie powództwa, argumentując, że sprzedaż nie miała na celu pokrzywdzenia wierzycieli. Sąd Okręgowy w Płocku, powołując się na art. 128 ust. 1 i art. 134 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego, uznał umowę sprzedaży za bezskuteczną wobec masy upadłości, ponieważ została zawarta w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o upadłość przez osobę bliską (córkę i zięciów). Ponieważ prawo do lokalu zostało następnie sprzedane przez pozwanych, zwrot w naturze był niemożliwy, w związku z czym sąd zasądził od pozwanych równowartość sprzedanego prawa. Od P.G. zasądzono kwotę 48.500 zł, a od A.P. i M.P. solidarnie kwotę 48.500 zł, wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie. Postępowanie w zakresie ustalenia bezskuteczności oraz żądania zapłaty kwoty 11.500 zł zostało umorzone z uwagi na cofnięcie powództwa. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Sąd rozstrzygnął również o kosztach postępowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Stosowanie przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego dotyczących bezskuteczności czynności prawnych dłużnika wobec osób bliskich, zwłaszcza gdy zwrot w naturze jest niemożliwy.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa upadłościowego (upadłości ogłoszone przed 1 stycznia 2016 r.).

Zagadnienia prawne (3)

Czy umowa sprzedaży udziałów w spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu, zawarta przez upadłego z osobą bliską (córką i zięciami) w ciągu sześciu miesięcy przed złożeniem wniosku o ogłoszenie upadłości, jest bezskuteczna wobec masy upadłości na podstawie art. 128 ust. 1 Prawa upadłościowego i naprawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowa sprzedaży jest bezskuteczna wobec masy upadłości.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że umowa została zawarta z osobami bliskimi w ustawowym terminie poprzedzającym złożenie wniosku o upadłość, co zgodnie z art. 128 ust. 1 p.u.n. powoduje jej bezskuteczność z mocy prawa wobec masy upadłości, niezależnie od zamiaru pokrzywdzenia wierzycieli.

W jaki sposób powinna być realizowana odpowiedzialność pozwanych za bezskuteczną czynność prawną, gdy zwrot w naturze jest niemożliwy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Pozwani powinni wpłacić do masy upadłości równowartość w pieniądzach.

Uzasadnienie

Zgodnie z art. 134 ust. 1 p.u.n., gdy zwrot w naturze jest niemożliwy (np. z powodu dalszej sprzedaży prawa), do masy upadłości należy wpłacić równowartość w pieniądzach, która w tym przypadku odpowiadała kwocie uzyskanej ze sprzedaży przez pozwanych.

Czy zarzut niedopuszczalności drogi sądowej, podniesiony przez pozwanych, jest zasadny w kontekście przepisów Prawa upadłościowego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut jest niezasadny.

Uzasadnienie

Sąd stwierdził, że zastosowanie mają przepisy Prawa upadłościowego i naprawczego (które przewidują drogę sądową cywilną dla stwierdzenia bezskuteczności czynności), ponieważ upadłość dłużniczki została ogłoszona przed wejściem w życie nowego Prawa upadłościowego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

Syndyk A. K. masy upadłości dłużnika Z. S.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Syndyk A. K. masy upadłości dłużnika Z. S.	inne	powód
P. G.	osoba_fizyczna	pozwany
M. P.	osoba_fizyczna	pozwany
A. P.	osoba_fizyczna	pozwany

Przepisy (9)

Główne

p.u.n. art. 128 § 1

Prawo upadłościowe i naprawcze

Czynności prawne odpłatne dokonane przez upadłego w terminie sześciu miesięcy przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości z małżonkiem, krewnym lub powinowatym w linii prostej, krewnym lub powinowatym w linii bocznej do drugiego stopnia włącznie albo z przysposobionym lub przysposabiającym są bezskuteczne w stosunku do masy upadłości.

p.u.n. art. 134 § 1

Prawo upadłościowe i naprawcze

Jeżeli czynność upadłego jest bezskuteczna z mocy prawa lub została uznana za bezskuteczną, to co wskutek tej czynności ubyło z majątku upadłego lub do niego nie weszło, podlega przekazaniu do masy upadłości, a gdy przekazanie w naturze jest niemożliwe, do masy upadłości powinna być wpłacona równowartość w pieniądzach.

Pomocnicze

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego.

k.c. art. 370

Kodeks cywilny

Małżonkowie są zobowiązani solidarnie, jeżeli zobowiązanie do świadczenia przypadło na oboje małżonków lub jedno z nich miało być wykonane z majątku wspólnego.

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

k.p.c. art. 203 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pozew może być cofnięty bez zezwolenia pozwanego tylko w sprawach o prawa z zakresu prawa pracy i w sporach wynikających ze stosunku najmu lokalu mieszkalnego oraz w sporach o świadczenia z ubezpieczenia społecznego i świadczenia rentowe.

k.p.c. art. 333 § 3

Kodeks postępowania cywilnego

W sprawach o prawa majątkowe sąd nada z urzędu wyrokowi przy rygor natychmiastowej wykonalności, choćby nie był prawomocny, w szczególności gdy chodzi o zasądzenie należności z wynagrodzenia za pracę, czynszu najmu lokalu lub odszkodowania z tytułu wypadku przy pracy i choroby zawodowej.

k.p.c. art. 98

Kodeks postępowania cywilnego

Strona wygrywająca sprawę może żądać od strony przeciwnej zwrotu niezbędnych kosztów procesu.

k.p.c. art. 207 § 6

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd pomija spóźnione twierdzenia i dowody, chyba że strona uprawdopodobni, że nie zgłosiła ich w pozwie, odpowiedzi na pozew lub dalszym piśmie procesowym z przyczyn, których nie była w stanie przewidzieć ani przezwyciężyć.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowa sprzedaży udziałów w prawie do lokalu zawarta z osobami bliskimi w ciągu 6 miesięcy przed wnioskiem o upadłość jest bezskuteczna wobec masy upadłości na podstawie art. 128 ust. 1 p.u.n. • Gdy zwrot w naturze jest niemożliwy, należy się zapłata równowartości w pieniądzach (art. 134 ust. 1 p.u.n.). • Zastosowanie przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego, a nie zarzut niedopuszczalności drogi sądowej.

Odrzucone argumenty

Sprzedaż nie miała na celu pokrzywdzenia wierzycieli. • Pozwani nie są wzbogaceni, a wręcz zubożeni. • Powództwo o ustalenie jest zbędne, istnieją inne środki prawne. • Zarzut niedopuszczalności drogi sądowej. • Zarzut niewłaściwego określenia przedmiotu sporu. • Odsetki powinny być liczone od daty, gdy pozwani dowiedzieli się o upadłości lub od daty złożenia pozwu rozszerzającego.

Godne uwagi sformułowania

bezskuteczność powstaje z mocy samego prawa jako skutek ogłoszenia upadłości dłużnika, a więc bez potrzeby jej zaskarżenia i ewentualny wyrok sądu stwierdzający tę bezskuteczność ma charakter deklaratywny. • ochrona masy upadłości przed czynnościami dłużnika [...] nie jest zależna od wykazania, że czynność dłużnika miała na celu pokrzywdzenie wierzycieli.

Skład orzekający

Agnieszka Bilkiewicz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów Prawa upadłościowego i naprawczego dotyczących bezskuteczności czynności prawnych dłużnika wobec osób bliskich, zwłaszcza gdy zwrot w naturze jest niemożliwy."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Prawa upadłościowego (upadłości ogłoszone przed 1 stycznia 2016 r.).

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy sytuacji, w której upadły sprzedaje majątek (prawo do lokalu) swojej najbliższej rodzinie po zaniżonej cenie, a następnie syndyk odzyskuje jego wartość dla wierzycieli. Pokazuje to mechanizmy ochrony wierzycieli w postępowaniu upadłościowym.

“Rodzinna sprzedaż majątku upadłego – czy syndyk może odzyskać jego wartość?”

Dane finansowe

WPS: 97 000 PLN

zapłata: 48 500 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników