I C 241/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) S.A. wniósł o zasądzenie od pozwanej D. W. kwoty 14.524,71 zł wraz z odsetkami, opierając swoje roszczenie na umowie pożyczki gotówkowej oraz wekslu in blanco wystawionym przez pozwaną jako zabezpieczenie. Pozwana, mimo prawidłowego wezwania, nie stawiła się na rozprawie, co umożliwiło wydanie wyroku zaocznego zgodnie z art. 339 § 2 kpc. Sąd, działając z urzędu, dokonał kontroli abuzywności postanowień umowy pożyczki, zgodnie z wytycznymi prawa unijnego i krajowego. Analiza wykazała, że koszty pozaodsetkowe, takie jak prowizja przygotowawcza, prowizja pośrednika i prowizja pożyczkodawcy, stanowiły łącznie 100% kwoty faktycznie udostępnionej pozwanej (6.500 zł), co zostało uznane za rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami. Sąd stwierdził, że powód nie wykazał, aby te koszty zostały indywidualnie negocjowane lub aby pozwana miała na nie wpływ, a także nie udowodnił zasadności ich wysokości. W związku z tym, postanowienia dotyczące tych kosztów uznano za niedozwolone i nieskuteczne wobec konsumentki. Uwzględniając częściową spłatę dokonaną przez pozwaną (2.287,29 zł), sąd zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 8.024,71 zł wraz z odsetkami, oddalając powództwo w pozostałym zakresie. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, stosunkowo je rozdzielając.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu abuzywności klauzul w umowach konsumenckich, nawet gdy podstawą roszczenia jest weksel, oraz kryteria oceny abuzywności kosztów pozaodsetkowych.
Dotyczy umów konsumenckich zawieranych przez przedsiębiorców posługujących się standardowymi formularzami umów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy koszty pozaodsetkowe w umowie pożyczki konsumenckiej, takie jak prowizje i opłaty przygotowawcze, mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie zostały indywidualnie negocjowane i rażąco naruszają interes konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, koszty pozaodsetkowe mogą być uznane za abuzywne, jeśli nie były indywidualnie negocjowane, stoją w sprzeczności z dobrymi obyczajami i powodują znaczącą nierównowagę praw i obowiązków stron ze szkodą dla konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód nie wykazał indywidualnego negocjowania kosztów pozaodsetkowych ani wpływu pozwanej na ich treść. Koszty te stanowiły 100% kwoty faktycznie udostępnionej pożyczkobiorcy, co zostało uznane za rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami, naruszające interes konsumenta.
Czy sąd krajowy ma obowiązek z urzędu badać abuzywność postanowień umowy konsumenckiej, nawet jeśli roszczenie dochodzone jest na podstawie weksla?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd krajowy ma obowiązek z urzędu badać abuzywność postanowień umowy konsumenckiej, nawet jeśli roszczenie dochodzone jest na podstawie weksla, w celu zapewnienia skutecznej ochrony praw konsumenta wynikających z dyrektyw UE.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że obowiązek kontroli abuzywności z urzędu wynika z prawa UE i ma na celu zapewnienie, że konsument nie zostanie pokrzywdzony przez nieuczciwe warunki umowne, niezależnie od jego postawy procesowej czy zarzutów.
Jaka jest dopuszczalność stosowania weksla in blanco jako formy zabezpieczenia roszczeń konsumenckich w polskim prawie?
Odpowiedź sądu
Dopuszczalność stosowania weksla in blanco jako formy zabezpieczenia roszczeń konsumenckich należy do domeny prawa krajowego i nie stoi w sprzeczności z prawem UE, jednakże sama umowa stanowiąca stosunek podstawowy podlega kontroli abuzywności.
Uzasadnienie
Wyrok TSUE wskazuje, że sposób zabezpieczenia wierzytelności konsumenckich leży poza zakresem harmonizacji prawa UE, ale sama umowa wyznaczająca stosunek podstawowy (np. umowa pożyczki) podlega kontroli abuzywności, co może skutkować utratą tytułu do posłużenia się wekslem.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) S.A. | spółka | powód |
| D. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 385¹
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne).
k.c. art. 720
Kodeks cywilny
Przez umowę pożyczki dający pożyczkę zobowiązuje się przenieść na własność biorącego określoną ilość pieniędzy albo rzeczy oznaczonych tylko co do gatunku, a biorący zobowiązuje się zwrócić tę samą ilość pieniędzy albo tę samą ilość rzeczy tego samego gatunku i tej samej jakości.
u.k.k.
Ustawa o kredycie konsumenckim
Przepisy ustawy mają zastosowanie do umów o kredyt konsumencki, w tym do kontroli kosztów kredytu.
Pomocnicze
k.p.c. art. 339 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Jeżeli pozwany nie stawił się w sądzie ani nie złożył odpowiedzi na pozew, sąd może wydać wyrok zaoczny, opierając się na twierdzeniach powoda.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie częściowego uwzględnienia lub oddalenia powództwa koszty procesu wzajemnie się znosi lub w odpowiednim stosunku je zasądza.
pr. weks. art. 10
Prawo wekslowe
Interpretacja przepisu umożliwiająca kontrolę ex officio umów kształtujących stosunek podstawowy, nawet w przypadku roszczeń opartych na wekslu.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Koszty pozaodsetkowe umowy pożyczki konsumenckiej (prowizje, opłaty) były rażąco wygórowane i nie zostały indywidualnie negocjowane, co czyni je abuzywnymi. • Sąd ma obowiązek z urzędu badać abuzywność postanowień umowy konsumenckiej, nawet jeśli roszczenie opiera się na wekslu.
Odrzucone argumenty
Roszczenie powoda oparte na wekslu powinno zostać uwzględnione w całości, bez badania abuzywności umowy podstawowej.
Godne uwagi sformułowania
Sąd z urzędu był zobowiązany do podjęcia działań mających na celu kontrolę treści stosunku podstawowego – umowy pożyczki – zarówno pod kątem abuzywności postanowień umowy konsumenckiej... • Koszty pozaodsetkowe kredytu nie mogą obejmować kosztów i opłat z tytułu nieterminowej spłaty kredytu konsumenckiego... • Sąd uznał, że postanowienia umowne, które dotyczą wynagrodzenia prowizyjnego, opłaty przygotowawczej i prowizji pośrednika finansowego nie zasługują na uwzględnienie, albowiem są postanowienia niedozwolonymi...
Skład orzekający
Sylwia Piasecka
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie obowiązku sądu do badania z urzędu abuzywności klauzul w umowach konsumenckich, nawet gdy podstawą roszczenia jest weksel, oraz kryteria oceny abuzywności kosztów pozaodsetkowych."
Ograniczenia: Dotyczy umów konsumenckich zawieranych przez przedsiębiorców posługujących się standardowymi formularzami umów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami finansowymi, nawet gdy sprawa wydaje się prosta (roszczenie wekslowe). Podkreśla znaczenie kontroli sądowej z urzędu.
“Bank chciał wygrać na wekslu, ale sąd odkrył ukryte koszty i mocno obciął zasądzoną kwotę!”
Dane finansowe
WPS: 14 524,71 PLN
zapłata: 8024,71 PLN
zwrot kosztów postępowania: 2401,85 PLN
Sektor
finanse
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.