I C 221/16Bezskuteczne wypowiedzenie kredytu klauzula abuzywna
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa banku przeciwko konsumentowi o zapłatę kwoty wynikającej z wypowiedzianej umowy kredytu. Bank domagał się zasądzenia ponad 129 tys. zł. Konsument wniósł o oddalenie powództwa, kwestionując skuteczność wypowiedzenia umowy. Argumentował, że zaprzestał spłaty rat z powodu utraty pracy i był objęty ubezpieczeniem, które powinno pokryć należności. Sąd Okręgowy w Tarnowie, po analizie materiału dowodowego, uznał wypowiedzenie umowy kredytowej za bezskuteczne z dwóch powodów. Po pierwsze, uznał klauzulę umowną (§ 18 ust. 1 pkt 1 umowy) pozwalającą bankowi na wypowiedzenie umowy w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków umowy za klauzulę abuzywną. Stwierdził, że jest ona nieprecyzyjna, nie określa wagi naruszenia i rażąco narusza interesy konsumenta, nie dotyczy głównych świadczeń stron. Po drugie, nawet gdyby uznać klauzulę za dopuszczalną, samo wypowiedzenie dokonane przez bank w lipcu 2015 r. uznał za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 k.c.). Bank miał świadomość, że konsument utracił pracę, był ubezpieczony, a ubezpieczyciel rozpoczął wypłatę rat. Mimo to, bank wypowiedział umowę, zanim wyczerpał się okres ochrony ubezpieczeniowej, co było sprzeczne z celem ubezpieczenia i zasadą lojalności stron. W związku z bezskutecznością wypowiedzenia, sąd zasądził od pozwanego na rzecz banku jedynie kwotę 17.329,38 zł, stanowiącą wymagalne zadłużenie na dzień wydania wyroku, wraz z odsetkami. W pozostałym zakresie powództwo oddalono jako przedwczesne. Rozstrzygnięto również o kosztach postępowania, stosownie do stopnia wygranej stron.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, zasady współżycia społecznego w stosunkach bankowo-konsumenckich, skutki wypowiedzenia umowy kredytu w przypadku ubezpieczenia.
Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznych postanowień umowy kredytowej. Ocena klauzuli abuzywnej i sprzeczności z zasadami współżycia społecznego może być różna w innych sprawach.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie umowy kredytu z konsumentem, pozwalające bankowi na wypowiedzenie umowy w przypadku niedotrzymania przez kredytobiorcę warunków umowy, może być uznane za klauzulę abuzywną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie postanowienie może być uznane za klauzulę abuzywną, jeśli kształtuje prawa i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami i rażąco narusza jego interesy, nie określając jednoznacznie, jakie naruszenia mogą skutkować wypowiedzeniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ogólne sformułowanie klauzuli wypowiedzenia umowy kredytu, pozwalające na wypowiedzenie nawet w przypadku błahych naruszeń, nie daje konsumentowi jasności co do konsekwencji i rażąco narusza jego interesy, będąc sprzecznym z dobrymi obyczajami.
Czy wypowiedzenie umowy kredytu przez bank, dokonane mimo wiedzy o uruchomionej procedurze ubezpieczeniowej i wpływie środków od ubezpieczyciela, może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, takie wypowiedzenie może być uznane za sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, jeśli narusza zasadę lojalności stron i cel ubezpieczenia, które miało zapewnić konsumentowi czas na znalezienie nowego źródła dochodu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że bank, wypowiadając umowę mimo świadomości o ochronie ubezpieczeniowej konsumenta i wpływie środków od ubezpieczyciela, działał nielojalnie i sprzecznie z celem ubezpieczenia, które miało chronić konsumenta w przypadku utraty dochodu.
Jaka jest wysokość wymagalnego zadłużenia konsumenta wobec banku, gdy wypowiedzenie umowy kredytu zostało uznane za bezskuteczne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W przypadku bezskutecznego wypowiedzenia umowy kredytu, konsument jest zobowiązany do zapłaty jedynie tych należności, które stały się wymagalne przed dniem orzekania, obejmujących nieuregulowane raty kapitałowe i odsetki.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na opinii biegłego, ustalając wysokość wymagalnego zadłużenia na dzień wydania wyroku, uwzględniając jedynie raty i odsetki, których termin płatności przypadał przed tą datą, ponieważ umowa nie została skutecznie wypowiedziana.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank (...) S.A. | spółka | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy. Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie rodzi skutków prawnych.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie wzajemnego zniesienia się skutków czynności prawnych lub w razie częściowego uwzględnienia żądań każdej ze stron w stosunku do żądań drugiej strony, sąd może w całości lub w części znieść między stronami koszty postępowania lub w stosunku do nich je wzajemnie znieść.
u.k.s.c. art. 113
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może obciążyć strony lub poszczególne strony obowiązkiem zwrotu części lub całości kosztów sądowych.
p.b. art. 69
Prawo bankowe
Przez umowę kredytu bankowego bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie środki pieniężne z przeznaczeniem na ustalony cel i zobowiązuje się do zwrotu przez kredytobiorcę wykorzystanego kapitału wraz z odsetkami w oznaczonej wysokości w terminach płatności określonych w umowie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Klauzula umowna pozwalająca na wypowiedzenie umowy z bliżej nieokreślonych przyczyn jest abuzywna. • Wypowiedzenie umowy kredytu przez bank, mimo wiedzy o ochronie ubezpieczeniowej i wpływie środków od ubezpieczyciela, jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. • Konsument był objęty ubezpieczeniem od utraty pracy, które powinno pokryć raty kredytowe.
Odrzucone argumenty
Wypowiedzenie umowy kredytu było skuteczne i uzasadnione brakiem spłaty rat. • Bank miał prawo naliczać odsetki od zadłużenia przeterminowanego.
Godne uwagi sformułowania
Takie postanowienie umowne musi być uznane za klauzulę abuzywną. • Tak ogólnie sformułowana podstawa wypowiedzenia nie pozwala konsumentowi na jednoznaczne ustalenie, jakiego rodzaju naruszenia umowy mogą skutkować wypowiedzeniem umowy, a jakie takiego skutku wywołać nie mogą. • Działanie takie musi być uznane za nielojalne i nie zasługujące na ochronę. • Wypowiedzenie umowy dokonane w dniu 27 lipca 2015 r. musi być uznane za bezskuteczne, jako sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Skład orzekający
Marek Syrek
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul abuzywnych w umowach kredytowych, zasady współżycia społecznego w stosunkach bankowo-konsumenckich, skutki wypowiedzenia umowy kredytu w przypadku ubezpieczenia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy konkretnego stanu faktycznego i specyficznych postanowień umowy kredytowej. Ocena klauzuli abuzywnej i sprzeczności z zasadami współżycia społecznego może być różna w innych sprawach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak konsument może skutecznie bronić się przed bankiem, kwestionując klauzule umowne i działanie banku jako nielojalne, co jest bardzo praktyczne i budujące dla konsumentów.
“Bank wypowiedział kredyt, ale sąd uznał to za bezprawne! Klauzula abuzywna i nielojalność banku.”
Dane finansowe
WPS: 129 585,94 PLN
zapłata: 17 329,38 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.