I C 194/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka A. M. wniosła pozew o zapłatę kwoty 13487 zł od (...) Spółki Akcyjnej z siedzibą w W., domagając się zwrotu środków potrąconych przy wypłacie świadczenia wykupu z umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym. Powódka zawarła umowę z pozwanym, wpłaciła łącznie 19500 zł, a następnie wypowiedziała umowę. Pozwany potrącił około 70% wpłaconych składek, wypłacając świadczenie w kwocie 5779,72 zł. Powódka uznała to potrącenie za klauzulę niedozwoloną. Pozwany wniósł o oddalenie powództwa, argumentując, że konsument miał możliwość zapoznania się z warunkami umowy i że ubezpieczyciel musi zabezpieczyć koszty swojej działalności. Sąd, po przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w tym opinii biegłego aktuariusza, ustalił stan faktyczny. Kluczową kwestią stała się ocena postanowień umowy dotyczących świadczenia wykupu. Sąd uznał, że sporne postanowienia wzorca umownego, zgodnie z art. 385¹ § 1 Kodeksu cywilnego, nie zostały uzgodnione indywidualnie, nie dotyczyły głównych świadczeń stron i kształtowały prawa i obowiązki konsumentki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jej interesy. Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Ochrony Konkurencji i Konsumentów dotyczące podobnych klauzul. W ocenie sądu, potrącenie 70% zainwestowanych składek było rażąco wygórowane i nie miało charakteru odszkodowawczego. W konsekwencji, sąd uznał zakwestionowane postanowienie za abuzywne i uwzględnił powództwo w całości, zasądzając od pozwanego na rzecz powódki 13487 zł z odsetkami oraz zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, szczególnie gdy potrącenie jest wysokie i nieuzasadnione poniesionymi kosztami.
Dotyczy umów zawieranych z konsumentami, gdzie postanowienia nie były indywidualnie negocjowane. Ocena konkretnych klauzul zależy od ich treści i okoliczności zawarcia umowy.
Zagadnienia prawne (2)
Czy postanowienia umowy ubezpieczenia na życie z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym, dotyczące wysokości świadczenia wykupu przy przedterminowym rozwiązaniu umowy, stanowią niedozwolone klauzule umowne (klauzule abuzywne) w rozumieniu art. 385¹ Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postanowienia te stanowią niedozwolone klauzule umowne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że klauzula określająca wysokość opłaty likwidacyjnej (świadczenia wykupu) jako procent wartości rachunku, stosowana przez ubezpieczyciela przy przedterminowym rozwiązaniu umowy, nie została uzgodniona indywidualnie, nie dotyczyła głównych świadczeń stron i rażąco naruszała interesy konsumenta, będąc sprzeczną z dobrymi obyczajami.
Czy potrącenie przez ubezpieczyciela około 70% wpłaconych składek przy wypłacie świadczenia wykupu z umowy ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym jest zgodne z dobrymi obyczajami i nie narusza rażąco interesów konsumenta?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, takie potrącenie jest sprzeczne z dobrymi obyczajami i rażąco narusza interesy konsumenta.
Uzasadnienie
Sąd ocenił, że procentowa wartość jednostek uczestnictwa przejmowana przez ubezpieczyciela przy przedterminowym rozwiązaniu umowy była rażąco wygórowana, nie miała charakteru odszkodowawczego i naruszała równorzędność stron stosunku prawnego.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Spółka Akcyjna | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 385¹ § § 1
Kodeks cywilny
Postanowienia umowy zawieranej z konsumentem nieuzgodnione indywidualnie nie wiążą go, jeżeli kształtują jego prawa i obowiązki w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego interesy (niedozwolone postanowienia umowne). Nie dotyczy to postanowień określających główne świadczenia stron, w tym cenę lub wynagrodzenie, jeżeli zostały sformułowane w sposób jednoznaczny.
k.c. art. 385²
Kodeks cywilny
Oceny zgodności postanowienia umowy z dobrymi obyczajami dokonuje się według stanu z chwili zawarcia umowy, biorąc pod uwagę jej treść, okoliczności zawarcia oraz uwzględniając umowy pozostające w związku z umową obejmującą postanowienie będące przedmiotem oceny.
Pomocnicze
k.c. art. 385 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli postanowienie umowy zgodnie z § 1 nie wiąże konsumenta strony są związane umową w pozostałym zakresie.
k.c. art. 385 § § 3
Kodeks cywilny
Nieuzgodnione indywidualnie są te postanowienia umowy, na których treść konsument nie miał rzeczywistego wpływu. W szczególności odnosi się to do postanowień umowy przejętych z wzorca umowy zaproponowanego konsumentowi przez kontrahenta.
k.c. art. 385 § § 4
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu, że postanowienie zostało uzgodnione indywidualnie spoczywa na tym kto się na to powołuje.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Strony są obowiązane przedstawiać dowody i ogólnie wnosić wszelkie twierdzenia potrzebne do rozstrzygnięcia sprawy.
k.p.c. art. 233 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd oceni na tej samem podstawie, jakie znaczenie nadać odmowie przedstawienia przez stronę dowodu lub przeszkodom stawianym przez nią w jego przeprowadzeniu wbrew postanowieniu Sądu.
k.c. art. 385³ § pkt 17
Kodeks cywilny
Przykładowe klauzule abuzywne, w tym postanowienia umowne, które w szczególności nakładają na konsumenta, zamiast obowiązku sprzedawcy lub usługodawcy, zapłatę nadmiernej sumy pieniężnej jako odstępnego lub kary umownej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
u.k.s.c. art. 84 § ust. 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Zwrot niewykorzystanej zaliczki na wynagrodzenie biegłego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienia umowy dotyczące świadczenia wykupu przy przedterminowym rozwiązaniu umowy stanowią klauzule abuzywne. • Potrącenie 70% wpłaconych składek jest rażąco wygórowane i sprzeczne z dobrymi obyczajami.
Odrzucone argumenty
Konsument miał możliwość zapoznania się z warunkami umowy. • Ubezpieczyciel musi zabezpieczyć koszty swojej działalności. • Świadczenie wykupu jest najczęściej realizowanym świadczeniem w tego typu umowach.
Godne uwagi sformułowania
Tak wysokie - 70% potrącenie stanowiło w ocenie powódki rodzaj sankcji za brak możliwości kontynuowania umowy i stanowiło klauzulę niedozwoloną. • Postanowienia umowy, które kształtują prawa i obowiązki konsumenta, nie pozwalając na realizację wartości takich jak: szacunek wobec partnera, uczciwość, szczerość, zaufanie, lojalność, rzetelność i fachowość, są uznawane za sprzeczne z dobrymi obyczajami. • Potrącenie przez pozwanego wartości 70% zainwestowanych składek powódki w momencie rozwiązania umowy sprzeczne było w ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie z dobrymi obyczajami w sposób rażący.
Skład orzekający
Jolanta Szczęsna
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie abuzywności klauzul dotyczących świadczenia wykupu w umowach ubezpieczenia na życie z funduszem kapitałowym, szczególnie gdy potrącenie jest wysokie i nieuzasadnione poniesionymi kosztami."
Ograniczenia: Dotyczy umów zawieranych z konsumentami, gdzie postanowienia nie były indywidualnie negocjowane. Ocena konkretnych klauzul zależy od ich treści i okoliczności zawarcia umowy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (ubezpieczenie z funduszem kapitałowym) i pokazuje, jak sądy chronią konsumentów przed nieuczciwymi praktykami ubezpieczycieli, co jest istotne dla wielu osób.
“Czy ubezpieczyciel może zabrać 70% Twoich oszczędności? Sąd odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 13 487 PLN
zapłata: 13 487 PLN
zwrot kosztów postępowania: 5492 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.