Orzeczenie · 2019-05-31

I C 1833/17

Sąd
Sąd Okręgowy
Miejsce
B.
Data
2019-05-31
SAOSCywilnezobowiązaniaWysokaokręgowy
nienależne świadczenienadużycie prawazasady współżycia społecznegopubliczny zakład opieki zdrowotnejfirma windykacyjnawierzytelnościumowa faktoringuumowa poręczeniaumowa gwarancjikoszty postępowania

Beskidzkie Centrum Onkologii - Szpital Miejski im. (...) II w B. (powód) pozwało (...) S.A. w Ł. (pozwanego) o zasądzenie kwoty 1.417.019,53 zł z odsetkami, twierdząc, że pozwany nienależnie przejął wierzytelności kontrahentów szpitala. Powód argumentował, że podmiot tworzący szpital (Miasto B.) nie wyraził zgody na przejęcie tych wierzytelności, co czyniło je nieskutecznymi na podstawie art. 410 w zw. z art. 405 KC. Pozwany w odpowiedzi na pozew wniósł o oddalenie powództwa, podnosząc, że jego działania miały charakter finansowania, a nie przejęcia wierzytelności, oraz że celem umów było uniknięcie przez powoda kosztownych postępowań sądowych i egzekucyjnych. Pozwany wskazał, że dzięki jego działaniom żaden z kontrahentów powoda nie dochodził od niego należności, a wierzytelności uległy przedawnieniu. Sąd Okręgowy ustalił, że powód był w bardzo złej sytuacji finansowej, a oferta pozwanego była dla niego korzystniejsza niż postępowanie egzekucyjne. Sąd uznał, że wszystkie umowy zawarte przez pozwanego z wierzycielami powoda są nieważne w świetle art. 54 ust. 5 i 6 ustawy o działalności leczniczej, jednakże dochodzenie przez powoda zwrotu nienależnego świadczenia stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 KC) i jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd podkreślił, że uwzględnienie powództwa postawiłoby powoda w sytuacji, w której de facto nie zapłaciłby za otrzymane towary i usługi, co jest nieakceptowalne. W związku z tym sąd oddalił powództwo, a ze względu na publiczny charakter działalności powoda, nie obciążył go kosztami zastępstwa procesowego pozwanego.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Stosowanie art. 5 KC w sprawach dotyczących zwrotu nienależnego świadczenia, gdy jedna ze stron działała w złej wierze lub w celu obejścia prawa, a także w kontekście specyfiki działalności publicznych zakładów opieki zdrowotnej i obrotu wierzytelnościami.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy, w tym na złej sytuacji finansowej powoda i jego inicjatywie w zawarciu umowy z pozwanym. Interpretacja art. 5 KC jest zawsze zależna od konkretnego stanu faktycznego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy żądanie zwrotu nienależnego świadczenia, spełnionego na podstawie nieważnej czynności prawnej, może stanowić nadużycie prawa podmiotowego w rozumieniu art. 5 KC?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, żądanie zwrotu nienależnego świadczenia może stanowić nadużycie prawa podmiotowego, jeśli jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i celem, dla którego prawo zostało ustanowione.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo nieważności umów zawartych przez pozwanego z wierzycielami powoda, dochodzenie przez powoda zwrotu świadczenia było sprzeczne z zasadami uczciwego obrotu gospodarczego, gdyż powód uzyskałby towary i usługi bez zapłaty, podczas gdy jego celem było uniknięcie kosztów egzekucyjnych i odsetek.

Czy umowy zawarte przez pozwanego z kontrahentami publicznego szpitala, dotyczące przejęcia wierzytelności, są ważne w świetle ustawy o działalności leczniczej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, umowy te są nieważne w świetle art. 54 ust. 5 i 6 ustawy o działalności leczniczej, gdyż podmiot tworzący szpital nie wyraził na nie zgody.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na przepisy ustawy o działalności leczniczej zakazujące przejmowania wierzytelności przez podmioty trzecie bez zgody podmiotu tworzącego publiczny ZOZ, wskazując na dominujące orzecznictwo Sądu Najwyższego w tej kwestii.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie powództwa
Strona wygrywająca
pozwany

Strony

NazwaTypRola
Beskidzkie Centrum Onkologii - Szpital Miejski im. (...) II w B.instytucjapowód
(...) S.A. w Ł.spółkapozwany

Przepisy (5)

Główne

k.c. art. 410 § § 1

Kodeks cywilny

Podstawa prawna żądania zwrotu nienależnego świadczenia.

k.c. art. 405

Kodeks cywilny

Podstawa prawna zwrotu bezpodstawnie uzyskanej korzyści.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący nadużycia prawa podmiotowego i zasad współżycia społecznego.

u.dz.l. art. 54 § ust. 5 i 6

Ustawa o działalności leczniczej

Zakaz przejmowania wierzytelności wobec publicznych zakładów opieki zdrowotnej bez zgody podmiotu tworzącego.

Pomocnicze

k.p.c. art. 102

Kodeks postępowania cywilnego

Podstawa do nieobciążania strony kosztami zastępstwa procesowego z uwagi na szczególne okoliczności.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Żądanie zwrotu nienależnego świadczenia stanowi nadużycie prawa podmiotowego (art. 5 KC). • Nabycie wierzytelności przez pozwanego było nieskuteczne z powodu braku zgody podmiotu tworzącego szpital. • Celem działań pozwanego było finansowanie szpitala i uniknięcie przez niego kosztownych postępowań egzekucyjnych. • Uwzględnienie powództwa doprowadziłoby do sytuacji, w której powód uzyskałby towary i usługi bez zapłaty.

Odrzucone argumenty

Pozwany profesjonalnie zajmuje się obrotem wierzytelnościami. • Powód nie miał wpływu na zawarcie umów faktoringu przez spółkę (...) z pozwanym. • Nieważność umów zawartych przez pozwanego z wierzycielami powoda uzasadnia zwrot nienależnego świadczenia na podstawie art. 410 KC.

Godne uwagi sformułowania

Roszczenie pozwu stanowi nadużycie prawa podmiotowego, a także jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego ( art. 5 KC ), w związku z czym nie korzysta z ochrony. • Wbrew wywodom pozwanego, wszystkie umowy zawarte przez pozwanego z kontrahentami powoda są bezwzględnie nieważne w świetle stanu obowiązującego prawnego. • W realiach rozpoznawanej sprawy powództwo nie zasługuje jednak na uwzględnienie w oparciu o przepis art. 5 KC , na który trafnie powołał się pozwany. • Kapitalne znaczenie dla oceny roszczeń powoda w świetle art. 5 KC ma również okoliczność czasu, w którym wniesiono powództwo. • Reasumując, realizacja przez powoda prawa podmiotowego narusza podstawowe zasady etycznego i uczciwego postępowania w stosunkach gospodarczych.

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie art. 5 KC w sprawach dotyczących zwrotu nienależnego świadczenia, gdy jedna ze stron działała w złej wierze lub w celu obejścia prawa, a także w kontekście specyfiki działalności publicznych zakładów opieki zdrowotnej i obrotu wierzytelnościami."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznych okolicznościach faktycznych sprawy, w tym na złej sytuacji finansowej powoda i jego inicjatywie w zawarciu umowy z pozwanym. Interpretacja art. 5 KC jest zawsze zależna od konkretnego stanu faktycznego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy publicznego szpitala w trudnej sytuacji finansowej, firmy windykacyjnej i potencjalnie nieuczciwych praktyk, co czyni ją interesującą z punktu widzenia zarówno prawników, jak i szerszej publiczności zainteresowanej sprawiedliwością w obrocie gospodarczym.

Szpital chciał odzyskać miliony od firmy windykacyjnej, ale sąd uznał to za nadużycie prawa. Czy można było oszukać system?

Dane finansowe

WPS: 1 417 019,53 PLN

Sektor

medycyna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst