I C 16/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) sp. z o.o. wniósł o zasądzenie od Gminy K., Powiatu (...) i Skarbu Państwa – SKO w S. kwoty ponad 700 tys. zł tytułem odszkodowania za szkodę wyrządzoną niezgodnym z prawem działaniem przy wykonywaniu władzy publicznej. Powództwo zostało częściowo ograniczone do kwoty 100.530 zł. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, podnosząc zarzuty braku legitymacji, przedawnienia oraz zgodności ich działań z prawem. Sąd, analizując stan faktyczny, ustalił, że nieruchomość objęta umową dzierżawy była własnością Gminy K. i została oddana w użytkowanie wieczyste. Umowa dzierżawy z powodem była warunkowa, uzależniona od uzyskania przez niego zezwolenia na zbieranie odpadów. Starosta odmówił wydania zezwolenia z powodu niezgodności z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) uchwalonym przez Gminę K. Uchwała ta została później częściowo unieważniona przez WSA, a następnie decyzje Starosty i SKO również zostały stwierdzone jako nieważne. Sąd uznał, że podstawą odpowiedzialności pozwanych są przepisy art. 417 i 417¹ KC. Powództwo przeciwko Gminie K. zostało oddalone z dwóch powodów: po pierwsze, powód nie miał interesu prawnego naruszonego uchwałą MPZP, gdyż umowa dzierżawy była warunkowa i nie wszedł w życie przed uzyskaniem zezwolenia, a po drugie, roszczenie uległo przedawnieniu zgodnie z art. 442¹ KC. Powództwo przeciwko Powiatowi i SKO również zostało oddalone, ponieważ ich decyzje były zgodne z prawem w momencie ich wydania, a brak możliwości prowadzenia działalności wynikał z treści MPZP, a nie z błędnych decyzji administracyjnych. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 98 KPC.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej, w szczególności w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego i umów warunkowych.
Dotyczy specyficznej sytuacji warunkowej umowy dzierżawy i niezgodności z prawem aktu prawa miejscowego.
Zagadnienia prawne (4)
Czy niezgodne z prawem uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego stanowi podstawę do dochodzenia odszkodowania od gminy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale pod warunkiem, że poszkodowany należy do kręgu podmiotów objętych zastosowaniem normy prawnej, która została uznana za niezgodną z prawem, a jego interes prawny został naruszony.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że samo uchylenie aktu normatywnego nie jest wystarczające. Kluczowe jest ustalenie, czy poszkodowany miał prawo do nieruchomości lub inny interes prawny naruszony przez uchwałę, a nie tylko interes faktyczny lub ekonomiczny.
Czy roszczenie o odszkodowanie za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego ulega przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zgodnie z art. 442¹ KC, roszczenie ulega przedawnieniu z upływem trzech lat od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin przedawnienia dla powoda upłynął z dniem 1 sierpnia 2022 r., licząc od dnia uprawomocnienia się wyroku unieważniającego uchwałę MPZP. Sąd odrzucił zastosowanie art. 118 zd. 2 KC.
Czy decyzje administracyjne wydane na podstawie obowiązującego, a następnie unieważnionego aktu prawa miejscowego, są niezgodne z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli w momencie wydania decyzji były zgodne z obowiązującym prawem miejscowym.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że decyzje Starosty i SKO były zgodne z prawem w dacie ich wydania, ponieważ opierały się na obowiązującej uchwale Rady Gminy. Dopiero późniejsze stwierdzenie nieważności uchwały nie czyniło wcześniejszych decyzji bezprawnymi.
Czy umowa dzierżawy zawarta pod warunkiem zawieszającym, który nie został spełniony, narusza interes prawny dzierżawcy w przypadku późniejszego unieważnienia aktu prawa miejscowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli warunek nie został spełniony, umowa jest traktowana jako niebyła, a dzierżawca nie nabywa żadnych praw do nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że powód nie był dzierżawcą nieruchomości w momencie uchwalenia MPZP, ponieważ umowa była warunkowa i warunek nie został spełniony. W związku z tym nie miał interesu prawnego naruszonego przez uchwałę.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) sp. z o.o. w W. | spółka | powód |
| Gmina K. | instytucja | pozwany |
| Powiat (...) | instytucja | pozwany |
| Skarb Państwa – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. | organ_państwowy | pozwany |
| B. K. | osoba_fizyczna | wydzierżawiający |
| (...) sp. z o.o. w W. | spółka | powód (w miejsce pierwotnego) |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | powód (przekształcony) |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 417
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej.
k.c. art. 417¹
Kodeks cywilny
Przesłanki odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez wydanie aktu normatywnego, prawomocnego orzeczenia lub ostatecznej decyzji oraz niewydanie aktu normatywnego, orzeczenia lub decyzji.
k.c. art. 442¹ § 1
Kodeks cywilny
Przedawnienie roszczenia o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym.
Pomocnicze
KPC art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania.
KSH art. 521 § 2
Kodeks spółek handlowych
Przekształcenie organizacyjne powoda.
KSH art. 529 § 1
Kodeks spółek handlowych
Podział przez wydzielenie.
u.o. art. 46 § 1
Ustawa o odpadach
Zakaz wydania zezwolenia na zbieranie odpadów w przypadku niezgodności z przepisami prawa, w tym prawa miejscowego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód nie posiadał interesu prawnego naruszonego uchwałą MPZP, gdyż umowa dzierżawy była warunkowa i nie wszedł w życie. • Roszczenie powoda przeciwko Gminie K. uległo przedawnieniu. • Decyzje Starosty i SKO były zgodne z prawem w momencie ich wydania. • Brak bezprawności działań Powiatu i SKO.
Odrzucone argumenty
Szkoda wyrządzona przez niezgodne z prawem działanie przy wykonywaniu władzy publicznej. • Niezgodność uchwały MPZP z prawem stanowiła podstawę do odszkodowania.
Godne uwagi sformułowania
za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie lub zaniechanie przy wykonywaniu władzy publicznej ponosi odpowiedzialność Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego • nieuzyskanie przez dzierżawcę zezwolenia powoduje, że niniejszą umowę traktuje się jako niebyłą • sam fakt uchylenia aktu normatywnego jako niezgodnego z prawem nie jest wystarczający do skutecznego dochodzenia roszczenia odszkodowawczego • nie ma tu zastosowania art. 118 zd. 2 k.c.
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów o odpowiedzialności za szkodę wyrządzoną przez niezgodne z prawem działanie władzy publicznej, w szczególności w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego i umów warunkowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji warunkowej umowy dzierżawy i niezgodności z prawem aktu prawa miejscowego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność odpowiedzialności odszkodowawczej za działania władzy publicznej i znaczenie precyzyjnego formułowania umów, zwłaszcza tych warunkowych.
“Czy gmina zapłaci odszkodowanie za wadliwy plan zagospodarowania? Sąd wyjaśnia kluczowe warunki.”
Dane finansowe
WPS: 744 666,66 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.