I C 137/15
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowódka M. S. pozwała (...) S.A. w W. o zapłatę odszkodowania w związku z wypadkiem, któremu uległa na terenie gospodarstwa rolnego, którego jest współwłaścicielką. W wyniku poślizgnięcia się na oblodzonym podwórzu doznała złamania nogi, co wymagało leczenia operacyjnego i spowodowało trwały uszczerbek na zdrowiu w wysokości 12%. Pozwany ubezpieczyciel odmówił wypłaty odszkodowania, kwestionując swoją odpowiedzialność. Sąd Rejonowy w Słupcy, po analizie materiału dowodowego, uznał odpowiedzialność ubezpieczyciela na podstawie przepisów o ubezpieczeniu OC rolników i odpowiedzialności deliktowej (art. 415 k.c.). Sąd ustalił, że posiadacz gospodarstwa rolnego, mąż powódki, nie wywiązał się należycie z obowiązku utrzymania nawierzchni w bezpiecznym stanie, co przyczyniło się do wypadku. Jednocześnie sąd uznał, że powódka, jako współposiadaczka gospodarstwa, również przyczyniła się do zdarzenia w 1/6, poprzez niezachowanie należytej staranności. Sąd zasądził kwotę 20 000 zł zadośćuczynienia, uwzględniając poniesioną krzywdę, trwały uszczerbek na zdrowiu, cierpienia fizyczne i psychiczne, a także ograniczenia w życiu codziennym i zawodowym. Kwota ta została pomniejszona o 1/6 z tytułu przyczynienia się powódki. W pozostałym zakresie powództwo oddalono, w tym roszczenie o zwrot kosztów opieki, uznane za nieudowodnione. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie stosunkowego rozdzielenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela OC rolników za szkody na osobie doznane przez współposiadacza gospodarstwa, ocena przyczynienia się poszkodowanego, zasady ustalania zadośćuczynienia.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji współposiadania gospodarstwa rolnego i odpowiedzialności ubezpieczyciela OC rolników. Ocena przyczynienia się jest indywidualna.
Zagadnienia prawne (5)
Czy ubezpieczyciel OC rolników ponosi odpowiedzialność za szkodę na osobie doznaną przez współposiadacza gospodarstwa rolnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ubezpieczyciel ponosi odpowiedzialność, gdyż wyłączenia odpowiedzialności zawarte w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych nie obejmują szkód na osobie doznanych przez współposiadacza.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 53 pkt 1 ustawy o ubezpieczeniach obowiązkowych, wskazując, że wyłączenia odpowiedzialności dotyczą głównie szkód w mieniu, a nie szkód na osobie.
Czy posiadacz gospodarstwa rolnego ponosi odpowiedzialność za wypadek spowodowany śliskością zimową na terenie posesji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie wywiązał się należycie z obowiązku utrzymania nawierzchni w bezpiecznym stanie, np. poprzez niewystarczające odśnieżanie lub posypywanie.
Uzasadnienie
Sąd wskazał na obowiązek właściciela posesji zachowania należytej staranności w celu zapewnienia bezpiecznego przemieszczania się, w tym niezwłoczne podejmowanie działań po wystąpieniu niekorzystnych zjawisk atmosferycznych.
W jaki sposób należy ustalić wysokość zadośćuczynienia za doznaną krzywdę w wyniku złamania nogi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd przyznaje odpowiednią sumę, biorąc pod uwagę całokształt okoliczności, w tym rodzaj naruszonego dobra, zakres i rodzaj rozstroju zdrowia, czas trwania cierpień, wiek pokrzywdzonego, intensywność doznań fizycznych i psychicznych, rokowania na przyszłość oraz stopień winy sprawcy.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na ugruntowane orzecznictwo Sądu Najwyższego, podkreślając kompensacyjny charakter zadośćuczynienia i konieczność uwzględnienia wszystkich istotnych czynników, a nie tylko stopnia uszczerbku na zdrowiu.
Czy współposiadacz gospodarstwa rolnego, który doznał wypadku na jego terenie, może być uznany za przyczyniającego się do powstania szkody?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli nie wykazał się należytą starannością w zapewnieniu bezpieczeństwa lub był świadomy zagrożeń.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powódka, jako współposiadaczka i mieszkanka gospodarstwa, powinna wykazywać podwyższoną spostrzegawczość na zagrożenia związane ze śliskością zimową i komunikować się z mężem w kwestii wykonanych prac.
Czy jednorazowe odszkodowanie z KRUS może wpływać na wysokość zasądzonego zadośćuczynienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ponieważ są to instytucje o odmiennych podstawach prawnych i przesłankach, a łączenie ich prowadziłoby do nieuzasadnionego obniżenia zadośćuczynienia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że odszkodowanie z KRUS nie jest zadośćuczynieniem za krzywdę, a jego uwzględnienie przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia byłoby niedopuszczalne.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. S. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) S.A. w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 415
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności deliktowej posiadacza gospodarstwa rolnego.
k.c. art. 822 § § 1
Kodeks cywilny
Ogólna norma dotycząca umowy ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej.
k.c. art. 445
Kodeks cywilny
Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela w zakresie zadośćuczynienia za doznaną krzywdę.
u.u.o. art. 50 § ust. 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Zakres odszkodowania z ubezpieczenia OC rolników.
u.u.o. art. 53 § pkt 1
Ustawa o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych
Wyłączenia odpowiedzialności ubezpieczyciela z tytułu OC rolników.
Pomocnicze
k.c. art. 444
Kodeks cywilny
Zakres odpowiedzialności ubezpieczyciela w zakresie odszkodowania za poniesione koszty.
k.p.c. art. 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada równości stron.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Obowiązek wskazywania dowodów przez strony.
k.p.c. art. 321
Kodeks postępowania cywilnego
Zakaz orzekania ponad żądanie.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada wzajemnego zniesienia lub podziału kosztów.
k.c. art. 481
Kodeks cywilny
Odsetki ustawowe za opóźnienie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Odpowiedzialność ubezpieczyciela OC rolników za szkodę na osobie doznaną przez współposiadacza. • Niewywiązanie się posiadacza gospodarstwa z obowiązku utrzymania bezpiecznej nawierzchni. • Krzywda powódki uzasadniająca przyznanie zadośćuczynienia.
Odrzucone argumenty
Brak podstaw do przyjęcia odpowiedzialności ubezpieczyciela z uwagi na współposiadanie gospodarstwa przez powódkę. • Roszczenie o zwrot kosztów opieki jako nieudowodnione i hipotetyczne. • Zmniejszenie zadośćuczynienia o kwotę wypłaconą z KRUS.
Godne uwagi sformułowania
Powódka uległa wypadkowi, za który odpowiedzialność ponosi osoba ubezpieczona u pozwanego z tytułu OC. • Pozwany odmówił wypłaty odszkodowania. • Powódka uległa wypadkowi w gospodarstwie rolnym, którego zarówno powódka jak i jej mąż są właścicielami. • Powódka straciła równowagę i przewróciła się. W wyniku upadku powódka złamała nogę. • Posiadacz gospodarstwa rolnego – mąż powódki R. S. (1) , na terenie którego doszło do nieszczęśliwego wypadku objęty był w tym okresie ochroną ubezpieczeniową u pozwanej ( OC rolników ). • Powódka jako współposiadacz gospodarstwa rolnego winna również ponosić określony zakres obowiązków odnośnie zapewnienia bezpieczeństwa osób przebywających na terenie gospodarstwa rolnego, na którym przecież mieszkała. • Powódka poprzez niezachowanie należytej staranności przyczyniła się w pewnym stopniu do zaistniałego zdarzenia. • Zadośćuczynienie dla powódki powinno wynosić około 30 000 zł. • Sąd nie może orzekać ponad żądanie zgłoszone w pozwie ( art. 321 k.p.c. ) • Przy ustalaniu wysokości odszkodowania należy jednak uwzględnić przyczynienie się powoda na poziomie co najmniej 1/6. • Jednorazowe odszkodowanie za wypadek przy pracy nie jest zadośćuczynieniem za doznaną krzywdę. • Bezzasadne było również roszczenie odszkodowawcze w części dotyczącej kosztów opieki w wysokości 1 120 zł.
Skład orzekający
Piotr Kuś
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie odpowiedzialności ubezpieczyciela OC rolników za szkody na osobie doznane przez współposiadacza gospodarstwa, ocena przyczynienia się poszkodowanego, zasady ustalania zadośćuczynienia."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji współposiadania gospodarstwa rolnego i odpowiedzialności ubezpieczyciela OC rolników. Ocena przyczynienia się jest indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, że nawet współwłaściciele gospodarstw rolnych mogą dochodzić odszkodowania za wypadki, a ubezpieczyciele nie zawsze mogą skutecznie powoływać się na wyłączenia odpowiedzialności. Podkreśla też znaczenie dbałości o bezpieczeństwo na terenie posesji.
“Wypadek w rolnictwie: Czy współwłaściciel gospodarstwa może liczyć na odszkodowanie od ubezpieczyciela?”
Dane finansowe
WPS: 24 000 PLN
zadośćuczynienie: 20 000 PLN
zwrot kosztów procesu: 2192 PLN
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.