Orzeczenie · 2013-10-29

I C 1175/11Zasądzenie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości oświatowych

Sąd

Sąd Okręgowy we Wrocławiu

Miejsce

Wrocław

Data

2013-10-29

SAOSnieruchomościużytkowanie wieczysteŚredniaokręgowy

nieruchomościużytkowanie wieczystebezumowne korzystaniegminaszkołainternatboiskowynagrodzeniestawki rynkowecele oświatowe

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Spółka (...) S.A. wniosła o zasądzenie od Gminy W. ponad 1,2 miliona złotych z odsetkami, tytułem wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości stanowiących własność spółki (działki z internatem i boiskiem szkolnym) w okresie od października 2010 r. do kwietnia 2011 r. Spółka powoływała się na decyzje Wojewody stwierdzające nabycie przez jej poprzednika prawnego prawa użytkowania wieczystego tych gruntów. Gmina W. wniosła o oddalenie powództwa, zarzucając spółce samowolne zastosowanie wolnorynkowych stawek czynszu i wskazując, że nieruchomości są wykorzystywane na cele oświatowe i statutowe. Sąd Okręgowy ustalił, że spółka jest prawnym następcą przedsiębiorstwa, które nabyło prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. Sąd uznał, że Gmina działała w złej wierze, korzystając z nieruchomości bez tytułu prawnego. Jednakże, uwzględniając cel, na jaki nieruchomości zostały oddane w użytkowanie wieczyste (niezarobkowa działalność oświatowa i wychowawcza), sąd nie zastosował stawek wolnorynkowych. Zamiast tego, na podstawie art. 322 kpc, sąd ustalił wynagrodzenie w oparciu o stawki stosowane przez Gminę przy wydzierżawianiu nieruchomości na cele oświatowe, obniżone o 80% i uwzględniające specyfikę nieruchomości. W efekcie zasądzono kwotę 46 975,15 zł z odsetkami. Powództwo w pozostałej części oddalono, a koszty procesu zasądzono od strony powodowej.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Ustalanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przeznaczonych na cele publiczne (oświatowe), stosowanie art. 322 kpc w sprawach o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie, zasady ustalania wynagrodzenia przy uwzględnieniu celu wykorzystania nieruchomości.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości przeznaczonych na cele oświatowe i decyzji administracyjnych. Stosowanie art. 322 kpc wymaga wykazania niemożności lub utrudnienia ścisłego udowodnienia wysokości żądania.

Zagadnienia prawne (3)

Jaka jest wysokość wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości, które są wykorzystywane na cele oświatowe i wychowawcze, zgodnie z decyzjami administracyjnymi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Wynagrodzenie powinno być ustalone na podstawie stawek stosowanych przez gminę przy wydzierżawianiu nieruchomości na cele oświatowe, obniżonych o 80%, uwzględniając specyfikę nieruchomości, a nie według stawek wolnorynkowych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że mimo złej wiary gminy, cel oddania nieruchomości w użytkowanie wieczyste (niezarobkowa działalność oświatowa) ogranicza możliwość żądania pełnego wynagrodzenia rynkowego. Zastosowano art. 322 kpc do ustalenia kwoty.

Czy gmina działająca w złej wierze może żądać zwrotu nakładów koniecznych na nieruchomość, która jest przedmiotem sporu o bezumowne korzystanie?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ roszczenie o zwrot nakładów staje się wymagalne z chwilą wydania rzeczy, a strona pozwana nie wykazała wysokości nakładów ani ich konieczności.

Uzasadnienie

Sąd oddalił zarzut potrącenia nakładów, wskazując na brak wykazania przez pozwaną wysokości i konieczności nakładów oraz na niedopuszczalność potrącenia przed wydaniem rzeczy.

Czy żądanie wynagrodzenia według stawek wolnorynkowych za bezumowne korzystanie z nieruchomości przeznaczonych na cele oświatowe stanowi nadużycie prawa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

W okolicznościach sprawy, żądanie wynagrodzenia według stawek wolnorynkowych mogłoby stanowić nadużycie prawa, jednakże z uwagi na brak działań gminy w celu uregulowania stanu prawnego, sąd zasądził wynagrodzenie według obniżonych stawek.

Uzasadnienie

Sąd rozważał zastosowanie art. 5 kc, uznając, że żądanie pełnego wynagrodzenia rynkowego mogłoby być nadużyciem, ale ostatecznie zasądził kwotę, która nie była nadmierna, biorąc pod uwagę cel wykorzystania nieruchomości i brak działań gminy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Częściowe uwzględnienie powództwa

Strona wygrywająca

(...) S.A.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
(...) S.A.	spółka	powód
Gmina W.	instytucja	pozwany

Przepisy (19)

Główne

k.c. art. 224

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy przez samoistnego posiadacza.

k.c. art. 225

Kodeks cywilny

Podstawa roszczenia o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie z rzeczy przez samoistnego posiadacza w złej wierze.

k.p.c. art. 322

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący zasądzenia odpowiedniej sumy według oceny sądu, gdy ścisłe udowodnienie wysokości żądania jest niemożliwe lub nader utrudnione.

Ustawa z dnia 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 48

Przejęcie przez jednostki samorządu terytorialnego mienia Skarbu Państwa.

Ustawa z dnia 13.10.1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 60 § ust. 1

Przejęcie przez jednostki samorządu terytorialnego mienia Skarbu Państwa.

Ustawa z dnia 29.09.1990r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości art. 2 § ust. 1 i 2

Nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego gruntu oraz prawa własności urządzeń.

Ustawa z dnia 8.09.2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego (...) art. 37

Nabycie urządzeń położonych na działce.

Pomocnicze

k.c. art. 232

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący obowiązku dowodzenia przez strony.

k.c. art. 233

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący uprawnień użytkownika wieczystego do korzystania z gruntu.

k.c. art. 235 § § 2

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący prawa własności do budynków i urządzeń znajdujących się na gruncie.

k.c. art. 410

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący świadczenia nienależnego.

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący terminu spełnienia świadczenia bezterminowego.

k.c. art. 481 § § 1

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący odsetek ustawowych za opóźnienie.

k.c. art. 5

Kodeks cywilny

Przepis dotyczący zasad współżycia społecznego i zakazu nadużywania prawa podmiotowego.

k.p.c. art. 217 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący dopuszczalności dowodu z akt innych spraw.

k.p.c. art. 227

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący przedmiotu dowodu.

k.p.c. art. 100 § zd. 2

Kodeks postępowania cywilnego

Przepis dotyczący rozstrzygnięcia o kosztach procesu przy częściowym uwzględnieniu powództwa.

Konstytucja RP art. 21 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Ochrona własności i dopuszczalność wywłaszczenia za odszkodowaniem.

Konstytucja RP art. 64 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Równa ochrona własności i innych praw majątkowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Spółka jest prawnym następcą przedsiębiorstwa, które nabyło prawo użytkowania wieczystego nieruchomości. • Gmina korzystała z nieruchomości bez tytułu prawnego i w złej wierze. • Nieruchomości miały być wykorzystane na cele oświatowe i wychowawcze, co ogranicza możliwość żądania pełnego wynagrodzenia rynkowego.

Odrzucone argumenty

Gmina zarzuciła spółce samowolne zastosowanie wolnorynkowych stawek czynszu. • Gmina podniosła zarzut potrącenia nakładów. • Gmina kwestionowała nabycie przez spółkę prawa użytkowania wieczystego, odwołując się do przepisów ustawy reformującej administrację publiczną.

Godne uwagi sformułowania

strona pozwana miała świadomość, iż nie służy jej żadne prawo do korzystania z nieruchomości strony powodowej, a zatem iż narusza ona prawo użytkowania wieczystego • żądanie zasądzenia wynagrodzenia według stawek wolnorynkowych w powołanych okolicznościach należałoby uznać za nadużycie prawa podmiotowego • ustalenie wynagrodzenia według stawek w sposób wyżej przyjęty, przy uwzględnieniu przeznaczenia nieruchomości wskazanego w powołanych decyzjach sprawia, iż zapłata tej należności nie jawi się w okolicznościach sprawy jako nadmierna

Skład orzekający

Izabela Baca

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie wynagrodzenia za bezumowne korzystanie z nieruchomości przeznaczonych na cele publiczne (oświatowe), stosowanie art. 322 kpc w sprawach o wynagrodzenie za bezumowne korzystanie, zasady ustalania wynagrodzenia przy uwzględnieniu celu wykorzystania nieruchomości."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej nieruchomości przeznaczonych na cele oświatowe i decyzji administracyjnych. Stosowanie art. 322 kpc wymaga wykazania niemożności lub utrudnienia ścisłego udowodnienia wysokości żądania.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a realizacją zadań publicznych (oświatowych), co jest częstym problemem w relacjach między podmiotami prywatnymi a samorządami. Ustalenie wynagrodzenia według obniżonych stawek, zamiast rynkowych, stanowi ciekawy aspekt.

“Gmina płaci za boisko i internat, ale nie tyle, ile chce właściciel. Sąd znalazł kompromis.”

Dane finansowe

WPS: 1 207 225,94 PLN

wynagrodzenie za bezumowne korzystanie: 46 975,15 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników