I C 1134/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowództwo banku oparte było na konstrukcji bezpodstawnego wzbogacenia, domagając się od pozwanych zwrotu korzyści z tytułu korzystania z kapitału kredytu hipotecznego w CHF, który wcześniej został uznany za nieważny. Bank wnosił o zasądzenie kwoty 67.761,73 zł, ewentualnie o zasądzenie połowy tej kwoty od każdego z pozwanych, lub o zasądzenie niższych kwot. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując na sprzeczność roszczenia z dyrektywą 93/13. Sąd Rejonowy w Koninie oddalił powództwo główne i ewentualne, uznając je za niezasadne. Sąd podkreślił, że na gruncie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu nie ma podstaw do żądania od konsumenta kwot przewyższających wartość nominalną wypłaconego kapitału. Zastosowanie waloryzacji na podstawie art. 358¹ k.c. zostało wykluczone przez zasady współżycia społecznego oraz fakt, że powód jest przedsiębiorcą. Sąd powołał się na liczne orzeczenia TSUE, w tym wyrok w sprawie C-488/23, który jednoznacznie wyklucza możliwość dochodzenia przez bank, poza zwrotem kapitału i odsetek, jakiejkolwiek rekompensaty, w tym waloryzacji świadczenia. Utrata korzyści z nieważnej umowy jest sankcją mającą na celu odstraszenie od stosowania nieuczciwych klauzul. O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności strony przegrywającej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie stanowiska TSUE i Sądu Najwyższego w zakresie wykluczenia możliwości dochodzenia przez banki dodatkowych świadczeń (w tym waloryzacji) od konsumentów po unieważnieniu umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych.
Orzeczenie dotyczy spraw z elementem transgranicznym (dyrektywa UE) i spraw o nieważność umów kredytowych z powodu klauzul abuzywnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy bank może dochodzić od konsumenta zwrotu korzyści z tytułu korzystania z kapitału kredytu, którego umowa została uznana za nieważną z powodu stosowania klauzul abuzywnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, bank nie może dochodzić od konsumenta zwrotu korzyści z tytułu korzystania z kapitału kredytu, którego umowa została uznana za nieważną.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TSUE (w tym wyrok C-488/23), które wyklucza możliwość dochodzenia przez bank, poza zwrotem kapitału i odsetek, jakiejkolwiek dodatkowej rekompensaty, w tym waloryzacji świadczenia. Utrata korzyści z nieważnej umowy jest sankcją mającą na celu odstraszenie od stosowania nieuczciwych klauzul.
Czy sąd może zastosować waloryzację świadczenia pieniężnego na podstawie art. 358¹ § 3 k.c. na rzecz przedsiębiorcy, jeśli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd nie może zastosować waloryzacji świadczenia pieniężnego na rzecz przedsiębiorcy, jeśli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem przedsiębiorstwa.
Uzasadnienie
Przepis art. 358¹ § 3 k.c. wyłącza możliwość waloryzacji w odniesieniu do strony prowadzącej przedsiębiorstwo, jeżeli świadczenie pozostaje w związku z prowadzeniem tego przedsiębiorstwa. Umowa kredytu, nawet nieważna, stanowi przejaw działalności gospodarczej banku.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Bank spółki akcyjnej | spółka | powódka |
| P. G. | osoba_fizyczna | pozwany |
| A. G. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Pomocnicze
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla roszczeń z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia.
k.c. art. 410
Kodeks cywilny
Podstawa prawna dla roszczeń z tytułu nienależnego świadczenia.
k.c. art. 358¹ § 3
Kodeks cywilny
Możliwość waloryzacji świadczenia pieniężnego w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej pieniądza.
k.c. art. 358¹ § 4
Kodeks cywilny
Wyłączenie możliwości waloryzacji na podstawie zasad współżycia społecznego.
k.p.c. art. 98 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za koszty procesu.
k.p.c. art. 98 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres kosztów podlegających zwrotowi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Roszczenie banku o zwrot korzyści z tytułu korzystania z kapitału kredytu jest sprzeczne z dyrektywą 93/13. • Orzecznictwo TSUE wyklucza możliwość dochodzenia przez bank dodatkowych świadczeń poza zwrotem kapitału i odsetek. • Zastosowanie waloryzacji na rzecz banku jest wykluczone przez zasady współżycia społecznego i fakt prowadzenia przedsiębiorstwa przez bank.
Odrzucone argumenty
Bank argumentował, że udostępnienie kapitału i możliwość jego zwrotu przez kilkadziesiąt lat stanowi korzyść majątkową podlegającą zwrotowi na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. • Bank wnosił o waloryzację świadczenia z uwagi na istotną zmianę siły nabywczej pieniądza.
Godne uwagi sformułowania
na gruncie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu czy nienależnym świadczeniu nie ma żadnych podstaw prawnych do żądania od konsumenta zapłaty kwot przewyższających wartość nominalną kwoty wypłaconego przez bank kapitału kredytu. • nie mogą się powoływać na zasady współżycia społecznego w przypadku, gdy sami takie umowy stworzyli. • nie stoją na przeszkodzie wykładni sądowej prawa państwa członkowskiego, zgodnie z którą instytucja ta ma prawo żądać od tego konsumenta, poza zwrotem kwot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania tej umowy oraz ustawowych odsetek za opóźnienie od dnia wezwania do zapłaty, rekompensaty polegającej na sądowej waloryzacji świadczenia wypłaconego kapitału w przypadku istotnej zmiany siły nabywczej danego pieniądza po wypłaceniu tego kapitału rzeczonemu konsumentowi. • wszelkie roszczenia ("rekompensaty") wykraczające poza zwrot kapitału wypłaconego z tytułu wykonania umowy kredytu, jako roszczenia, które osłabiałyby odstraszający skutek zamierzony przez dyrektywę 93/13.
Skład orzekający
Karolina Królikowska-Ziółkowska
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie stanowiska TSUE i Sądu Najwyższego w zakresie wykluczenia możliwości dochodzenia przez banki dodatkowych świadczeń (w tym waloryzacji) od konsumentów po unieważnieniu umowy kredytu z powodu klauzul abuzywnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy spraw z elementem transgranicznym (dyrektywa UE) i spraw o nieważność umów kredytowych z powodu klauzul abuzywnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak orzecznictwo TSUE chroni konsumentów przed nieuczciwymi praktykami banków, nawet po latach od zawarcia umowy. Jest to ważny przykład egzekwowania prawa UE w praktyce.
“Bank chciał zysków z nieważnego kredytu? Sąd: Nie po wyroku TSUE!”
Dane finansowe
WPS: 67 761,73 PLN
Sektor
bankowość
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.