I C 105/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód G. B. wniósł pozew o eksmisję pozwanych T. K., M. K. i P. K. z lokalu mieszkalnego, twierdząc, że nabył prawo do nieruchomości i pozwani nie posiadają tytułu prawnego do jej zajmowania. Powód powoływał się na umowę sprzedaży i fakt, że pozwani nadal zajmują lokal. Pozwani wnieśli o oddalenie powództwa, wskazując na przysługujące im prawo do zamieszkiwania na podstawie nieodpłatnej, dożywotniej służebności osobistej mieszkania ustanowionej na rzecz P. K. przez poprzedniego właściciela, F. K. Pozwani podkreślili, że służebność ta obejmuje również ich matkę (T. K.) i niepełnosprawnego brata (M. K.), którzy mieszkają z P. K. i prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Sąd Rejonowy w Gdyni oddalił powództwo. Sąd uznał, że służebność osobista mieszkania została ustanowiona prawidłowo i jest skuteczna względem właściciela, co potwierdził prawomocny wyrok Sądu Okręgowego w Gdańsku. Sąd powołał się na art. 301 Kodeksu cywilnego, który pozwala osobom mającym służebność mieszkania przyjąć do zamieszkania inne osoby, jeśli są przez nich utrzymywane lub potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego. Sąd uznał, że T. K. jest potrzebna do prowadzenia gospodarstwa domowego, a M. K. pozostaje na utrzymaniu P. K. ze względu na jego niepełnosprawność i potrzebę stałej opieki. Ponadto, sąd oddalił powództwo z uwagi na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (art. 5 KC). Sąd podkreślił trudną sytuację życiową pozwanych, w szczególności niepełnosprawność M. K. i brak możliwości podjęcia pracy przez T. K. z powodu konieczności opieki. Sąd uznał, że eksmisja tych osób, zwłaszcza niepełnosprawnego M. K., do lokalu socjalnego, który nie byłby dostosowany do jego potrzeb, byłaby naruszeniem godności i zasad sprawiedliwości. Sąd zwrócił również uwagę na okoliczności nabycia nieruchomości przez powoda, które budziły wątpliwości co do ich zgodności z zasadami współżycia społecznego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 301 KC w kontekście służebności mieszkania, zastosowanie art. 5 KC w sprawach windykacyjnych, ochrona praw osób bliskich uprawnionego ze służebności, znaczenie prawomocnych orzeczeń dla późniejszych postępowań.
Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, zwłaszcza stan zdrowia i sytuacja życiowa pozwanych, które uzasadniły zastosowanie art. 5 KC.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pozwanym przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu na podstawie służebności osobistej mieszkania, która obejmuje również osoby bliskie uprawnionego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwanym przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu na podstawie służebności osobistej mieszkania ustanowionej na rzecz P. K., która obejmuje również jego matkę i niepełnosprawnego brata, zgodnie z art. 301 KC.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że służebność została ustanowiona prawidłowo i jest skuteczna. Powołując się na art. 301 KC, sąd stwierdził, że matka uprawnionego jest potrzebna do prowadzenia gospodarstwa domowego, a niepełnosprawny brat pozostaje na jego utrzymaniu, co uzasadnia ich zamieszkiwanie w lokalu.
Czy dochodzenie przez właściciela roszczenia windykacyjnego o wydanie lokalu jest dopuszczalne, gdy jest ono sprzeczne z zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, dochodzenie roszczenia windykacyjnego może być oddalone, jeśli jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 KC).
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w okolicznościach sprawy, w szczególności ze względu na niepełnosprawność jednego z pozwanych i trudną sytuację życiową rodziny, dochodzenie przez powoda roszczenia o eksmisję byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego i naruszałoby godność pozwanych.
Czy ujawnienie roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej w księdze wieczystej ogranicza właściciela w ustanowieniu innych praw rzeczowych, takich jak służebność osobista?
Odpowiedź sądu
Nie, ujawnienie roszczenia o zawarcie umowy przyrzeczonej nie ogranicza właściciela w ustanowieniu innych praw rzeczowych, takich jak służebność osobista.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo Sądu Najwyższego, zgodnie z którym właściciel nieruchomości nie jest ograniczony w rozporządzaniu nią po zawarciu umowy przedwstępnej i ujawnieniu roszczenia, a ustanowienie służebności osobistej nie jest niezgodne z prawem materialnym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| G. B. | osoba_fizyczna | powód |
| T. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| M. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| P. K. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Gmina M. G. | instytucja | interwenient uboczny |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 222 § 1
Kodeks cywilny
Podstawa roszczenia windykacyjnego - właściciel może żądać wydania rzeczy, chyba że osobie władającej przysługuje skuteczne względem niego uprawnienie.
k.c. art. 301 § 1
Kodeks cywilny
Uprawnienie mającego służebność mieszkania do przyjmowania innych osób, gdy są one przez niego utrzymywane lub potrzebne przy prowadzeniu gospodarstwa domowego.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasada zakazu nadużywania prawa podmiotowego; powództwo windykacyjne może być oddalone, jeśli jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie prawomocnym orzeczeniem.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Zasada odpowiedzialności za wynik procesu w zakresie kosztów.
k.c. art. 389 § 1
Kodeks cywilny
Definicja umowy przedwstępnej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Pozwanym przysługuje skuteczne względem właściciela uprawnienie do zamieszkiwania w lokalu na podstawie służebności osobistej mieszkania. • Dochodzenie roszczenia windykacyjnego przez powoda jest sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (art. 5 KC) ze względu na trudną sytuację życiową pozwanych, w tym niepełnosprawność M. K. i potrzebę opieki nad nim. • Służebność osobista mieszkania została ustanowiona prawidłowo i jest skuteczna, co potwierdzają prawomocne orzeczenia sądowe. • Pozwani T. K. i M. K. mieszczą się w kręgu osób, które mogą zamieszkiwać w lokalu na podstawie art. 301 KC.
Odrzucone argumenty
Powód nabył prawo do nieruchomości i pozwani nie posiadają tytułu prawnego do jej zajmowania. • Ustanowienie służebności osobistej było sprzeczne z umową przedwstępną i zasadami współżycia społecznego. • Roszczenie o zawarcie umowy przyrzeczonej ujawnione w księdze wieczystej ograniczało właściciela w ustanowieniu służebności.
Godne uwagi sformułowania
pozwanym przysługuje skuteczne w stosunku do właściciela uprawnienie do władania tą nieruchomością w postaci służebności osobistej mieszkania • powództwo podlegało oddaleniu również z uwagi na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego • sytuacja życiowa pozwanych uzasadnia oddalenie powództwa z uwagi na jego sprzeczność z zasadami współżycia społecznego • nie można odmówić ochrony prawa podmiotowego (np. prawa własności) na podstawie zarzutów ogólnikowych i nie popartych dowodami
Skład orzekający
Adrianna Gołuńska-Łupina
przewodniczący
M. Ż.
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 301 KC w kontekście służebności mieszkania, zastosowanie art. 5 KC w sprawach windykacyjnych, ochrona praw osób bliskich uprawnionego ze służebności, znaczenie prawomocnych orzeczeń dla późniejszych postępowań."
Ograniczenia: Konkretne okoliczności faktyczne sprawy, zwłaszcza stan zdrowia i sytuacja życiowa pozwanych, które uzasadniły zastosowanie art. 5 KC.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak zasady współżycia społecznego i ochrona osób niepełnosprawnych mogą przeważyć nad prawem własności, nawet w kontekście eksmisji. Pokazuje też złożoność sytuacji rodzinnych i prawnych związanych z nieruchomościami.
“Czy prawo własności zawsze zwycięża? Sąd oddalił eksmisję, chroniąc niepełnosprawnego i jego rodzinę.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 154 PLN
koszty postępowania klauzulowego: 120 PLN
opłaty skarbowe od pełnomocnictw: 34 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.