I C 102/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód J. H. wniósł pozew o zobowiązanie pozwanego M. H. do złożenia oświadczenia woli o przeniesieniu nieodpłatnie własności nieruchomości objętych umową darowizny i umową dożywocia, na skutek odwołania darowizny i rozwiązania umowy dożywocia. Pozwany wnosił o odrzucenie pozwu, argumentując, że sprawa została już prawomocnie osądzona. Sąd Okręgowy odmówił odrzucenia pozwu, uznając, że nie zachodzi tożsamość roszczeń w stosunku do poprzedniej sprawy. Analizując podstawę prawną odwołania darowizny (art. 898 § 1 kc), sąd stwierdził, że zachowania pozwanego, takie jak niezapewnienie powodowi wyżywienia, ubrania, światła, opału, pomocy w chorobie czy wspólnego spędzania świąt, nie stanowiły rażącej niewdzięczności, zwłaszcza w kontekście wzajemnych zaniechań stron i konfliktu, który zapoczątkował spór o dotację unijną. Sąd uznał również, że powód nie wykazał podstaw do rozwiązania umowy dożywocia. W konsekwencji, sąd oddalił powództwo w całości. Ze względu na trudną sytuację materialną powoda, sąd nie obciążył go kosztami postępowania (art. 102 kpc) i zasądził koszty pomocy prawnej udzielonej obu stronom z urzędu od Skarbu Państwa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny i umowy dożywocia, stosowanie art. 102 kpc w sprawach ze złożonymi stosunkami rodzinnymi i trudną sytuacją materialną stron.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i relacji między stronami.
Zagadnienia prawne (3)
Czy zachowanie pozwanego M. H. wobec powoda J. H. stanowi rażącą niewdzięczność uzasadniającą odwołanie darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zachowania pozwanego nie nosiły znamion rażącej niewdzięczności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak dostarczania powodowi wyżywienia, ubrania, światła i opału, a także brak pomocy w chorobie czy wspólnego spędzania świąt, nie stanowi rażącej niewdzięczności, zwłaszcza w kontekście wzajemnych zaniechań stron i konfliktu, który zapoczątkował spór. Obowiązki te wynikały z umowy dożywocia, a nie darowizny, a powód sam uniemożliwiał pozwanemu ich realizację.
Czy istnieją podstawy do rozwiązania umowy dożywocia zawartej między stronami?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo w tym zakresie zostało oddalone.
Uzasadnienie
Powód nie wykazał, aby umowa dożywocia była podstawą do jej rozwiązania, a jego wcześniejsze powództwo w tej sprawie zostało oddalone. Sąd nie znalazł podstaw do rozwiązania umowy na podstawie art. 913 § 2 kc.
Czy zachodzi tożsamość roszczeń między obecną sprawą a poprzednim postępowaniem sądowym dotyczącym odwołania darowizny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nie zachodzi tożsamość roszczeń.
Uzasadnienie
Powód powołał się na nowe okoliczności uzasadniające odwołanie darowizny, co odróżnia obecne postępowanie od poprzedniego, w którym powództwo zostało oddalone.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. H. | osoba_fizyczna | powód |
| M. H. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Skarb Państwa – Sąd Okręgowy w Sieradzu | organ_państwowy | podmiot zobowiązany do zwrotu kosztów |
| H. P. | osoba_fizyczna | pełnomocnik powoda (adwokat z urzędu) |
| R. Z. | osoba_fizyczna | pełnomocnik pozwanego (radca prawny z urzędu) |
Przepisy (7)
Główne
k.c. art. 898 § 1
Kodeks cywilny
Darowizna może być odwołana z powodu rażącej niewdzięczności obdarowanego.
Pomocnicze
k.c. art. 899 § 2
Kodeks cywilny
Zwrot przedmiotu odwołanej darowizny następuje stosownie do przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
k.c. art. 913 § 1
Kodeks cywilny
Sąd może zamienić uprawnienia z umowy dożywocia na dożywotnią rentę, gdy stosunki między stronami uniemożliwiają dalszą styczność.
k.c. art. 913 § 2
Kodeks cywilny
W wyjątkowych wypadkach sąd może rozwiązać umowę dożywocia.
k.p.c. art. 199 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd odrzuca pozew m.in. w przypadku, gdy o sprawę tego samego rodzaju między tymi samymi stronami zapadł już prawomocny wyrok.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
W wypadkach szczególnie uzasadnionych sąd może zasądzić od strony przegrywającej tylko część kosztów albo nie obciążać jej w ogóle kosztami.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak rażącej niewdzięczności pozwanego wobec powoda. • Niespełnienie przesłanek do odwołania darowizny. • Brak podstaw do rozwiązania umowy dożywocia. • Brak tożsamości roszczeń w stosunku do poprzedniego postępowania.
Odrzucone argumenty
Rażąca niewdzięczność pozwanego jako podstawa odwołania darowizny. • Żądanie rozwiązania umowy dożywocia. • Wniosek o odrzucenie pozwu z powodu prawomocnego osądzenia sprawy.
Godne uwagi sformułowania
zachowania pozwanego względem powoda nie zawierają znamion rażącej niewdzięczności • obowiązek dostarczania powodowi wyżywienia, ubrania, światła i opału nie wynikał z umowy darowizny lecz z umowy dożywocia • nie można wymagać od stron, żeby pozostawały nadal w bezpośredniej ze sobą styczności • obciążeniu kosztami postępowania powoda, która jest osobą starszą, samotną i utrzymującą się z niskiej emerytury sprzeciwiają się względy słuszności
Skład orzekający
Dagmara Kos
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny i umowy dożywocia, stosowanie art. 102 kpc w sprawach ze złożonymi stosunkami rodzinnymi i trudną sytuacją materialną stron."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych i relacji między stronami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak skomplikowane mogą być relacje rodzinne i jak trudne jest udowodnienie rażącej niewdzięczności w kontekście odwołania darowizny, zwłaszcza gdy strony mają wzajemne zobowiązania wynikające z umowy dożywocia.
“Czy konflikt rodzinny unieważnia darowiznę? Sąd analizuje granice rażącej niewdzięczności.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.