I C 1007/14
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie W. M. i J. M. wnieśli pozew o ustalenie nieważności umowy kredytu gotówkowego zawartej przez W. M. z (...) Bank SA, argumentując brak zgody współmałżonki oraz podstępne wprowadzenie w błąd przez pracowników banku i proboszcza. Sąd Rejonowy w Gdańsku oddalił powództwo. Sąd uznał, że brak zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania kredytowego nie wpływa na ważność umowy, zgodnie z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, które nie obejmują takiej czynności w katalogu wymagającym zgody. Ponadto, sąd nie dopatrzył się działania pod wpływem błędu lub podstępu ze strony powodów, wskazując na czytelność dokumentów, obecność pracownika banku przy podpisywaniu oraz późniejsze zachowanie powoda, w tym wystąpienie o świadczenie z ubezpieczenia i otrzymanie środków na rachunek bankowy. Sąd podkreślił, że ciężar udowodnienia wad oświadczenia woli spoczywa na powodach, którzy nie sprostali temu obowiązkowi. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik procesu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 37 k.r.o. w kontekście umów kredytowych oraz zasady ciężaru dowodu w sprawach o wadę oświadczenia woli.
Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie brak jest dowodów na podstęp lub istotny błąd.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak zgody współmałżonka na zaciągnięcie zobowiązania kredytowego przez jednego z małżonków powoduje nieważność umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak zgody współmałżonka nie powoduje nieważności umowy kredytu, ponieważ czynność ta nie jest objęta katalogiem czynności wymagających zgody małżonka pod rygorem nieważności zgodnie z art. 37 § 1 k.r.o.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na art. 37 § 1 k.r.o., który wymienia czynności prawne wymagające zgody małżonka. Zaciągnięcie zobowiązania kredytowego nie znajduje się w tym katalogu. Brak zgody małżonka może jedynie ograniczać możliwość zaspokojenia wierzyciela z majątku wspólnego.
Czy powód wykazał, że zawarł umowę kredytu pod wpływem błędu wywołanego podstępnie?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powód nie wykazał, że działał pod wpływem błędu, a tym bardziej wywołanego podstępnie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że powód miał świadomość zawieranej umowy, co wynikało z obecności pracownika banku, czytelności dokumentów, konieczności składania podpisów, otrzymania środków na rachunek bankowy z odpowiednim tytułem przelewu oraz późniejszego dochodzenia świadczenia z ubezpieczenia. Brak było dowodów na podstęp lub przymus.
Czy powód miał interes prawny w żądaniu ustalenia nieważności umowy kredytu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Powód W. M. miał interes prawny w stwierdzeniu nieważności umowy na przyszłość, jednakże powódka J. M. nie miała interesu prawnego, gdyż nie wiązał ją żaden stosunek prawny z bankiem.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do art. 189 k.p.c., zgodnie z którym interes prawny zachodzi, gdy skutek wyroku zapewni powodowi ochronę prawnie chronionych interesów. W przypadku J. M. brak było stosunku prawnego, a w przypadku W. M. interes prawny dotyczył przyszłych rat, ale nie spłaconej części kredytu, gdzie właściwsze byłoby powództwo o zasądzenie świadczenia.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. M. | osoba_fizyczna | powód |
| J. M. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) Bank SA w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 189
Kodeks cywilny
Powód może żądać ustalenia przez sąd istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa, gdy ma w tym interes prawny. Interes prawny jest kategorią obiektywną i zachodzi, jeżeli sam skutek, jaki wywoła uprawomocnienie się wyroku ustalającego, zapewni powodowi ochronę jego prawnie chronionych interesów.
k.r.o. art. 37 § § 1
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnych wskazanych w katalogu, m.in. zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości, gospodarstwa rolnego lub przedsiębiorstwa. Zaciągnięcie zobowiązania kredytowego nie jest objęte tym katalogiem.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony.
Pomocnicze
k.c. art. 83 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
Wada oświadczenia woli w postaci błędu polega na tym, że błąd musi być błędem co do treści czynności prawnej oraz musi być istotny. Ponadto musi być spełniona jedna z trzech przesłanek dotyczących zachowania drugiej strony (wywołanie błędu, wiedza o błędzie, możliwość zauważenia błędu).
k.c. art. 85 § § 1 i 2
Kodeks cywilny
W przypadku złożenia oświadczenia woli pod wpływem błędu wywołanego podstępnie można uchylić się od tego oświadczenia nawet, jeżeli błąd nie jest istotny ani nie dotyczy treści czynności prawnej. Podstęp osoby trzeciej jest jednoznaczny z podstępem strony, jeżeli ta o podstępie wiedziała i nie zawiadomiła o nim drugiej strony albo jeżeli czynność prawna była nieodpłatna.
k.r.o. art. 42 § § 2
Kodeks rodzinny i opiekuńczy
Jeżeli małżonek zaciągnął zobowiązanie bez zgody drugiego małżonka albo zobowiązanie jednego z małżonków nie wynika z czynności prawnej, wierzyciel może żądać zaspokojenia z majątku osobistego dłużnika, z wynagrodzenia za pracę lub z dochodów uzyskanych przez dłużnika z innej działalności zarobkowej, jak również z korzyści uzyskanych z jego praw.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd nie jest zobowiązany do przeprowadzania z urzędu dowodów zmierzających do wyjaśnienia okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak zgody małżonka nie powoduje nieważności umowy kredytu. • Powód nie wykazał działania pod wpływem błędu lub podstępu. • Powódka nie miała interesu prawnego w ustaleniu nieważności umowy.
Odrzucone argumenty
Umowa kredytu jest nieważna z powodu braku zgody współmałżonki. • Powód został podstępnie wprowadzony w błąd przy zawieraniu umowy.
Godne uwagi sformułowania
brak zgody małżonka nie powoduje nieważności zawartej umowy kredytu • powód nie wykazał, że rzeczywiście działał pod wpływem błędu, a tym bardziej wywołanego podstępnie • interes prawny jest kategorią obiektywną • ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne
Skład orzekający
Michał Jank
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 37 k.r.o. w kontekście umów kredytowych oraz zasady ciężaru dowodu w sprawach o wadę oświadczenia woli."
Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego, gdzie brak jest dowodów na podstęp lub istotny błąd.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy powszechnego produktu finansowego (kredyt) i częstego problemu braku zgody małżonka, co może być interesujące dla osób w podobnej sytuacji. Interpretacja przepisów dotyczących wad oświadczenia woli jest również istotna dla prawników.
“Czy brak zgody małżonka unieważnia umowę kredytu? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 3617 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.