I AGA 453/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła powództwa syndyka masy upadłości spółki jawnej przeciwko spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o zapłatę kwoty 204.795 zł tytułem zwrotu ceny zapłaconej za nabycie pojazdów. Powód argumentował, że transakcje sprzedaży pojazdów były bezskuteczne wobec masy upadłości na podstawie art. 127 Prawa upadłościowego, ponieważ wartość świadczenia upadłego (cena zapłacona za pojazdy) rażąco przewyższała wartość świadczenia otrzymanego (rzeczywistą wartość pojazdów). Sąd Okręgowy, po wcześniejszym uchyleniu wyroku przez Sąd Apelacyjny i przekazaniu sprawy do ponownego rozpoznania, ustalił stan faktyczny, opierając się głównie na opinii biegłego sądowego dotyczącej wartości pojazdów w dniu sprzedaży. Sąd Okręgowy uznał, że transakcje sprzedaży czterech pojazdów były rażąco nieekwiwalentne (różnica między ceną a wartością przekraczała 30%) i tym samym bezskuteczne wobec masy upadłości, zasądzając od pozwanego na rzecz powoda kwotę 76.875 zł. W pozostałym zakresie powództwo oddalono. Sąd Apelacyjny w Krakowie rozpoznał apelację strony pozwanej od wyroku Sądu Okręgowego oraz zażalenie powoda na orzeczenie o kosztach. Sąd Apelacyjny oddalił apelację pozwanego, uznając ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego za prawidłowe i podzielając jego argumentację prawną, w tym stanowisko, że ocena ekwiwalentności świadczeń powinna być dokonana dla każdej transakcji sprzedaży pojazdu z osobna, a nie dla całej umowy jako całości. Sąd Apelacyjny podkreślił, że pozwany nie wykazał naruszenia przez Sąd Okręgowy art. 233 § 1 k.p.c. Zażalenie powoda w zakresie kosztów postępowania odwoławczego zostało częściowo uwzględnione, a w pozostałym zakresie oddalone. Ostatecznie Sąd Apelacyjny zmienił punkt III wyroku Sądu Okręgowego w zakresie kosztów postępowania odwoławczego i zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 4.050 zł tytułem kosztów postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie kryteriów rażącej nieekwiwalentności świadczeń w kontekście bezskuteczności czynności prawnych w upadłości, ocena transakcji sprzedaży wielu rzeczy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji upadłościowej i oceny konkretnych transakcji sprzedaży pojazdów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy czynność prawna sprzedaży pojazdów przez upadłego jest bezskuteczna wobec masy upadłości na podstawie art. 127 Prawa upadłościowego, jeżeli wartość świadczenia upadłego (cena zapłacona) rażąco przewyższa wartość świadczenia otrzymanego (rzeczywistą wartość pojazdów)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, czynność prawna jest bezskuteczna wobec masy upadłości, jeżeli wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego. Sąd uznał, że różnica przekraczająca 30% między ceną sprzedaży a wartością rynkową pojazdu stanowi rażącą nieekwiwalentność.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że ocena rażącej nieekwiwalentności powinna być dokonana dla każdej transakcji sprzedaży pojazdu z osobna, a nie dla całej umowy jako całości. Różnica przekraczająca 30% między ceną a wartością rynkową, biorąc pod uwagę profesjonalizm stron, mieści się w definicji rażącej nieekwiwalentności.
Czy ocena rażącej nieekwiwalentności świadczeń w kontekście art. 127 Prawa upadłościowego powinna być dokonywana dla każdej transakcji sprzedaży z osobna, czy dla całej umowy sprzedaży obejmującej wiele pojazdów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ocena powinna być dokonana dla każdej transakcji sprzedaży z osobna.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że każda sprzedaż samochodu była objęta odrębną fakturą VAT i dotyczyła odrębnego przedmiotu, co przemawia za traktowaniem każdej transakcji jako odrębnej umowy sprzedaży, a nie jednej transakcji zbiorczej.
Czy zapłata ceny za pojazdy dokonana przez kompensatę wierzytelności może stanowić podstawę do uznania czynności za bezskuteczną wobec masy upadłości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zapłata poprzez kompensatę jest traktowana jako równoznaczna z zapłatą i może stanowić podstawę do uznania czynności za bezskuteczną.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kompensata stanowi sposób wykonania zobowiązania zrównany z zapłatą, a z majątku spółki wyszła wartość wierzytelności potrąconej.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Syndyk masy upadłości (...) spółka jawna (...) (w upadłości likwidacyjnej) w S. | inne | powód |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w S. | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
pr. upadł. art. 127 § 1
Prawo upadłościowe
Bezskuteczne w stosunku do masy upadłości są czynności prawne dokonane przez upadłego w ciągu roku przed dniem złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, którymi rozporządził on swoim majątkiem, jeżeli dokonane zostały nieodpłatnie albo odpłatnie, ale wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego przez upadłego lub zastrzeżonego dla upadłego lub dla osoby trzeciej.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.c. art. 83
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej z powodu pozorności.
k.c. art. 455
Kodeks cywilny
Jeżeli termin spełnienia świadczenia nie jest oznaczony ani nie wynika z właściwości zobowiązania, świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu dłużnika do wykonania.
k.c. art. 481 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Jeżeli dłużnik opóźni się ze spełnieniem świadczenia, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, choćby nie poniósł żadnej szkody.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego uznania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 378 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji rozpoznaje sprawę w granicach apelacji.
k.p.c. art. 382
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji orzeka na podstawie materiału zebranego w postępowaniu w pierwszej instancji oraz w postępowaniu apelacyjnym.
k.p.c. art. 100
Kodeks postępowania cywilnego
W razie wzajemnego zniesienia się przez strony lub częściowego uwzględnienia żądań, sąd może odpowiednio rozłożyć koszty procesu na strony.
u.k.s.c. art. 113 § 1
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Sąd może nakazać ściągnięcie nieuiszczonych kosztów sądowych od stron.
pr. upadł. art. 134 § 1
Prawo upadłościowe
Zwrot do masy upadłości podlega cena uiszczona w wykonaniu czynności uznanej za bezskuteczną.
pr. upadł. art. 134 § 2
Prawo upadłościowe
Pojazdy, co do których uznano bezskuteczność czynności, powinny zostać wydane stronie pozwanej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Czynności prawne sprzedaży pojazdów były bezskuteczne wobec masy upadłości z uwagi na rażąco nieekwiwalentną cenę. • Ocena rażącej nieekwiwalentności powinna być dokonana dla każdej transakcji sprzedaży z osobna. • Zapłata ceny poprzez kompensatę jest równoznaczna z zapłatą.
Odrzucone argumenty
Cała umowa sprzedaży pojazdów stanowiła jedną transakcję, a ocena ekwiwalentności powinna dotyczyć całości. • Różnica między ceną a wartością pojazdów nie była rażąca.
Godne uwagi sformułowania
wartość świadczenia upadłego przewyższa w rażącym stopniu wartość świadczenia otrzymanego • ocena ekwiwalentności świadczeń powinna zostać poddana wartość całej umowy • każda sprzedaż samochodu była objęta odrębną fakturą VAT i dotyczyła odrębnego, niezależnego od siebie przedmiotu
Skład orzekający
Robert Jurga
przewodniczący
Regina Kurek
sędzia
Józef Wąsik
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie kryteriów rażącej nieekwiwalentności świadczeń w kontekście bezskuteczności czynności prawnych w upadłości, ocena transakcji sprzedaży wielu rzeczy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji upadłościowej i oceny konkretnych transakcji sprzedaży pojazdów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia bezskuteczności czynności prawnych w upadłości, z praktycznym aspektem oceny wartości rynkowej pojazdów i rozstrzygania o kosztach postępowania.
“Czy sprzedaż używanych pojazdów w upadłości była "ustawką"? Sąd Apelacyjny rozstrzyga o rażącej nieekwiwalentności transakcji.”
Dane finansowe
WPS: 204 795 PLN
zwrot ceny zapłaconej za nabycie pojazdów: 76 875 PLN
koszty postępowania odwoławczego: 4050 PLN
Sektor
transport
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.