Orzeczenie · 2024-03-25

I AGA 250/22

Sąd

Sąd Apelacyjny w Krakowie

Miejsce

Kraków

Data

2024-03-25

SAOSGospodarczeinstrumenty finansoweŚredniaapelacyjny

transakcje walutoweopcje walutoweryzyko inwestycyjneobowiązek informacyjnyklient detalicznyklient profesjonalnyodpowiedzialność bankuumowy ramowesąd apelacyjny

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód A. M. domagał się od (...) Bank (...) S.A. zapłaty 233.635 zł odszkodowania, twierdząc, że bank zaproponował mu nieodpowiednie transakcje terminowe walutowe, które naraziły go na szkodę. Powód argumentował, że bank nie zabezpieczył jego ryzyka kursowego w sposób adekwatny, a konstrukcja umowy była korzystna dla banku. Sąd Okręgowy w Krakowie uwzględnił powództwo, zasądzając 210.620 zł, uznając, że bank nienależycie wykonał swoje zobowiązania, oferując klientowi detalicznemu produkt nieadekwatny i nie informując go rzetelnie o jego skutkach. Sąd Apelacyjny w Krakowie zmienił zaskarżony wyrok, oddalając powództwo w całości. Sąd Apelacyjny uznał, że powód, mimo bycia klientem detalicznym, został poinformowany o ryzyku związanym z instrumentami finansowymi, złożył stosowne oświadczenia i świadomie podjął decyzję o zawarciu transakcji na własne ryzyko. Sąd podkreślił, że nie wykazano, aby strony łączyła umowa o doradztwo inwestycyjne, a wybór strategii należał do powoda. Sąd Apelacyjny stwierdził, że bank nie naruszył zasad współżycia społecznego ani obowiązków informacyjnych, a nierównomierne rozłożenie ryzyka w umowie opcyjnej nie jest wystarczające do uznania jej za nieważną. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia

Do czego można powołać

Potwierdzenie, że banki mogą oferować klientom detalicznym instrumenty finansowe o podwyższonym ryzyku, pod warunkiem spełnienia obowiązków informacyjnych i uzyskania świadomej zgody klienta. Podkreślenie znaczenia oświadczeń klienta o świadomości ryzyka.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju transakcji walutowych (opcje z barierą) i konkretnego stanu faktycznego. Może być mniej relewantne w przypadku braku wyraźnych oświadczeń klienta o świadomości ryzyka.

Zagadnienia prawne (3)

Czy bank ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za szkodę poniesioną przez klienta detalicznego w wyniku zawarcia transakcji walutowych, jeśli klient został poinformowany o ryzyku i złożył oświadczenie o świadomości tego ryzyka?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, bank nie ponosi odpowiedzialności, jeśli klient został należycie poinformowany o ryzyku, złożył stosowne oświadczenia i sam podjął decyzję o zawarciu transakcji.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że powód, mimo statusu klienta detalicznego, był świadomy ryzyka związanego z instrumentami finansowymi, otrzymał stosowne informacje i ostrzeżenia od banku, a następnie samodzielnie podjął decyzję o zawarciu transakcji. Złożone przez powoda oświadczenia i jego późniejsze działania wskazują na świadomość ryzyka i akceptację jego poniesienia.

Czy umowa o transakcje walutowe zawarta z klientem detalicznym, który nie posiada odpowiedniej wiedzy i doświadczenia, narusza zasady współżycia społecznego lub zasady uczciwości kupieckiej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli bank dopełnił obowiązku informacyjnego, a klient, mimo ostrzeżeń, świadomie zdecydował się na zawarcie transakcji, akceptując ryzyko.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że bank dopełnił obowiązku informacyjnego, przedstawiając powodowi informacje o ryzyku i nieodpowiedniości niektórych instrumentów dla klienta detalicznego. Powód, mimo braku specjalistycznej wiedzy, świadomie wybrał konkretne transakcje, co wyklucza naruszenie zasad współżycia społecznego czy uczciwości kupieckiej przez bank.

Czy bank ma obowiązek oferować klientowi detalicznemu wyłącznie instrumenty finansowe uznane za dla niego odpowiednie?

Odpowiedź sądu

Nie, bank może oferować również instrumenty nieodpowiednie, pod warunkiem należytego poinformowania klienta o ryzyku i uzyskania jego świadomej zgody na zawarcie transakcji na własne ryzyko.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny podkreślił, że nawet jeśli instrument finansowy jest uznany za nieodpowiedni dla klienta detalicznego, bank może go zaoferować, o ile klient zostanie o tym wyraźnie poinformowany i wyrazi zgodę na zawarcie transakcji na własne ryzyko. Klient ma obowiązek samodzielnie rozważyć potencjalne ryzyko.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Zmiana wyroku i oddalenie powództwa

Strona wygrywająca

pozwany (...) Bank (...) S.A. w W.

Strony

Nazwa	Typ	Rola
A. M.	osoba_fizyczna	powód
(...) Bank (...) S.A. w W.	spółka	pozwany
(...) Bank (...) spółka akcyjna w W.	spółka	następca prawny pozwanego

Przepisy (7)

Pomocnicze

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Naruszenie zasad współżycia społecznego nie zostało wykazane w kontekście braku należytego poinformowania klienta o ryzyku, gdy klient był świadomy swojej nieprzygotowania i świadomie podjął ryzyko.

k.c. art. 353 § 1

Kodeks cywilny

Swoboda umów, w tym zawieranie umów opcyjnych, jest dopuszczalna, o ile nie narusza to właściwości stosunku prawnego, ustawy ani zasad współżycia społecznego.

k.c. art. 471

Kodeks cywilny

Odpowiedzialność odszkodowawcza z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania nie zachodzi, gdy klient został należycie poinformowany o ryzyku i sam podjął decyzję o zawarciu transakcji.

k.c. art. 361

Kodeks cywilny

k.c. art. 363

Kodeks cywilny

Prawo bankowe art. 5 § ust. 2 pkt 4 i 7

Ustawa Prawo bankowe

Umowy dotyczące walutowych opcji mieszczą się w zakresie terminowych operacji finansowych i czynności prowadzenia skupu i sprzedaży wartości dewizowych.

u.o.i.f.

Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi

Promocja usług finansowych powinna być rzetelna i zrozumiała, co zostało spełnione w tym przypadku.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Powód był świadomy ryzyka związanego z transakcjami walutowymi. • Powód złożył oświadczenia o świadomości ryzyka i akceptacji zawarcia transakcji na własne ryzyko. • Bank dopełnił obowiązku informacyjnego, przedstawiając informacje o ryzyku i nieodpowiedniości niektórych instrumentów dla klienta detalicznego. • Wybór strategii i zawarcie transakcji należały do powoda. • Nie wykazano naruszenia zasad współżycia społecznego ani uczciwości kupieckiej przez bank.

Odrzucone argumenty

Bank zaoferował powodowi nieodpowiednie produkty finansowe. • Bank nie poinformował rzetelnie o skutkach finansowych wybranych przez powoda transakcji. • Konstrukcja umowy była korzystna dla banku i naruszała zasady współżycia społecznego. • Bank nienależycie wykonał swoje zobowiązania.

Godne uwagi sformułowania

powód był świadomy, że jeśli pomimo tego ostrzeżenia skorzysta z takich instrumentów, zrobi to na własne ryzyko • bank nie ma obowiązku ponawiania ostrzeżenia o instrumentach finansowych ocenionych jako nieodpowiednie dla powoda • nie wykazano by strony łączyła umowa o doradztwo inwestycyjne • nierównomierne rozłożenie w umowie opcji walutowej ryzyka czy nieekwiwalentność świadczeń stron, nie są wystarczające do zastosowania art. 58§2 k.c. czy też art. 471 k.c.

Skład orzekający

Sławomir Jamróg

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Potwierdzenie, że banki mogą oferować klientom detalicznym instrumenty finansowe o podwyższonym ryzyku, pod warunkiem spełnienia obowiązków informacyjnych i uzyskania świadomej zgody klienta. Podkreślenie znaczenia oświadczeń klienta o świadomości ryzyka."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego rodzaju transakcji walutowych (opcje z barierą) i konkretnego stanu faktycznego. Może być mniej relewantne w przypadku braku wyraźnych oświadczeń klienta o świadomości ryzyka.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy odpowiedzialności banku wobec klienta detalicznego w kontekście ryzykownych transakcji finansowych, co jest tematem budzącym zainteresowanie zarówno wśród prawników, jak i osób prowadzących działalność gospodarczą.

“Czy bank musi chronić klienta przed własnymi ryzykownymi decyzjami? Sąd Apelacyjny wyjaśnia.”

Dane finansowe

WPS: 233 635 PLN

koszty procesu: 10 817 PLN

koszty postępowania apelacyjnego: 18 631 PLN

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników