Orzeczenie · 2021-11-05

I AGA 244/20

Sąd
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2021-11-05
SAOSnieruchomościsłużebność przesyłuWysokaapelacyjny
służebność przesyłunieruchomościLasy Państwowepodatek od nieruchomościpodatek leśnyumowywynagrodzenieprawo rzeczoweprawo cywilne

Sprawa dotyczyła sporu o wynagrodzenie za służebność przesyłu ustanowioną na gruntach Skarbu Państwa (Lasów Państwowych) na rzecz pozwanej spółki energetycznej. Powód dochodził zapłaty ponad 143 tys. zł tytułem wynagrodzenia za I, II i III kwartał 2018 roku, które miało być równe podatkom ponoszonym przez Lasy Państwowe od zajętych pod linie przesyłowe gruntów. Sąd Okręgowy oddalił powództwo, uznając, że powód naruszył umowy, jednostronnie zmieniając sposób opodatkowania gruntów z leśnego/rolnego na podatek od nieruchomości związany z działalnością gospodarczą, co było sprzeczne z ustaleniami i zwyczajem stron. Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok, uwzględniając powództwo. Sąd Apelacyjny uznał, że umowy ramowe i wykonawcze straciły moc w momencie zawarcia umów o służebność przesyłu, które w pełni regulowały kwestię wynagrodzenia. Podkreślono, że wynagrodzenie miało być równe podatkom ponoszonym przez Lasy Państwowe, zgodnie z art. 39a ust. 2 ustawy o lasach. Sąd Apelacyjny odrzucił argumentację Sądu Okręgowego, że powód naruszył umowy, jednostronnie zmieniając sposób opodatkowania. Strony nie mogły umownie ustalić sposobu opodatkowania gruntów w sposób sprzeczny z prawem, a powód działał zgodnie z obowiązującymi przepisami i orzecznictwem sądów administracyjnych, które potwierdziły, że grunty zajęte pod linie energetyczne podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Sąd Apelacyjny wskazał również, że pozwany nie miał realnego wpływu na treść składanych przez powoda deklaracji podatkowych, a procedury umowne nie przewidywały konsekwencji prawnych dla pozwanego w przypadku braku jego zgody na zmianę sposobu opodatkowania. W konsekwencji, Sąd Apelacyjny zasądził od pozwanego na rzecz powoda dochodzoną kwotę wynagrodzenia, oddalając jedynie żądanie odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za służebność przesyłu, relacji między umowami cywilnoprawnymi a prawem podatkowym, oraz możliwości umownego kształtowania sposobu opodatkowania gruntów.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Lasów Państwowych i umów o służebność przesyłu. Orzeczenie opiera się na konkretnych zapisach umownych i obowiązującym wówczas stanie prawnym oraz orzecznictwie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy strony mogły umownie ustalić sposób opodatkowania gruntów obciążonych służebnością przesyłu w sposób sprzeczny z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego i orzecznictwem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, strony nie mogły umownie ustalić sposobu opodatkowania gruntów w sposób sprzeczny z prawem. Powód, jednostronnie zmieniając sposób opodatkowania, naruszył umowy, ale jego działania były zgodne z obowiązującymi przepisami i orzecznictwem.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny uznał, że powód miał prawo zmienić sposób opodatkowania gruntów na podatek od nieruchomości, zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych, nawet jeśli było to sprzeczne z wcześniejszymi umowami i praktyką. Strony nie mogły umownie narzucić sobie sposobu opodatkowania sprzecznego z prawem.

Czy umowy ramowe i wykonawcze straciły moc w momencie zawarcia umów o służebność przesyłu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, umowy ramowe i wykonawcze straciły moc w odniesieniu do nieruchomości, dla których ustanowiono służebność przesyłu, ponieważ umowy o służebność przesyłu w pełni regulowały kwestię wynagrodzenia.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny stwierdził, że umowy o służebność przesyłu z 2015 roku w pełni uregulowały kwestie wynagrodzenia, zastępując wcześniejsze umowy ramowe i wykonawcze w zakresie tych nieruchomości.

Czy wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno być równe podatkom ponoszonym przez Lasy Państwowe?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zgodnie z umowami i art. 39a ust. 2 ustawy o lasach, wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno być równe podatkom i opłatom ponoszonym przez Lasy Państwowe od części nieruchomości obciążonej służebnością.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny potwierdził, że wysokość wynagrodzenia za służebność przesyłu była ściśle powiązana z wysokością podatków ponoszonych przez powoda, zgodnie z przepisami prawa i postanowieniami umownymi.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku i uwzględnienie powództwa
Strona wygrywająca
Skarb Państwa – P. (...)

Strony

NazwaTypRola
Skarb Państwa – P. (...)organ_państwowypowód
(...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w P.spółkapozwany
Prokuratoria Generalna Rzeczypospolitej Polskiejinstytucjazastępstwo procesowe powoda

Przepisy (8)

Główne

u.l. art. 39a § ust. 2

Ustawa o lasach

Określa wysokość wynagrodzenia za ustanowienie służebności przesyłu na rzecz przedsiębiorstwa energetycznego jako równowartość podatków i opłat ponoszonych przez Lasy Państwowe.

Pomocnicze

k.c. art. 65 § § 1 i 2

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli stron umów.

k.c. art. 56

Kodeks cywilny

Dotyczy stosowania przepisów prawa podatkowego do ustalenia wysokości wynagrodzenia.

k.c. art. 353 § § 1

Kodeks cywilny

Dotyczy zasady swobody umów.

k.c. art. 58 § § 1 i 3

Kodeks cywilny

Dotyczy nieważności czynności prawnej sprzecznej z ustawą lub mającej na celu obejście ustawy.

u.p.o.l. art. 1a § ust. 2a pkt 4

Ustawa o podatkach i opłatach lokalnych

Wyłącza grunty, na których ustanowiono służebność przesyłu, z opodatkowania podatkiem od nieruchomości, chyba że są jednocześnie związane z inną działalnością gospodarczą.

u.p.n.o.t.h. art. 10 § ust. 1

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Dotyczy rekompensaty za koszty odzyskiwania należności.

u.p.n.o.t.h. art. 11b

Ustawa o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych

Dotyczy odsetek ustawowych za opóźnienie w transakcjach handlowych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Umowy o służebność przesyłu z 2015 r. w pełni regulują kwestię wynagrodzenia, zastępując wcześniejsze umowy. • Wynagrodzenie za służebność przesyłu powinno być równe podatkom ponoszonym przez Lasy Państwowe, zgodnie z ustawą o lasach. • Powód miał prawo zmienić sposób opodatkowania gruntów na podatek od nieruchomości, zgodnie z obowiązującym orzecznictwem. • Strony nie mogły umownie ustalić sposobu opodatkowania gruntów w sposób sprzeczny z prawem.

Odrzucone argumenty

Powód naruszył umowy, jednostronnie zmieniając sposób opodatkowania gruntów. • Powód nie miał prawa domagać się wynagrodzenia, gdyż nie zastosował się do procedur umownych dotyczących ustalania podatków. • Roszczenie powoda o odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych jest bezzasadne.

Godne uwagi sformułowania

nie mogło budzić wątpliwości, że umowa ramowa obowiązywała strony, które ją zawarły, ale zawsze w odniesieniu tylko do tych nieruchomości, co do których służebność przesyłu nie została jeszcze ustanowiona • nie do przyjęcia jest zatem forsowana przez pozwanego koncepcja, (...) że powinnością po stronie powoda było deklarowanie organom podatkowym, także w 2018r. uiszczania od gruntów zajętych pod służebności podatku leśnego, a nie podatku od nieruchomości gruntowych związanych z działalnością gospodarczą • nie ma uzasadnionych podstaw do przyjęcia, aby uregulowania ustawy o przeciwdziałaniu nadmiernym opóźnieniom w transakcjach handlowych (...) znajdują zastosowanie do czynności z zakresu prawa rzeczowego, takich jak ustanowienie ograniczonego prawa rzeczowego (służebności przesyłu) na nieruchomości.

Skład orzekający

Ewa Staniszewska

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wynagrodzenia za służebność przesyłu, relacji między umowami cywilnoprawnymi a prawem podatkowym, oraz możliwości umownego kształtowania sposobu opodatkowania gruntów."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej Lasów Państwowych i umów o służebność przesyłu. Orzeczenie opiera się na konkretnych zapisach umownych i obowiązującym wówczas stanie prawnym oraz orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia relacji między prawem cywilnym a podatkowym, a także interpretacji umów w kontekście zmian orzecznictwa. Pokazuje, jak sądy rozstrzygają spory wynikające z różnic w interpretacji przepisów.

Lasy Państwowe wygrały z firmą energetyczną o miliony. Kluczowa była interpretacja umów i prawa podatkowego.

Dane finansowe

WPS: 143 752,2 PLN

wynagrodzenie za służebność przesyłu: 143 752,2 PLN

koszty zastępstwa procesowego: 5400 PLN

zwrot nieuiszczonej opłaty sądowej: 7188 PLN

koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym: 4050 PLN

zwrot nieuiszczonej opłaty sądowej od apelacji: 7188 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst