I AGA 2/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia J. P. o zapłatę odszkodowania od (...) S.A. w W. w związku ze szkodą powstałą w wyniku pożaru budynku i znajdującego się w nim mienia. Sąd Okręgowy w Olsztynie zasądził od pozwanego na rzecz powoda kwotę 376.103,15 zł, uwzględniając szkody w środkach obrotowych oraz maszynach, urządzeniach i wyposażeniu. Pozwany wniósł apelację, zarzucając m.in. naruszenie przepisów dotyczących odpowiedzialności ubezpieczyciela, błędną wykładnię postanowień umowy ubezpieczenia oraz niezastosowanie przepisów o przedawnieniu. Głównym argumentem pozwanego było to, że powód nie posiadał wymaganego pozwolenia na użytkowanie budynku, co zgodnie z § 44 ust. 6 OWU miało wyłączać odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkody w mieniu znajdującym się w takim budynku. Sąd Apelacyjny w Białymstoku oddalił apelację, podzielając ustalenia faktyczne i ocenę prawną Sądu Okręgowego. Sąd odwoławczy podkreślił, że wcześniejszy wyrok w sprawie dotyczącej szkody w budynku (sygn. akt V GC 135/13) przesądza o odpowiedzialności pozwanego na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. Ponadto, Sąd Apelacyjny uznał, że zapis § 44 ust. 6 OWU nie może być interpretowany w sposób wyłączający odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkodę w mieniu ruchomym, podczas gdy wcześniej uznano odpowiedzialność za szkodę w budynku. Sąd odwoławczy podzielił również stanowisko Sądu Okręgowego co do niejasności i ogólnikowości tego przepisu, który powinien być interpretowany na korzyść ubezpieczonego. Sąd Apelacyjny uznał również, że roszczenie nie uległo przedawnieniu, a odszkodowanie powinno być ustalone w kwocie brutto, gdyż powód w dacie zamknięcia rozprawy nie prowadził działalności gospodarczej i nie miał możliwości odliczenia VAT. W konsekwencji apelacja pozwanego została oddalona, a orzeczono o kosztach postępowania odwoławczego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela w OWU, zwłaszcza w kontekście braku pozwoleń, oraz zasady przedawnienia roszczeń z umów ubezpieczenia i ustalania odszkodowania w kontekście podatku VAT.
Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i interpretacji konkretnych postanowień OWU.
Zagadnienia prawne (3)
Czy brak pozwolenia na użytkowanie budynku wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkodę w mieniu znajdującym się w tym budynku, zgodnie z § 44 ust. 6 OWU?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak pozwolenia na użytkowanie nie wyłącza odpowiedzialności ubezpieczyciela, zwłaszcza gdy wcześniejszy wyrok w tej samej sprawie przesądził o odpowiedzialności za szkodę w budynku, a zapis OWU jest niejasny i powinien być interpretowany na korzyść ubezpieczonego.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wyrok w sprawie szkody w budynku (sygn. akt V GC 135/13) ma moc wiążącą na podstawie art. 365 § 1 k.p.c. Ponadto, § 44 ust. 6 OWU jest niejasny i nie można go stosować wybiórczo. Wątpliwości interpretacyjne należy tłumaczyć na korzyść ubezpieczonego.
Czy roszczenie o odszkodowanie z umowy ubezpieczenia uległo przedawnieniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, roszczenie nie uległo przedawnieniu, ponieważ wniosek o zawezwanie do próby ugodowej skutecznie przerwał bieg terminu przedawnienia.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił szczegółowe rozważania Sądu Okręgowego, wskazując, że bieg przedawnienia rozpoczął się od daty wydania ostatecznej decyzji odmownej przez ubezpieczyciela, a wniosek o zawezwanie do próby ugodowej złożony przed upływem terminu przerwał bieg przedawnienia.
Czy odszkodowanie z umowy ubezpieczenia powinno być ustalone w kwocie netto czy brutto, jeśli ubezpieczony w dacie zamknięcia rozprawy nie jest podatnikiem VAT?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Odszkodowanie powinno być ustalone w kwocie brutto.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny oparł się na aktualnej linii orzeczniczej, zgodnie z którą miarodajnym momentem dla oceny możliwości odliczenia VAT jest dzień zamknięcia rozprawy. Skoro powód w tym dniu nie prowadził działalności gospodarczej, należne mu odszkodowanie powinno uwzględniać podatek VAT.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna V. (...) w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
k.c. art. 805 § 1
Kodeks cywilny
Pomocnicze
k.c. art. 365 § 1
Kodeks cywilny
Wyrok Sądu Okręgowego w sprawie V GC 135/13 ma charakter wiążący w zakresie odpowiedzialności pozwanego za szkodę w budynku, a co za tym idzie wiążące są również wszelkie ustalenia będące podstawą tego wyroku.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny dowodów przez sąd.
k.c. art. 819 § 1
Kodeks cywilny
Przewiduje trzyletni okres przedawnienia dla roszczeń z umowy ubezpieczenia.
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Dotyczy nadużycia prawa podmiotowego.
k.c. art. 385
Kodeks cywilny
Dotyczy klauzul niedozwolonych w umowach.
k.c. art. 817 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Dotyczy obowiązku wypłaty odszkodowania i odsetek przez ubezpieczyciela.
Ustawa o pośrednictwie ubezpieczeniowym art. 11 § 1
Odpowiedzialność zakładu ubezpieczeń za szkodę wyrządzoną przez agenta.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak pozwolenia na użytkowanie budynku nie wyłącza odpowiedzialności ubezpieczyciela za szkodę w mieniu ruchomym. • Wcześniejszy wyrok w sprawie szkody w budynku ma moc wiążącą. • Zapis § 44 ust. 6 OWU jest niejasny i powinien być interpretowany na korzyść ubezpieczonego. • Roszczenie nie uległo przedawnieniu. • Odszkodowanie powinno być zasądzone w kwocie brutto.
Odrzucone argumenty
Brak pozwolenia na użytkowanie budynku wyłącza odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkodę w środkach obrotowych. • Odszkodowanie powinno być ustalone w kwocie netto. • Roszczenie uległo przedawnieniu. • Agent ubezpieczeniowy nie wiedział o prowadzonych pracach budowlanych.
Godne uwagi sformułowania
Sąd Apelacyjny podziela i przyjmuje za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej instancji, jako że znajdują one oparcie w zebranym w sprawie materiale dowodowym • brak pozwolenia na użytkowanie nie stanowił przeszkody do przyjęcia odpowiedzialności pozwanego za szkodę w budynku • zapis ten dotyczy zarówno szkody w budynkach, jak też szkody w znajdującym się w nich mieniu • brak pozwolenia na użytkowanie nie może raz wyłączać odpowiedzialności Ubezpieczyciela (szkoda w mieniu ruchomym), a innym razem nie stanowić przeszkody do przyjęcia tej odpowiedzialności (szkoda w budynku) • ryzyko wątpliwości wynikających z niejasnych postanowień umowy, niedających usunąć się w drodze wykładni, powinna bowiem ponieść strona, która zredagowała tę umowę
Skład orzekający
Beata Wojtasiak
przewodniczący-sprawozdawca
Elżbieta Borowska
sędzia
Krzysztof Adamiak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja klauzul wyłączających odpowiedzialność ubezpieczyciela w OWU, zwłaszcza w kontekście braku pozwoleń, oraz zasady przedawnienia roszczeń z umów ubezpieczenia i ustalania odszkodowania w kontekście podatku VAT."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy i interpretacji konkretnych postanowień OWU.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sądowa interpretacja ogólnych warunków ubezpieczenia może prowadzić do zasądzenia odszkodowania mimo formalnych przeszkód, a także porusza kwestię przedawnienia i VAT w kontekście odszkodowania.
“Ubezpieczyciel przegrywa apelację: brak pozwolenia na użytkowanie nie zawsze zwalnia z odpowiedzialności za pożar.”
Dane finansowe
WPS: 705 951,5 PLN
zwrot kosztów instancji odwoławczej: 8100 PLN
odszkodowanie: 376 103,15 PLN
Sektor
ubezpieczenia
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.