I ACz 961/12
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła zażalenia powódki B.O. na postanowienie Sądu Okręgowego we Wrocławiu z dnia 12 kwietnia 2012 r., które zwolniło Skarb Państwa od udziału w sprawie i zasądziło od powódki kwotę 7.200 zł tytułem zwrotu kosztów procesu. Powódka pierwotnie pozwała Skarb Państwa o nakazanie złożenia oświadczenia woli, opierając swoje żądanie na decyzji Wojewody (...) z dnia 10.03.2009 r. o wywłaszczeniu nieruchomości. Pozwany Skarb Państwa zarzucił brak legitymacji biernej, wskazując, że pozwanym powinno być Województwo (...), gdyż nieruchomość została wywłaszczona na jego potrzeby (droga wojewódzka). Powódka wniosła o wezwanie Województwa (...) do udziału w sprawie i wyraziła zgodę na jego wstąpienie w miejsce pozwanego Skarbu Państwa. W zażaleniu powódka zarzuciła naruszenie art. 102 kpc (nieobciążanie kosztami w szczególnie uzasadnionych wypadkach) i art. 328 §2 kpc, domagając się zmiany postanowienia w części dotyczącej kosztów. Sąd Apelacyjny oddalił zażalenie. Sąd uznał, że błąd powódki co do oznaczenia strony pozwanej nie był niezawiniony, ponieważ decyzja Wojewody (...) jasno wskazywała na wywłaszczenie na potrzeby drogi wojewódzkiej. Sąd podkreślił, że powódka, mimo profesjonalnego sporządzenia pism, nie wykazała należytej staranności w ustaleniu właściwego pozwanego. Ponadto, sąd odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, że powódka, mimo utrzymywania się z renty w kwocie 899 zł, została orzeczona do wypłaty odszkodowania w kwocie 1.169.740 zł z tytułu nabycia nieruchomości przez Województwo (...), co podważało argumenty o jej trudnej sytuacji majątkowej uzasadniającej zastosowanie art. 102 kpc. Sąd Apelacyjny uznał, że nie zaszły szczególnie uzasadnione okoliczności, które przemawiałyby za odstąpieniem od obciążenia powódki kosztami procesu. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego (3.600 zł) nastąpiło na podstawie art. 98 kpc.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 102 kpc w kontekście błędnego oznaczenia strony pozwanej i sytuacji majątkowej powoda, a także zasady ustalania kosztów procesu.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniem nieruchomości i błędnym oznaczeniem pozwanego. Ocena zastosowania art. 102 kpc jest zawsze indywidualna.
Zagadnienia prawne (3)
Czy błąd powoda co do oznaczenia strony pozwanej, wynikający z błędnej interpretacji decyzji administracyjnej, uzasadnia zastosowanie art. 102 kpc w zakresie zwolnienia od kosztów procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, błąd powódki co do oznaczenia strony pozwanej nie był niezawiniony i nie uzasadnia zastosowania art. 102 kpc, zwłaszcza w sytuacji, gdy powódka mogła ustalić właściwego pozwanego na podstawie treści decyzji.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że powódka miała możliwość prawidłowego ustalenia strony pozwanej na podstawie decyzji Wojewody, która jasno wskazywała na wywłaszczenie na potrzeby drogi wojewódzkiej. Brak należytej staranności w ustaleniu pozwanego oraz wysokie odszkodowanie należne powódce wykluczyły możliwość zastosowania art. 102 kpc.
Czy okoliczności majątkowe strony, w tym utrzymywanie się z niskiej renty, mogą stanowić samodzielną podstawę do zastosowania art. 102 kpc w zakresie zwolnienia od kosztów procesu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sam stan majątkowy strony nie jest wyłączną podstawą do zastosowania art. 102 kpc. W niniejszej sprawie, mimo niskiej renty, powódka była uprawniona do wysokiego odszkodowania, co podważało argument o jej trudnej sytuacji finansowej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podkreślił, że art. 102 kpc wymaga oceny całokształtu okoliczności, a nie tylko stanu majątkowego. W przypadku powódki, fakt orzeczenia wysokiego odszkodowania niweczył argumentację o jej trudnej sytuacji finansowej jako podstawie do zwolnienia z kosztów.
Czy wysokość zasądzonych kosztów procesu, odpowiadająca stawce minimalnej, może być kwestionowana na podstawie nakładu pracy pełnomocnika?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące nieadekwatnej wysokości kosztów do nakładu pracy pełnomocnika są chybione, jeśli zasądzone koszty odpowiadają stawce minimalnej określonej w rozporządzeniu.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy trafnie wskazał, że kwestia nakładu pracy pełnomocnika ma znaczenie jedynie przy przyznawaniu kosztów przekraczających stawkę minimalną, co nie miało miejsca w tej sprawie. Stawka minimalna stanowi podstawę zasądzenia opłat za czynności radcowskie.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| B. O. | osoba_fizyczna | powódka |
| Skarb Państwa – Wojewoda (...) | organ_państwowy | pozwany |
| Województwo (...) | organ_państwowy | pozwany |
| Prokuratoria Generalna Skarbu Państwa | instytucja | pełnomocnik pozwanego |
Przepisy (7)
Główne
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd może w wypadkach szczególnie uzasadnionych nie obciążać kosztami strony przegrywającej. Podstawy do zastosowania tego przepisu należy poszukiwać w konkretnych okolicznościach sprawy, przekonujących o tym, że obciążenie strony przegrywającej kosztami byłoby niesłuszne. Należą do nich fakty związane z samym procesem, jak i leżące poza nim, w szczególności dotyczące sytuacji życiowej i majątkowej stron, oceniane pod kątem zasad współżycia społecznego.
Pomocnicze
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd drugiej instancji oddalił zażalenie na podstawie art. 385 kpc w związku z art. 397§2 kpc.
k.p.c. art. 397 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
O kosztach postępowania orzeczono stosownie do wyniku zażalenia, na podstawie art. 98 kpc.
u.P.G.S.P. art. 11 § ust. 3
Ustawa o Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa
Koszty egzekwowane przez Skarb Państwa – Prokuratorię Generalną na podstawie tytułu egzekucyjnego zaopatrzonego w klauzulę wykonalności wydaną na rzecz Skarbu Państwa – Prokuratorii Generalnej w zakresie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania.
Dz.U. 2002.174.1437 art. 2 § § 2
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 28.09.2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Stawka minimalna stanowi podstawę zasądzenia opłat za czynności podejmowane w sprawach cywilnych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Błąd powódki co do oznaczenia strony pozwanej nie był niezawiniony. • Powódka miała możliwość ustalenia właściwego pozwanego na podstawie treści decyzji. • Sytuacja majątkowa powódki, uwzględniając wysokie odszkodowanie, nie uzasadnia zastosowania art. 102 kpc. • Zasądzone koszty odpowiadają stawce minimalnej i są adekwatne do podjętych czynności.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 102 kpc przez Sąd Okręgowy. • Naruszenie art. 328 §2 kpc. • Niezastosowanie art. 102 kpc z uwagi na trudną sytuację majątkową powódki. • Nieadekwatność zasądzonych kosztów do nakładu pracy pełnomocnika.
Godne uwagi sformułowania
Trudno uznać było w tych okolicznościach, by błąd powódki co do określenia strony pozwanej był niezawiniony. • Sam stan majątkowy strony nie stanowi przy tym okoliczności wyłączenie decydującej o zastosowaniu normy art. 102 kpc. • Zmiana takiego orzeczenia o kosztach przez sąd odwoławczy powinna mieć charakter wyjątkowy i dotyczyć sytuacji oczywistego naruszenia wskazanych wyżej wskazań do zastosowania art. 102 kpc. • Wytaczając powództwo bez dostatecznego rozważenia, kogo należy pozwać, powódka w istocie zbędnie zaangażowała w proces sądowy Skarb Państwa – Wojewodę (...), doprowadzając do niepotrzebnego zużycia przez tego pozwanego sił i środków na odparcie niesłusznie skierowanych przeciwko niemu roszczeń. • Powódka eksponuje bowiem fakt utrzymywania się z renty w kwocie 899 zł (...) pomijając zupełnie fakt, że na mocy decyzji z 14.05.210 r. (...) Wojewoda (...) orzekł o ustaleniu na jej rzecz odszkodowania w kwocie 1.169.740 zł z tytułu nabycia z mocy prawa przez Województwo (...) nieruchomości.
Skład orzekający
Adam Jewgraf
przewodniczący-sprawozdawca
Ewa Głowacka
sędzia
Sławomir Jurkowicz
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 102 kpc w kontekście błędnego oznaczenia strony pozwanej i sytuacji majątkowej powoda, a także zasady ustalania kosztów procesu."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i prawnej związanej z wywłaszczeniem nieruchomości i błędnym oznaczeniem pozwanego. Ocena zastosowania art. 102 kpc jest zawsze indywidualna.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje praktyczne problemy związane z ustalaniem stron w postępowaniu cywilnym i stosowaniem klauzuli generalnej art. 102 kpc. Jest interesująca dla prawników procesowych.
“Błąd w pozwie kosztował 7200 zł: kiedy sąd nie ulży w kosztach procesu?”
Dane finansowe
koszty postępowania zażaleniowego: 3600 PLN
zwrot kosztów procesu: 7200 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.