Orzeczenie · 2017-04-12

I ACz 373/17

Sąd
Sąd Apelacyjny w Katowicach
Miejsce
Katowice
Data
2017-04-12
SAOSCywilnepostępowanie egzekucyjneWysokaapelacyjny
klauzula wykonalnościart. 787 kpcart. 788 kpcwspólność majątkowaporęczeniewekseldłużnik solidarnynastępstwo prawne

Wnioskodawca (...) z siedzibą we W. złożył wniosek o nadanie klauzuli wykonalności prawomocnemu nakazowi zapłaty wydanemu przez Sąd Okręgowy w Bielsku-Białej w 2003 roku, który został opatrzony klauzulą wykonalności przeciwko E. C. Wnioskodawca chciał nadać klauzulę także przeciwko małżonce dłużnika, H. C., z ograniczeniem odpowiedzialności do majątku wspólnego, wskazując, że H. C. poręczyła wekslowo za zobowiązanie męża. Sąd Okręgowy oddalił wniosek, argumentując, że H. C. jest już dłużniczką z tytułu poręczenia i nie można jej traktować jako małżonki dłużnika w rozumieniu art. 787 kpc. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił zażalenie wnioskodawcy. Sąd podkreślił, że art. 787 kpc ma zastosowanie tylko wtedy, gdy tytuł egzekucyjny jest wydany przeciwko jednemu z małżonków, a nie obojgu. Ponadto, sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego, zgodnie z którą w postępowaniu klauzulowym nie można stosować domniemań faktycznych do ustalenia zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania. Sąd uznał, że poręczenie wekslowe przez H. C. nie jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na zaciągnięcie cudzego zobowiązania. Wskazano również, że tryby nadania klauzuli wykonalności z art. 788 kpc (przeciwko następcy prawnemu) i art. 787 kpc (przeciwko małżonkowi) wzajemnie się wykluczają, a wierzyciel nie ma swobody wyboru w takiej sytuacji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

interpretację art. 787 kpc w kontekście dłużników solidarnych i postępowania klauzulowego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy małżonek jest już dłużnikiem solidarnym na podstawie tego samego tytułu egzekucyjnego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy można nadać klauzulę wykonalności tytułu egzekucyjnego przeciwko małżonce dłużnika (w trybie art. 787 kpc), jeśli sama jest już dłużniczką solidarną na podstawie tego samego tytułu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, art. 787 kpc dotyczy sytuacji, gdy tytuł egzekucyjny jest wydany przeciwko jednemu małżonkowi, a nie obojgu. Jeśli małżonek jest już dłużnikiem, nie można mu nadać klauzuli jako małżonkowi dłużnika.

Uzasadnienie

Przepis art. 787 kpc ma zastosowanie tylko do sytuacji, gdy tytuł egzekucyjny jest wydany przeciwko jednemu z małżonków. W przypadku, gdy małżonek jest już dłużnikiem (np. z tytułu poręczenia), tryby nadania klauzuli wykonalności z art. 787 kpc i art. 788 kpc wzajemnie się wykluczają.

Czy poręczenie wekslowe przez małżonka dłużnika jest równoznaczne z wyrażeniem zgody na zaciągnięcie przez niego zobowiązania wekslowego w rozumieniu art. 787 § 1 kpc?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, poręczenie wekslowe nie jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na zaciągnięcie cudzego zobowiązania. W postępowaniu klauzulowym nie można stosować domniemań faktycznych przy ustalaniu zgody małżonka.

Uzasadnienie

Sąd odwołał się do uchwały Sądu Najwyższego, która podkreśla, że postępowanie klauzulowe jest sformalizowane i wymaga rygorystycznych dowodów. Domniemania faktyczne wykraczają poza te ramy. Zgoda małżonka musi wynikać jasno z dokumentu.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalić zażalenie
Strona wygrywająca
H. C.

Strony

NazwaTypRola
(...)innewnioskodawca
H. C.osoba_fizycznauczestnik postępowania
E. C.osoba_fizycznadłużnik
(...) Bank S.A.spółkapoprzednik prawny wnioskodawcy

Przepisy (4)

Główne

k.p.c. art. 787

Kodeks postępowania cywilnego

Tytuł egzekucyjny wydany przeciwko osobie pozostającej w związku małżeńskim sąd nada klauzulę wykonalności także przeciwko jej małżonkowi z ograniczeniem jego odpowiedzialności do majątku objętego wspólnością majątkową, jeżeli wierzyciel wykaże dokumentem urzędowym lub prywatnym, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała na skutek czynności prawnej dokonanej za zgodą małżonka dłużnika. Przepis ten dotyczy sytuacji, gdy tytuł egzekucyjny wydany został przeciwko jednemu z małżonków.

Pomocnicze

k.p.c. art. 788

Kodeks postępowania cywilnego

Nadanie klauzuli wykonalności przeciwko następcy prawnemu.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Oddalenie zażalenia.

k.p.c. art. 397 § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Stosowanie przepisów o apelacji do zażalenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Małżonek dłużnika, który sam jest dłużnikiem solidarnym na podstawie tytułu wykonawczego, nie może być jednocześnie traktowany jako małżonek dłużnika w rozumieniu art. 787 kpc. • Art. 787 kpc ma zastosowanie tylko do sytuacji, gdy tytuł egzekucyjny jest wydany przeciwko jednemu małżonkowi. • W postępowaniu klauzulowym nie można stosować domniemań faktycznych do ustalenia zgody małżonka na zaciągnięcie zobowiązania. • Poręczenie wekslowe nie jest jednoznaczne z wyrażeniem zgody na zaciągnięcie cudzego zobowiązania. • Tryby nadania klauzuli wykonalności z art. 787 kpc i art. 788 kpc wzajemnie się wykluczają.

Odrzucone argumenty

Wierzyciel ma swobodną decyzję w jakim zakresie chce opatrzyć klauzulą wykonalności tytuł egzekucyjny. • Poręczenie wekslowe przez H. C. oznacza zgodę na zaciągnięcie zobowiązania wekslowego na zabezpieczenie umowy o kredyt.

Godne uwagi sformułowania

H. C. odpowiada bowiem solidarnie wraz z E. C. za zobowiązanie objęte nakazem zapłaty z tytułu udzielonego poręczenia. Skoro uczestniczka sama jest dłużniczką, nie może odpowiadać równocześnie jako małżonka dłużnika solidarnego w trybie art. 787 kpc. • Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 18 marca 2011 r. (III CZP 117/10, OSNC 2011, nr 11, poz. 120) podkreślił, że w sprawie o nadanie tytułowi egzekucyjnemu klauzuli wykonalności przeciwko małżonkowi dłużnika nie jest dopuszczalne stosowanie domniemania faktycznego przy ustalaniu, że stwierdzona tytułem egzekucyjnym wierzytelność powstała za zgodą małżonka. • Tryby nadania klauzuli wykonalności z art. 788 kpc i art. 787 kpc wzajemnie się wykluczają, a wierzyciel nie swobody ich wyboru.

Skład orzekający

Lucyna Świderska – Pilis

przewodniczący

Ewa Jastrzębska

sędzia

Aneta Pieczyrak-Pisulińska

sędzia (delegowany)

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "interpretację art. 787 kpc w kontekście dłużników solidarnych i postępowania klauzulowego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy małżonek jest już dłużnikiem solidarnym na podstawie tego samego tytułu egzekucyjnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z egzekucją i odpowiedzialnością majątkową małżonków, co jest istotne dla praktyków prawa cywilnego.

Czy małżonek dłużnika może być jednocześnie dłużnikiem? Sąd Apelacyjny wyjaśnia granice klauzuli wykonalności.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst