Orzeczenie · 2020-10-07

I ACa 896/19

Sąd
Sąd Apelacyjny w Poznaniu
Miejsce
Poznań
Data
2020-10-07
SAOSCywilneprawo spółdzielczeWysokaapelacyjny
uchwały spółdzielczenieważnośćprawo spółdzielczeszykanowaniezasady współżycia społecznegostruktura organizacyjnawynagrodzenie członkówapelacja

Sprawa dotyczyła powództwa A. W. przeciwko Rolniczemu Kombinatowi Spółdzielczemu w B. o stwierdzenie nieważności uchwał organów spółdzielni, w tym uchwały zarządu z 30 września 2017 r. nr (...) w sprawie likwidacji stanowiska głównego zootechnika, uchwał rady z 27 października 2017 r. nr (...) i nr (...) dotyczących zatwierdzenia zmian w strukturze organizacyjnej i regulaminie opłat za pracę, oraz uchwały walnego zgromadzenia z 30 czerwca 2018 r. nr (...) o oddaleniu odwołań powoda. Powód argumentował, że uchwały te były sprzeczne z prawem i miały na celu szykanowanie go w związku z konfliktem z prezesem zarządu. Sąd Okręgowy w Poznaniu uznał uchwały za nieważne, stwierdzając naruszenie przepisów Prawa Spółdzielczego (m.in. art. 46 § 1 pkt 5, art. 158 § 3) oraz sprzeczność z zasadami współżycia społecznego (art. 58 § 2 k.c.). Sąd Apelacyjny w Poznaniu, rozpoznając apelację pozwanego, oddalił ją w całości. Sąd odwoławczy uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował prawo. Oddalono zarzuty dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 328 § 2 kpc, art. 162 kpc, art. 326 § 3 kpc, art. 233 kpc) oraz materialnych. Sąd Apelacyjny potwierdził, że uchwała walnego zgromadzenia była nieważna z powodu łącznego głosowania nad odwołaniami, co naruszało zasady praworządności. Uchwała zarządu dotycząca likwidacji stanowiska była nieważna, ponieważ naruszała kompetencje rady. Uchwała rady zatwierdzająca tę zmianę również była nieważna. Uchwała rady dotycząca regulaminu opłat za pracę była nieważna z powodu braku uchwały walnego zgromadzenia określającej zasady oceny wkładu pracy, co stanowiło naruszenie bezwzględnie obowiązującego art. 158 § 3 Prawa Spółdzielczego. Sąd Apelacyjny podkreślił również, że uchwały te były sprzeczne z zasadami współżycia społecznego, gdyż stanowiły narzędzie do nękania powoda.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów Prawa Spółdzielczego dotyczących nieważności uchwał organów spółdzielni, zasad podejmowania uchwał, kompetencji organów, wynagradzania członków oraz stosowania klauzuli zasad współżycia społecznego w kontekście spółdzielczym.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyfiki spółdzielni rolniczych i ich wewnętrznych regulacji, ale zawiera uniwersalne zasady dotyczące wadliwości uchwał i ochrony praw członków.

Zagadnienia prawne (4)

Czy uchwała walnego zgromadzenia członków spółdzielni, która rozpatrzyła zbiorczo kilka odwołań od uchwał różnych organów spółdzielni, narusza zasady praworządności i uczciwości?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, zbiorcze głosowanie nad odwołaniami uniemożliwia merytoryczne zajęcie stanowiska i narusza zasady uczciwości i praworządności, co skutkuje nieważnością uchwały.

Uzasadnienie

Zbiorcze głosowanie nad odwołaniami od uchwał różnych organów i dotyczących różnych kwestii uniemożliwia członkom zgromadzenia merytoryczne zajęcie stanowiska co do zasadności każdego z odwołań. Narusza to fundamentalne standardy uczciwości i praworządności procedury podejmowania uchwał, co może mieć wpływ na jej treść.

Czy uchwała zarządu spółdzielni likwidująca stanowisko pracy członka zarządu, która jednocześnie odsunięła go od zarządzania działem produkcji zwierzęcej, jest sprzeczna z prawem i zasadami współżycia społecznego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, uchwała taka jest sprzeczna z przepisami Prawa Spółdzielczego dotyczącymi kompetencji rady do zatwierdzania struktury organizacyjnej oraz równości członków zarządu, a także z zasadami współżycia społecznego, jeśli ma na celu szykanowanie członka.

Uzasadnienie

Likwidacja stanowiska pracy i odsunięcie członka zarządu od zarządzania działem stanowi zmianę struktury organizacyjnej, która wymaga uprzedniego zatwierdzenia przez radę. Uchwała zarządu wkraczająca w kompetencje rady jest nieważna. Ponadto, jeśli uchwała ma na celu szykanowanie członka, jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Czy uchwała rady spółdzielni zatwierdzająca zmiany w regulaminie opłat za pracę jest ważna, jeśli nie istniała uchwała walnego zgromadzenia określająca zasady oceny wkładu pracy członków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady jest nieważna, ponieważ zatwierdzenie zmian w wynagrodzeniu członków wymagało uprzedniego ustalenia przez walne zgromadzenie szczegółowych zasad oceny wkładu pracy, zgodnie z bezwzględnie obowiązującym art. 158 § 3 Prawa Spółdzielczego.

Uzasadnienie

Art. 158 § 3 Prawa Spółdzielczego nakłada obowiązek ustalenia przez walne zgromadzenie szczegółowych zasad oceny wkładu pracy dla określenia udziału członków w dochodzie podzielnym. Brak takiej uchwały uniemożliwia prawidłowe ustalenie wynagrodzenia i czyni uchwałę rady zatwierdzającą zmiany w regulaminie opłat za pracę nieważną.

Czy uchwała rady spółdzielni zatwierdzająca uchwałę zarządu, która została podjęta z przekroczeniem kompetencji zarządu, jest ważna?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uchwała rady zatwierdzająca wadliwą uchwałę zarządu jest również nieważna, ponieważ rada nie była uprawniona do zatwierdzania sprzecznych z prawem uchwał zarządu.

Uzasadnienie

Rada nie może zatwierdzić uchwały zarządu, która jest sprzeczna z prawem lub statutem, ponieważ sama musi działać w granicach swoich kompetencji. Zatwierdzenie wadliwej uchwały zarządu przez radę również stanowi naruszenie prawa.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalenie apelacji
Strona wygrywająca
A. W.

Strony

NazwaTypRola
A. W.osoba_fizycznapowód
Rolniczy Kombinat Spółdzielczy w B.spółkapozwany

Przepisy (21)

Główne

k.p.c. art. 189

Kodeks postępowania cywilnego

Prawo Spółdzielcze art. 32 § § 1

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

Prawo Spółdzielcze art. 42 § § 2

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

k.c. art. 58 § § 1

Kodeks cywilny

k.c. art. 58 § § 2

Kodeks cywilny

Prawo Spółdzielcze art. 46 § § 1

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

Zatwierdzanie struktury organizacyjnej spółdzielni należy do kompetencji rady. Zmiany w strukturze wymagają uprzedniego zatwierdzenia przez radę.

Prawo Spółdzielcze art. 158 § § 1

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

Prawo Spółdzielcze art. 158 § § 2

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

Prawo Spółdzielcze art. 158 § § 3

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

Szczegółowe zasady oceny wkładu pracy dla określenia udziału członków w dochodzie podzielnym ustala walne zgromadzenie. Przepis ma charakter bezwzględnie obowiązujący.

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

Prawo Spółdzielcze art. 41 § § 2

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Prawo Spółdzielcze art. 48 § § 1

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

Prawo Spółdzielcze art. 49 § § 1

Ustawa z dnia 16 września 1982 r. Prawo Spółdzielcze

k.p.c. art. 233 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 326 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 321 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 98 § § 3

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 391 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność uchwały walnego zgromadzenia z powodu zbiorczego głosowania nad odwołaniami. • Nieważność uchwały zarządu likwidującej stanowisko pracy z powodu naruszenia kompetencji rady. • Nieważność uchwały rady zatwierdzającej wadliwą uchwałę zarządu. • Nieważność uchwały rady zatwierdzającej zmiany w regulaminie opłat za pracę z powodu braku uchwały walnego zgromadzenia określającej zasady oceny wkładu pracy. • Sprzeczność uchwał z zasadami współżycia społecznego jako podstawa ich nieważności.

Odrzucone argumenty

Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów proceduralnych (art. 328 § 2 kpc, art. 162 kpc, art. 326 § 3 kpc, art. 233 kpc). • Zarzuty apelacji dotyczące naruszenia przepisów materialnych (m.in. art. 32 § 1, art. 41 § 2 Prawa Spółdzielczego, art. 2 Konstytucji, art. 46 § 1 pkt 5, art. 48 § 1, art. 49 § 1 Prawa Spółdzielczego, art. 158 § 3 Prawa Spółdzielczego).

Godne uwagi sformułowania

uchwała sprzeczna z ustawą jest nieważna • uchwała sprzeczna z zasadami współżycia społecznego jest nieważna • uchybienia proceduralne mogą prowadzić do unicestwienia uchwały, o ile miały lub mogły mieć wpływ na jej treść • tak rażące naruszenie fundamentalnych standardów uczciwości i praworządności procedury podjęcia uchwały, z jakimi mamy do czynienia w tym przypadku, zawsze może mieć wpływ na treść uchwały • uchwała zarządu była sprzeczna z art. 46 § 1 pkt 5 Prawa Spółdzielczego • uchwała zarządu nr (...) w § 3 pozbawiła zastępcę prezesa zarządu jakiejkolwiek roli i znaczenia w strukturze organizacyjnej pozwanego • brak w dacie podejmowania przez radę uchwały nr (...) uchwały walnego zgromadzenia pozwanego określającej szczegółowe zasady oceny wkładu pracy dla określenia udziału członków w dochodzie podzielnym powodował, że nie istniały kryteria, konieczne do dokonania takiej oceny • kwestionowane uchwały zarządu i rady były środkiem do szykanowania powoda w związku z jego konfliktem z prezesem zarządu • nie zachodzi zarzucane w apelacji naruszenie art. 328§ 2 kpc • nieuzasadniony jest zarzut nieuwzględnienia przez Sąd Okręgowy wniosku dowodowego o przesłuchanie świadków D. K. i Ł. L. • nie zachodzi także naruszenie art. 321§ 1 kpc • nie zachodzi także naruszenie art. 46 § 1 pkt 5 Prawa spółdzielczego • uchwała rady w przedmiocie zatwierdzenia uchwały zarządu w sprawie likwidacji stanowiska głównego zootechnika również była zatem nieważna jako sprzeczna z art. […]

Skład orzekający

Krzysztof Józefowicz

przewodniczący

Mikołaj Tomaszewski

sprawozdawca

Bogdan Wysocki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa Spółdzielczego dotyczących nieważności uchwał organów spółdzielni, zasad podejmowania uchwał, kompetencji organów, wynagradzania członków oraz stosowania klauzuli zasad współżycia społecznego w kontekście spółdzielczym."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki spółdzielni rolniczych i ich wewnętrznych regulacji, ale zawiera uniwersalne zasady dotyczące wadliwości uchwał i ochrony praw członków.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje, jak wewnętrzne konflikty w spółdzielni mogą prowadzić do wadliwych uchwał, które są następnie unieważniane przez sądy. Pokazuje również znaczenie przestrzegania procedur i kompetencji organów spółdzielni.

Konflikt w spółdzielni doprowadził do wadliwych uchwał. Sąd wyjaśnia, kiedy można je unieważnić.

Dane finansowe

zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 540 PLN

Sektor

rolnictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst