I ACA 762/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód A. P., który w 1984 r. uległ wypadkowi komunikacyjnemu skutkującemu całkowitą niezdolnością do pracy, domagał się podwyższenia renty wyrównawczej wypłacanej przez pozwanego ubezpieczyciela sprawcy wypadku. Pozwany kwestionował zasadność podwyższenia renty, twierdząc, że powód nabył uprawnienia do wcześniejszej emerytury górniczej w 2007 r. i jego świadczenie powinno być obniżone do wysokości hipotetycznej emerytury. Sąd Okręgowy w Katowicach zasądził na rzecz powoda skapitalizowaną rentę wyrównawczą za okres od sierpnia 2013 r. do marca 2018 r. oraz rentę bieżącą od kwietnia 2018 r., uznając, że powód, mając na utrzymaniu małoletniego syna i nie cierpiąc na choroby uniemożliwiające pracę, kontynuowałby zatrudnienie jako górnik, a renta powinna być ustalana na podstawie hipotetycznych zarobków. Pozwany wniósł apelację, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym art. 233 § 1 kpc, art. 907 § 2 kc i art. 6 kc. Sąd Apelacyjny w Katowicach oddalił apelację, uznając ustalenia faktyczne Sądu Okręgowego za prawidłowe i należycie ocenione. Sąd odwoławczy podkreślił, że ocena wiarygodności zeznań powoda, który deklarował chęć kontynuowania pracy ze względu na sytuację życiową i materialną, była trafna, a dane statystyczne dotyczące przechodzenia górników na emeryturę nie dyskwalifikują indywidualnej sytuacji powoda. Sąd Apelacyjny potwierdził, że nastąpiła zmiana stosunków w rozumieniu art. 907 § 2 kc, uzasadniająca podwyższenie renty, która powinna odpowiadać różnicy między hipotetycznymi zarobkami a rentą z ZUS. O kosztach postępowania apelacyjnego orzeczono zgodnie z zasadą odpowiedzialności za wynik sporu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalanie wysokości renty wyrównawczej po wypadku, gdy poszkodowany nabywa uprawnienia emerytalne, a także ocena wiarygodności zeznań strony w kontekście danych statystycznych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji górnika, ale zasady oceny dowodów i interpretacji zmiany stosunków mogą mieć szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nabycie przez poszkodowanego uprawnień do wcześniejszej emerytury górniczej stanowi zmianę stosunków uzasadniającą obniżenie renty wyrównawczej do wysokości hipotetycznej emerytury, czy też renta powinna być nadal ustalana na podstawie hipotetycznych zarobków, jeśli poszkodowany deklaruje chęć kontynuowania zatrudnienia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nabycie uprawnień do emerytury nie przesądza o konieczności ograniczenia wysokości renty uzupełniającej. Renta powinna być nadal ustalana na podstawie hipotetycznych zarobków, jeśli poszkodowany, ze względu na sytuację życiową i materialną, kontynuowałby zatrudnienie.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sama możliwość przejścia na emeryturę nie jest wystarczająca do obniżenia renty. Kluczowa jest indywidualna sytuacja życiowa i materialna poszkodowanego. W tym przypadku, powód z małoletnim synem na utrzymaniu, miał racjonalne podstawy do kontynuowania pracy, a jego hipotetyczne zarobki jako górnika były wyższe od emerytury.
Jak ocenić wiarygodność zeznań strony w kontekście danych statystycznych dotyczących grupy zawodowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Indywidualne zeznania strony, jeśli są logiczne i zgodne z doświadczeniem życiowym, mogą być uznane za wiarygodne, nawet jeśli dane statystyczne dotyczące grupy zawodowej sugerują inny trend.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że dane statystyczne dotyczące niewielkiego odsetka górników kontynuujących zatrudnienie po nabyciu uprawnień emerytalnych nie dyskwalifikują indywidualnych oświadczeń powoda. Sytuacja życiowa i materialna powoda stanowiła racjonalne uzasadnienie dla jego deklaracji o chęci dalszej pracy.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy prawa materialnego, w szczególności dotyczące zmiany stosunków przy ustalaniu wysokości renty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił dowody i zastosował przepisy prawa materialnego, w tym art. 907 § 2 kc.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie znalazł podstaw do zarzutu naruszenia art. 233 § 1 kpc, uznając ocenę dowodów przez sąd pierwszej instancji za prawidłową. Potwierdzono również, że nastąpiła zmiana stosunków uzasadniająca podwyższenie renty.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| A. P. | osoba_fizyczna | powód |
| (...) Spółka Akcyjna w W. | spółka | pozwany |
Przepisy (10)
Główne
k.c. art. 907 § § 2
Kodeks cywilny
W razie zmiany stosunków można żądać zmiany wysokości renty, chociażby była ona ustalona w orzeczeniu sądowym.
Pomocnicze
k.c. art. 444 § § 2
Kodeks cywilny
Jeżeli poszkodowany utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej lub jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość, może on żądać od zobowiązanego odpowiedniej renty na czas nierozciągający się dożywotnio.
k.c. art. 822 § § 2
Kodeks cywilny
Ubezpieczyciel odpowiada w granicach sumy gwarancyjnej ustalonej w umowie lub polisie.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która z danego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej orzeczenia lub oparcie się na przepisach prawa materialnego oraz dowodów przeprowadzonych w sprawie, wskazanie, którym dowodom sąd dał wiarę, a którym odmówił wiary, oraz z jakich powodów.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału.
k.p.c. art. 340
Kodeks postępowania cywilnego
Przesłuchanie strony następuje po wysłuchaniu świadków, chyba że sąd postanowi inaczej.
k.p.c. art. 98
Kodeks postępowania cywilnego
Do niezbędnych kosztów procesu zalicza się koszty sądowe oraz koszty zastępstwa procesowego.
k.p.c. art. 108 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
W każdym orzeczeniu wydanym w postępowaniu cywilnym sąd rozstrzygnie o kosztach sądowych.
u.k.s.c. art. 113 § ust. 1 i 2
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych
Określa zasady pobierania i zwrotu kosztów sądowych.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Powód, mając na utrzymaniu małoletniego syna, miał racjonalne podstawy do kontynuowania zatrudnienia zamiast przejścia na wcześniejszą emeryturę. • Hipotetyczne zarobki powoda jako górnika byłyby wyższe niż świadczenie emerytalne. • Nastąpiła zmiana stosunków (wzrost wynagrodzeń w górnictwie) uzasadniająca podwyższenie renty wyrównawczej. • Dane statystyczne dotyczące grupy zawodowej nie mogą dyskwalifikować indywidualnej sytuacji poszkodowanego.
Odrzucone argumenty
Powód nabył uprawnienia do wcześniejszej emerytury górniczej, co powinno skutkować obniżeniem renty do wysokości hipotetycznej emerytury. • Niewielki odsetek górników kontynuuje zatrudnienie po nabyciu uprawnień emerytalnych, co przemawia za tym, że powód również przeszedłby na emeryturę. • Twierdzenia powoda o konieczności kontynuowania pracy ze względu na sytuację życiową nie są wiarygodne.
Godne uwagi sformułowania
Hipotetyczne przyjęcie, iż powód nadal pozostawałby czynny zawodowo, Sąd pierwszej instancji oparł na oświadczeniach powoda, składanych w trybie art. 340 kpc, które ocenił jako wiarygodne. • W sytuacji bowiem, gdy powód jest rozwiedziony, ma troje dzieci, z tego na utrzymaniu małoletniego syna w wieku 14 lat, jego oświadczenie, iż potrzebuje środków pieniężnych na pokrycie kosztów z tym związanych i stąd nadal by pracował, nie wydaje się być składane jedynie dla potrzeb niniejszego postępowania. • Samo nabycie uprawnień do przejścia na emeryturę nie przesądza o konieczności ograniczenia wysokości renty uzupełniającej i nie stanowi zmiany stosunków w rozumieniu art. 907 § 2 kc.
Skład orzekający
Roman Sugier
przewodniczący
Tomasz Ślęzak
sędzia
Lucyna Morys-Magiera
sędzia-sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalanie wysokości renty wyrównawczej po wypadku, gdy poszkodowany nabywa uprawnienia emerytalne, a także ocena wiarygodności zeznań strony w kontekście danych statystycznych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji górnika, ale zasady oceny dowodów i interpretacji zmiany stosunków mogą mieć szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak sąd ocenia indywidualną sytuację życiową i materialną strony w kontekście przepisów prawa, nawet wbrew ogólnym danym statystycznym. Podkreśla znaczenie dowodu z przesłuchania strony.
“Czy emerytura zawsze oznacza koniec pracy? Sąd wyjaśnia, kiedy renta po wypadku może być wyższa niż świadczenie emerytalne.”
Dane finansowe
skapitalizowana renta wyrównawcza: 123 657,86 PLN
renta wyrównawcza miesięczna: 4590,49 PLN
koszty postępowania apelacyjnego: 4050 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.