I ACA 666/11Aktualizacja opłaty za użytkowanie wieczyste rozkład ciężaru dowodu
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód (...) Spółka z o.o. w G. pozwał Skarb Państwa - Prezydenta Miasta G. o ustalenie, że aktualizacja opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu jest nieuzasadniona lub uzasadniona w innej wysokości. Spółka kwestionowała zawyżoną wartość nieruchomości w operacie szacunkowym oraz legitymację Prezydenta Miasta do dokonania wypowiedzenia. Sąd Okręgowy w Gdańsku ustalił, że opłata roczna wynosi 200.637 zł, przy wartości nieruchomości 6.687.900 zł i stawce 3%. Sąd ten uznał, że ciężar dowodu spoczywa na powodzie, ale uwzględnił zarzuty dotyczące zawyżenia wartości nieruchomości. Apelacja powoda została oddalona przez Sąd Apelacyjny, który podtrzymał stanowisko o ciężarze dowodu po stronie powoda w postępowaniu sądowym. Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2011 r. uchylił wyrok Sądu Apelacyjnego, przesądzając, że w postępowaniu sądowym to strona pozwana (organ) powinna udowodnić istnienie obu podstaw zmiany wysokości opłaty rocznej: wzrost wartości nieruchomości oraz trwałą zmianę sposobu korzystania z nieruchomości powodującą zmianę celu. Sąd Najwyższy podkreślił, że decydujące znaczenie ma faktyczne zachowanie użytkownika wieczystego i sposób wykorzystania nieruchomości. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Apelacyjny w Gdańsku, związany wykładnią Sądu Najwyższego, uznał apelację powoda za zasadną w zakresie uchylenia wyroku Sądu Okręgowego. Sąd Apelacyjny stwierdził, że Sąd Okręgowy błędnie przyjął, iż ciężar dowodu spoczywa na powodzie, a także naruszył art. 233 k.p.c. w zw. z art. 73 ust. 2 ugn. Konieczne jest zbadanie, czy nastąpiła rzeczywista i trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, prowadząca do zmiany celu, na jaki została oddana w użytkowanie wieczyste, przy czym ciężar dowodu w tym zakresie spoczywa na pozwanym. Sąd Apelacyjny uchylił zaskarżony wyrok w punkcie dotyczącym ustalenia opłaty i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Okręgowemu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o aktualizację opłat za użytkowanie wieczyste oraz znaczenia faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości dla zmiany celu jej użytkowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Zagadnienia prawne (4)
Na kim spoczywa ciężar udowodnienia przesłanek uzasadniających aktualizację opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego w postępowaniu sądowym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
W postępowaniu sądowym ciężar udowodnienia istnienia obu podstaw zmiany wysokości opłaty rocznej (wzrost wartości nieruchomości oraz trwała zmiana sposobu korzystania powodująca zmianę celu) spoczywa na właściwym organie (pozwanym).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 7 kwietnia 2011 r. przesądził, że art. 78 ust. 3 ugn, określający ciężar dowodu, obowiązuje również w postępowaniu sądowym, a nie tylko administracyjnym. Organ zamierzający zaktualizować opłatę musi wykazać obie przesłanki.
Czy trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na jaki została oddana w użytkowanie wieczyste, uzasadnia zmianę stawki procentowej opłaty rocznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeżeli nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu.
Uzasadnienie
Decydujące znaczenie ma zachowanie użytkownika wieczystego i sposób, w jaki faktycznie wykorzystuje nieruchomość oraz czy jest to trwała zmiana sposobu jej wykorzystania, prowadząca do zmiany celu określonego w umowie, który nie może być sprzeczny z planem zagospodarowania przestrzennego. Samo złożenie wniosku o zmianę umowy lub zmiana umowy nie dowodzi rzeczywistej i trwałej zmiany sposobu użytkowania.
Czy Prezydent Miasta posiada legitymację do dokonania wypowiedzenia aktualizacji opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego gruntu stanowiącego własność Skarbu Państwa?
Odpowiedź sądu
Tak, Prezydent Miasta działał w imieniu Skarbu Państwa i wykonywał zadanie z zakresu administracji rządowej.
Uzasadnienie
Sąd Okręgowy uznał, że Prezydent Miasta miał uprawnienia do dokonania wypowiedzenia na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Czy wartość nieruchomości została prawidłowo ustalona w operacie szacunkowym na potrzeby aktualizacji opłaty rocznej?
Odpowiedź sądu
Sąd Okręgowy ustalił wartość nieruchomości na 6.687.900 zł, uznając opinię biegłej za wiarygodną, mimo zarzutów powoda o zawyżeniu.
Uzasadnienie
Powód kwestionował wartość nieruchomości, ale Sąd Okręgowy oparł się na opinii biegłej, która wyjaśniła zarzuty. Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia Sądu Okręgowego w tym zakresie.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| (...) Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | powód |
| Skarb Państwa - Prezydent Miasta G. | organ_państwowy | pozwany |
Przepisy (14)
Główne
u.g.n. art. 78 § 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Dotyczy wypowiedzenia dotychczasowej opłaty rocznej z tytułu użytkowania wieczystego.
u.g.n. art. 78 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa ciężar dowodu istnienia przesłanek do aktualizacji opłaty, który w postępowaniu sądowym spoczywa na właściwym organie.
u.g.n. art. 73 § 2
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Stanowi, że jeżeli nastąpi trwała zmiana sposobu korzystania z nieruchomości, powodująca zmianę celu, na który nieruchomość została oddana, stawkę procentową opłaty rocznej zmienia się stosownie do tego celu.
u.g.n. art. 72 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Określa stawki procentowe opłaty rocznej w zależności od celu, na jaki nieruchomość została oddana.
Pomocnicze
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Reguluje ogólne zasady ciężaru dowodu.
k.p.c. art. 233 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy oceny materiału dowodowego przez sąd.
k.p.c. art. 386 § 4
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.
k.p.c. art. 108 § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy rozstrzygnięcia o kosztach postępowania po uchyleniu wyroku.
Ustawa o kosztach sądowych w sprawach cywilnych art. 113 § 1
Dotyczy ściągania nieuiszczonych kosztów sądowych.
Ustawa o samorządzie powiatowym
Uzasadnienie legitymacji Prezydenta Miasta.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa.
k.p.c. art. 398 § 15
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa do uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy kosztów postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 207 § 3
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy przedstawiania przez strony twierdzeń i dowodów.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ciężar udowodnienia przesłanek aktualizacji opłaty rocznej spoczywa na organie w postępowaniu sądowym. • Konieczność wykazania trwałej zmiany sposobu korzystania z nieruchomości powodującej zmianę celu, na jaki została oddana.
Odrzucone argumenty
Legitymacja Prezydenta Miasta do wypowiedzenia opłaty. • Wartość nieruchomości ustalona w operacie szacunkowym. • Ciężar dowodu spoczywał na powodzie.
Godne uwagi sformułowania
w postępowaniu sądowym to strona pozwana powinna udowodnić istnienie obu podstaw zmiany wysokości opłaty rocznej • decydujące znaczenie ma zachowanie samego użytkownika wieczystego i to w jaki sposób faktycznie wykorzystuje nieruchomości i jaką faktycznie działalność na niej prowadzi • aktualizację opłaty za użytkowanie wieczyste uzasadnia jedynie faktyczna i trwała zmiana sposobu użytkowania wieczystego
Skład orzekający
Ewa Giezek
przewodniczący-sprawozdawca
Maryla Domel-Jasińska
sędzia
Maria Sokołowska
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie rozkładu ciężaru dowodu w sprawach o aktualizację opłat za użytkowanie wieczyste oraz znaczenia faktycznego sposobu korzystania z nieruchomości dla zmiany celu jej użytkowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji aktualizacji opłaty za użytkowanie wieczyste na gruncie ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia rozkładu ciężaru dowodu w postępowaniu sądowym, co ma szerokie implikacje praktyczne dla prawników. Wykładnia Sądu Najwyższego stanowi istotny precedens.
“Kto musi udowodnić racjonalność podwyżki opłaty za wieczyste użytkowanie? Sąd Najwyższy rozstrzyga!”
Dane finansowe
WPS: 278 681,04 PLN
zwrot kosztów sądowych: 6786,73 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.