I ACA 621/13
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła odszkodowania dochodzonego przez W. G. i B. G. od Skarbu Państwa – Wojewody (...) za lokale mieszkalne wadliwie sprzedane w budynku przy ul. (...) w Warszawie. Pierwotnie Sąd Okręgowy zasądził odszkodowanie, jednak wyrok został uchylony do ponownego rozpoznania. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 28 stycznia 2013 r. zasądził od Skarbu Państwa na rzecz powodów kwoty po 947.035,50 zł wraz z odsetkami, uznając istnienie adekwatnego związku przyczynowego między wadliwymi decyzjami administracyjnymi o sprzedaży lokali a szkodą powodów. Sąd Okręgowy oparł swoje rozstrzygnięcie na opinii biegłego E. W. oraz orzecznictwie Sądu Najwyższego. Skarb Państwa – Wojewoda (...) złożył apelację, zarzucając m.in. naruszenie art. 361 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że obecna wartość rynkowa lokali pozostaje w związku przyczynowym z wadliwymi decyzjami, mimo przedawnienia roszczenia, oraz naruszenie art. 160 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie rzeczywistej szkody. Sąd Apelacyjny w Warszawie oddalił apelację, uznając ustalenia sądu pierwszej instancji za prawidłowe. Sąd Apelacyjny podkreślił, że między wadliwymi decyzjami administracyjnymi o sprzedaży lokali a szkodą powodów istnieje adekwatny związek przyczynowy, ponieważ gdyby sprzedaż nie nastąpiła, powodowie odzyskali by własność lokali i prawo użytkowania wieczystego. Sąd Apelacyjny uznał również za chybiony zarzut naruszenia art. 160 § 1 k.p.a. i art. 217 § 1 k.p.c. w zakresie oddalenia wniosku dowodowego o ustalenie wartości lokali według stanu z 1945 r., wskazując, że budynek był już wyremontowany w momencie objęcia go w posiadanie przez Skarb Państwa, a ciężar dowodu co do stanu uszkodzenia spoczywał na pozwanym. Sąd Apelacyjny podzielił również prawidłowość opinii biegłego E. W. i utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając apelację Skarbu Państwa i zasądzając od niego koszty zastępstwa procesowego za drugą instancję.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie związku przyczynowego między wadliwymi decyzjami administracyjnymi a szkodą majątkową, zasady ustalania odszkodowania za wadliwie sprzedane nieruchomości w okresie PRL, interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń odszkodowawczych.
Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretowym ustrojem własności gruntów i wadliwymi decyzjami administracyjnymi z okresu PRL. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Zagadnienia prawne (4)
Czy istnieje adekwatny związek przyczynowy między wadliwymi decyzjami administracyjnymi o sprzedaży lokali a szkodą powodów w postaci utraty tych lokali i związanego z nimi udziału w prawie użytkowania wieczystego nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, istnieje adekwatny związek przyczynowy.
Uzasadnienie
Gdyby sprzedaż lokali nie nastąpiła, powodowie odzyskali by własność tych lokali i nabyli prawo użytkowania wieczystego, ponieważ decyzją z 8.11.2002r. ustanowiono na ich rzecz prawo użytkowania wieczystego udziału w gruncie związanego z lokalami niezbytymi. Decyzje o sprzedaży lokali wyeliminowały możliwość odzyskania przez powodów prawa majątkowego.
Czy roszczenie o odszkodowanie za sprzedane lokale uległo przedawnieniu?
Odpowiedź sądu
Nie, w kontekście analizowanym przez sąd apelacyjny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny nie podzielił zarzutu przedawnienia roszczenia o odszkodowanie za sprzedane lokale, uznając, że wadliwe decyzje administracyjne o sprzedaży lokali stanowiły źródło szkody, a nie tylko decyzja odmawiająca przyznania prawa własności czasowej.
Czy przy ustalaniu wysokości szkody należy uwzględnić stan budynku z okresu działań wojennych lub z daty nabycia nieruchomości przez poprzedniczkę prawną powodów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że wycena lokali według stanu z 1945 r. lub 1947 r. nie jest uzasadniona, ponieważ budynek był już wyremontowany w momencie objęcia go w posiadanie przez Skarb Państwa, a ciężar dowodu co do stanu uszkodzonego spoczywał na pozwanym. Nie można wykluczyć, że odbudowa nastąpiła z funduszy właściciela lub lokatorów.
Czy sąd pierwszej instancji prawidłowo oddalił wniosek dowodowy o ustalenie wartości budynku i sprzedanych lokali według stanu z dnia 26.10.1945 r.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny podzielił stanowisko Sądu Okręgowego, że wniosek ten był nieuzasadniony, ponieważ stan budynku w 1945 r. nie odzwierciedlał stanu z daty odmowy przyznania prawa własności czasowej i objęcia nieruchomości w posiadanie przez Skarb Państwa, a tym samym zakresu szkody doznanej przez powodów.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| W. G. | osoba_fizyczna | powód |
| B. G. | osoba_fizyczna | powód |
| Skarb Państwa reprezentowany przez Wojewodę (...) | organ_państwowy | pozwany |
| Prezydent (...) W. | organ_państwowy | pozwany |
| (...) | inne | pozwany |
Przepisy (11)
Główne
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zobowiązany do odszkodowania ponosi odpowiedzialność tylko za normalne następstwa działania lub zaniechania, z którego szkoda wynikła. W sprawie stwierdzono istnienie adekwatnego związku przyczynowego między wadliwymi decyzjami administracyjnymi a szkodą powodów.
k.p.a. art. 160 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Stronie, która poniosła szkodę na skutek wydania decyzji z naruszeniem przepisu art. 156 § 1 albo stwierdzenia nieważności takiej decyzji, służy roszczenie o odszkodowanie za poniesioną rzeczywistą szkodę, chyba że ponosi ona winę za powstanie okoliczności wymienionych w tym przepisie. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 160 § 1 k.p.a. w części ograniczającej odszkodowanie do rzeczywistej szkody jest niezgodny z Konstytucją.
k.p.c. art. 385
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Apelacyjny oddalił apelację na podstawie tego przepisu.
Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...)
Podstawa prawna dotycząca własności i użytkowania gruntów w okresie powojennym, istotna dla oceny roszczeń powodów.
Pomocnicze
k.p.a. art. 160 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Do odszkodowania stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem art. 418 tego kodeksu.
k.p.c. art. 98 § § 1 i 3
Kodeks postępowania cywilnego
Sąd Apelacyjny orzekł o kosztach postępowania za II instancję zgodnie z wynikiem sporu.
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd Okręgowy został uznany za chybiony.
k.p.c. art. 217 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zarzut naruszenia tego przepisu przez Sąd Okręgowy (oddalenie wniosku dowodowego) został uznany za chybiony.
Dz. U. Nr 162, poz. 1692 art. 5
Ustawa o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw
Dotyczy stosowania przepisów do zdarzeń i stanów prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy.
Dz. U. Nr 12, poz. 136 art. 65 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o zmianie niektórych ustaw związanych z funkcjonowaniem administracji publicznej
Określa reprezentację Skarbu Państwa w postępowaniach sądowych wynikających z działalności państwowych jednostek organizacyjnych.
Dz. U. Nr 99, poz. 631
Ustawa o samorządzie powiatowym, ustawa o samorządzie województwa oraz ustawa o administracji rządowej w województwie
Przepisy dotyczące terenowych organów rządowej administracji ogólnej zostały uchylone z dniem 1 stycznia 1999 r.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Istnienie adekwatnego związku przyczynowego między wadliwymi decyzjami administracyjnymi a szkodą powodów. • Prawidłowość wyceny szkody dokonanej przez biegłego E. W. • Budynek był już wyremontowany w momencie objęcia go w posiadanie przez Skarb Państwa, co wyklucza potrzebę wyceny według stanu z okresu wojennego.
Odrzucone argumenty
Przedawnienie roszczenia o odszkodowanie za sprzedane lokale. • Naruszenie art. 361 § 1 k.c. poprzez przyjęcie, że obecna wartość rynkowa lokali pozostaje w związku przyczynowym z wadliwymi decyzjami. • Naruszenie art. 160 § 1 k.p.a. poprzez błędne przyjęcie rzeczywistej szkody. • Naruszenie art. 233 § 1 k.p.c. poprzez nierozważenie wszechstronnie zebranego materiału dowodowego. • Naruszenie art. 217 § 1 k.p.c. poprzez oddalenie wniosku dowodowego o ustalenie wartości lokali według stanu z 1945 r.
Godne uwagi sformułowania
między decyzją administracyjną odmawiającą przyznania dotychczasowemu właścicielowi nieruchomości zabudowanej prawa własności czasowej (później wieczystego użytkowania) do gruntu wydaną na podstawie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze (...) a sprzedażą przez Skarb Państwa najemcom zajmowanych przez nich w budynku lokali, zachodzi związek przyczynowy w rozumieniu art. 361 § 1 k. c. • ustalenie wysokości szkody, jaką w związku z tą sprzedażą poniósł pierwotny właściciel, powinno uwzględniać ograniczenia prawne, którym podlegałaby przedmiotowa nieruchomość, gdyby nie doszło do jej bezprawnego przejęcia przez państwo w 1945 r. - od wprowadzenia publicznej gospodarki lokalami w 1945 r. do dnia orzekania. • Skarb Państwa, a na nim spoczywał w tym zakresie ciężar dowodu, nie wykazał aby owa odbudowa odbyła się z jego środków. Należy więc domniemywać, że odbudowa odbyła się na koszt właściciela nieruchomości.
Skład orzekający
Edyta Mroczek
przewodniczący
Ewa Kaniok
sprawozdawca
Beata Byszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie związku przyczynowego między wadliwymi decyzjami administracyjnymi a szkodą majątkową, zasady ustalania odszkodowania za wadliwie sprzedane nieruchomości w okresie PRL, interpretacja przepisów o przedawnieniu roszczeń odszkodowawczych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretowym ustrojem własności gruntów i wadliwymi decyzjami administracyjnymi z okresu PRL. Konieczność indywidualnej oceny każdego przypadku.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy odszkodowania za mienie zabużańskie i wadliwe działania administracji państwowej w okresie PRL, co jest tematem budzącym zainteresowanie ze względu na historyczny kontekst i wymiar sprawiedliwości.
“Skarb Państwa zapłaci miliony za błędy administracji z PRL: jak odzyskać majątek po latach?”
Dane finansowe
WPS: 1 053 000 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN
zwrot kosztów zastępstwa procesowego: 2700 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.