I ACA 61/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Apelacyjny w Szczecinie rozpoznał sprawę z powództwa I. C. przeciwko (...) spółce z ograniczoną odpowiedzialnością o ustalenie istnienia umowy deweloperskiej i zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli. Sąd Okręgowy w Koszalinie oddalił powództwo, uznając, że pozwana spółka skutecznie odstąpiła od umowy deweloperskiej z powodu nieuiszczenia przez powódkę części ceny. Sąd Okręgowy wskazał, że powódka nie zapłaciła kwoty 406.278 zł z uzgodnionej ceny, a mimo wezwań do zapłaty nie uregulowała należności. Pozwana złożyła oświadczenie o odstąpieniu od umowy na podstawie postanowień umowy i przepisów ustawy o ochronie praw nabywcy lokalu. Sąd Okręgowy uznał, że wpłata dokonana przez powódkę ponad rok po odstąpieniu od umowy nie miała wpływu na ocenę skuteczności tego odstąpienia. Sąd Okręgowy oddalił również roszczenie ewentualne o zobowiązanie do złożenia oświadczenia woli, uznając, że umowa przestała wiązać strony. Powódka wniosła apelację, zarzucając m.in. nieważność postępowania i naruszenie przepisów prawa materialnego. Sąd Apelacyjny, analizując zarzuty, uznał, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił skuteczność odstąpienia od umowy przez pozwaną. Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego co do braku interesu prawnego powódki w dochodzeniu ustalenia istnienia umowy, jednakże uznał, że mimo to, rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa było słuszne, ponieważ umowa deweloperska faktycznie przestała wiązać strony wskutek skutecznego odstąpienia od niej przez pozwaną spółkę z powodu braku zapłaty ceny przez powódkę. W konsekwencji, apelacja powódki została oddalona, a o kosztach postępowania orzeczono na zasadzie odpowiedzialności za wynik sprawy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja interesu prawnego w sprawach o ustalenie istnienia stosunku prawnego (art. 189 k.p.c.) w kontekście umów deweloperskich, a także analiza skuteczności odstąpienia od umowy deweloperskiej z powodu braku zapłaty ceny.
Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową deweloperską i jej wypowiedzeniem. Interpretacja interesu prawnego może być rozwijana w kolejnych orzeczeniach.
Zagadnienia prawne (4)
Czy powódka miała interes prawny w dochodzeniu powództwa o ustalenie istnienia umowy deweloperskiej na podstawie art. 189 k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sąd Apelacyjny nie podzielił stanowiska Sądu Okręgowego, że powódka nie miała interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia istnienia umowy deweloperskiej, uznając, że sytuacja prawna stron zakładała możliwość świadczeń, których dochodzenie było możliwe dopiero po ustaleniu, czy umowa nadal obowiązuje. Jednakże, mimo tego, rozstrzygnięcie o oddaleniu powództwa było słuszne z innych przyczyn.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że samo istnienie możliwości wytoczenia powództwa o świadczenie nie zawsze wyklucza interes prawny w żądaniu ustalenia, zwłaszcza gdy wyrok zasądzający świadczenie nie zapewnia pełnej ochrony prawnej lub gdy spór o świadczenie nie obejmuje wszystkich istotnych aspektów prawnych. W tej sprawie ustalenie, czy umowa obowiązuje, było kluczowe dla dalszych rozliczeń.
Czy umowa deweloperska stron z dnia 3 kwietnia 2017 roku, zmieniona aktem notarialnym z dnia 30 maja 2017 roku, nadal wiąże strony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umowa deweloperska przestała wiązać strony wskutek skutecznego odstąpienia od niej przez pozwaną spółkę z powodu braku zapłaty przez powódkę części ceny.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana spółka skutecznie odstąpiła od umowy na podstawie pkt 17.1.1 umowy, ponieważ powódka nie zapłaciła pozostałej części ceny w terminie wskazanym w umowie ani w terminie 30 dni od otrzymania pisemnego wezwania do zapłaty. Wpłata dokonana przez powódkę po złożeniu oświadczenia o odstąpieniu nie miała wpływu na ocenę skuteczności tego odstąpienia.
Czy pozwana spółka skutecznie odstąpiła od umowy deweloperskiej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, pozwana spółka skutecznie odstąpiła od umowy deweloperskiej.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny uznał, że pozwana spółka miała podstawę do odstąpienia od umowy zgodnie z jej postanowieniami (pkt 17.1.1) z powodu braku zapłaty przez powódkę pozostałej części ceny, pomimo pisemnego wezwania do zapłaty. Pozwana działała zgodnie z umową i przepisami prawa, a powódka nie wykazała skutecznych podstaw do wstrzymania płatności.
Czy zarzuty apelacji dotyczące nieważności postępowania i pozbawienia powódki możności obrony praw były uzasadnione?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty te nie były uzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny stwierdził, że nie zaszła żadna przesłanka nieważności postępowania. Pominięcie dowodu z przesłuchania powódki nie pozbawiło jej możności obrony praw, ponieważ dowody pisemne zostały uwzględnione, a dalsze postępowanie dowodowe uznano za niecelowe. Powódka była reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| I. C. | osoba_fizyczna | powódka |
| (...) spółka z ograniczoną odpowiedzialnością | spółka | pozwana |
Przepisy (10)
Główne
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy interesu prawnego w dochodzeniu ustalenia istnienia lub nieistnienia prawa lub stosunku prawnego.
u.o.p.n.l.m.j. art. 29 § ust. 4 i 5
Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego
Podstawa odstąpienia dewelopera od umowy w określonych przypadkach.
Pomocnicze
k.c. art. 5
Kodeks cywilny
Zasady współżycia społecznego jako środek obrony, a nie źródło roszczeń.
k.c. art. 64
Kodeks cywilny
Dotyczy zobowiązania do złożenia oświadczenia woli.
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Odpowiedzialność za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązania.
k.c. art. 490 § § 1
Kodeks cywilny
Wstrzymanie świadczenia wzajemnego z powodu wątpliwości co do spełnienia świadczenia przez drugą stronę.
k.c. art. 58 § § 2
Kodeks cywilny
Nieważność czynności prawnej sprzecznej z zasadami współżycia społecznego.
k.c. art. 354
Kodeks cywilny
Zasady wykonania zobowiązania.
k.c. art. 355
Kodeks cywilny
Nienależyte wykonanie zobowiązania.
u.o.p.n.l.m.j. art. 31 § ust. 2
Ustawa o ochronie praw nabywcy lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego
Obowiązki nabywcy po odstąpieniu od umowy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skuteczne odstąpienie pozwanej od umowy deweloperskiej z powodu braku zapłaty ceny przez powódkę. • Brak zapłaty przez powódkę części ceny w terminie umownym i po wezwaniu. • Nieskuteczność późniejszej wpłaty powódki jako podstawy do podważenia odstąpienia. • Naruszenie przez powódkę zasad współżycia społecznego poprzez brak woli rzetelnego rozliczenia.
Odrzucone argumenty
Powódka miała interes prawny w dochodzeniu ustalenia istnienia umowy deweloperskiej. • Nieważność postępowania i pozbawienie powódki możności obrony praw. • Wady lokalu uniemożliwiające odbiór i usprawiedliwiające wstrzymanie płatności. • Naruszenie zasad współżycia społecznego przez pozwaną przy odstępowaniu od umowy.
Godne uwagi sformułowania
Sąd odwoławczy nie podzielaja przyjęcia przez Sąd Okręgowy, że powódka nie miała w sprawie interesu prawnego w rozumieniu powołanego przepisu, co do zwłaszcza roszczenia wyrażonego w punkcie pierwszym żądań pozwu. • Sama możliwość wytoczenia powództwa o świadczenie nie wyczerpuje interesu prawnego w żądaniu ustalenia. • W niniejszej sprawie, bowiem sytuacja prawna stron zakłada możliwość świadczeń, których dochodzenie będzie możliwe, czy to w aspekcie uprawnienia, czy tylko wymagalności, dopiero po ustaleniu, czy umowa pomiędzy stronami nadal obowiązuje. • Nie można uznać, że pozwana, odstępując od Umowy, postąpiła sprzecznie z zasadami współżycia społecznego przez skorzystanie z uprawnień przewidzianych w przepisach ustawy, która chroni nabywcę lokalu mieszkalnego. • Istotą normy art. 5 k.c. jest stwierdzenie, że wykonujący swoje prawo jest do tego uprawniony w świetle umowy lub ustawy, jednak w danych okolicznościach jego dopuszczalne prawem działanie nie daje się pogodzić z zasadami współżycia społecznego lub społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa.
Skład orzekający
Leon Miroszewski
przewodniczący
Artur Kowalewski
sędzia
Tomasz Sobieraj
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja interesu prawnego w sprawach o ustalenie istnienia stosunku prawnego (art. 189 k.p.c.) w kontekście umów deweloperskich, a także analiza skuteczności odstąpienia od umowy deweloperskiej z powodu braku zapłaty ceny."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznych okoliczności faktycznych związanych z umową deweloperską i jej wypowiedzeniem. Interpretacja interesu prawnego może być rozwijana w kolejnych orzeczeniach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy powszechnego typu umowy (deweloperskiej) i typowych problemów z nią związanych (wady, płatności, odstąpienie od umowy). Analiza interesu prawnego w sprawach o ustalenie jest istotna dla prawników.
“Deweloper odstąpił od umowy? Kluczowe znaczenie ma interes prawny i termin zapłaty.”
Dane finansowe
koszty zastępstwa procesowego: 8100 PLN
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.