I ACA 563/18
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia powoda R. K. o zapłatę od byłej konkubiny K. W. z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia. Powód twierdził, że w okresie konkubinatu finansował zakup mieszkania przez pozwaną oraz jego wykończenie, wnosząc o zasądzenie kwoty 75.000 zł. Sąd Okręgowy w Poznaniu, stosując przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 33.100 zł, uznając, że powód udowodnił jedynie część swoich roszczeń, w tym przelew na kwotę 31.000 zł tytułem "wpłaty własnej na mieszkanie" oraz opłacenie projektu wykończenia wnętrz (2.100 zł). Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo w pozostałym zakresie, wskazując na niewystarczające dowody. Zarówno powód, jak i pozwana wnieśli apelacje. Powód kwestionował nieuwzględnienie przez Sąd Okręgowy innych nakładów, takich jak przelew 13.000 zł, zakup telewizorów czy spłata rat kredytu. Pozwana natomiast zarzucała błędne zastosowanie art. 405 k.c. i niezastosowanie art. 411 k.c., twierdząc, że wpłaty powoda były zwrotem pożyczek. Sąd Apelacyjny w Poznaniu uznał obie apelacje za bezzasadne. Podkreślił specyfikę rozliczeń po zakończeniu konkubinatu, gdzie stosuje się przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, ale ciężar dowodu spoczywa na powodzie. Sąd Apelacyjny potwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo ocenił materiał dowodowy i ustalił stan faktyczny. Utrzymał w mocy wyrok Sądu Okręgowego, oddalając obie apelacje i znosząc wzajemnie koszty postępowania apelacyjnego.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUgruntowanie stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do rozliczeń majątkowych po zakończeniu konkubinatu oraz podkreślenie znaczenia ciężaru dowodu w takich sprawach.
Orzeczenie dotyczy specyfiki rozliczeń między konkubentami i wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nakłady finansowe dokonane przez jednego z konkubentów na nieruchomość należącą do drugiego konkubenta, stanowiącą wspólne gospodarstwo domowe, mogą być dochodzone na drodze sądowej na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nakłady te mogą być dochodzone na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu, o ile zostaną udowodnione zgodnie z ogólnymi regułami ciężaru dowodu.
Uzasadnienie
Sąd Apelacyjny potwierdził, że w przypadku rozliczeń po zakończeniu konkubinatu, gdy strony nie łączył żaden formalny stosunek prawny regulujący kwestie majątkowe, właściwe jest stosowanie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu. Kluczowe jest jednak udowodnienie przez stronę dochodzącą roszczenia uzyskania korzyści majątkowej, braku podstawy prawnej oraz uzyskania korzyści kosztem innej osoby.
Jaki jest ciężar dowodu w sprawach o zwrot nakładów dokonanych w trakcie konkubinatu?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Ciężar dowodu spoczywa na osobie, która wywodzi z danego faktu skutki prawne, czyli na powodzie domagającym się zwrotu nakładów. Musi on udowodnić uzyskanie korzyści majątkowej przez pozwanego, brak podstawy prawnej oraz uzyskanie korzyści kosztem powoda.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że samo twierdzenie strony nie jest wystarczającym dowodem. Powód musiał wykazać konkretne przysporzenia majątkowe na rzecz pozwanej, a nie tylko swoje zubożenie. W przypadku braku wystarczających dowodów dokumentalnych i osobowych, sąd może oddalić powództwo w części lub całości.
Czy przelew bankowy zatytułowany "wpłata własna na mieszkanie" dokonany przez jednego konkubenta na rzecz drugiego, może być uznany za zwrot pożyczki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pozwana nie udowodniła udzielenia pożyczek i ich zwrotu. Tytuł przelewu sugeruje przeznaczenie środków na cel związany z nieruchomością, a nie spłatę zobowiązania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że tytuł przelewu "wpłata własna na mieszkanie" jednoznacznie wskazuje na cel środków, a twierdzenia pozwanej o zwrocie pożyczek nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym, zwłaszcza w braku dokumentów potwierdzających udzielenie i zwrot pożyczek.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| R. K. | osoba_fizyczna | powód |
| K. W. | osoba_fizyczna | pozwana |
Przepisy (6)
Główne
k.c. art. 405
Kodeks cywilny
Przepis regulujący instytucję bezpodstawnego wzbogacenia, wymagający wykazania uzyskania korzyści majątkowej, braku podstawy prawnej oraz uzyskania korzyści kosztem innej osoby.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ogólna zasada dotycząca ciężaru dowodu, zgodnie z którą ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z tego faktu wywodzi skutki prawne.
k.p.c. art. 232
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący obowiązku przedstawiania dowodów przez strony postępowania.
Pomocnicze
k.c. art. 411
Kodeks cywilny
Przepis określający sytuacje, w których zobowiązany do zwrotu bezpodstawnego wzbogacenia nie musi tego czynić (np. gdy świadczenie zostało spełnione, zanim pozwany dowiedział się o braku podstawy prawnej).
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Przepis dotyczący oceny dowodów przez sąd, zgodnie z zasadami logiki i doświadczenia życiowego.
k.c. art. 720 § § 2
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący formy umowy pożyczki, wymagający formy dokumentowej dla pożyczek powyżej określonej kwoty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przelew na kwotę 31.000 zł zatytułowany "wpłata własna na mieszkanie" stanowił korzyść majątkową pozwanej bez podstawy prawnej. • Opłacenie przez powoda projektu wykończenia wnętrz mieszkania pozwanej stanowiło korzyść majątkową pozwanej bez podstawy prawnej. • W sprawach o rozliczenie konkubinatu stosuje się przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu, jeśli nie ma innych uregulowań prawnych.
Odrzucone argumenty
Przelew na kwotę 13.000 zł był przeznaczony na zakupy do mieszkania pozwanej. • Powód sfinansował zakup telewizorów i innych sprzętów RTV. • Powód sfinansował zakup materiałów budowlanych i robocizny w związku z wykończeniem mieszkania pozwanej. • Powód spłacał raty kredytu hipotecznego zaciągniętego przez pozwaną. • Wszystkie nakłady powoda na mieszkanie pozwanej wyniosły łącznie 41.900 zł (plus odsetki). • Przelew na kwotę 31.000 zł był zwrotem pożyczek udzielonych powodowi przez pozwaną. • Zeznania świadków S. K. i J. Z. dotyczące wartości nakładów były wiarygodne.
Godne uwagi sformułowania
Konkubinat jako stan faktyczny nie podlega żadnej szczególnej regulacji prawnej. • Jeśli zaś powstaną między konkubentami stosunki prawno-majątkowe, prawa i obowiązki stąd wynikające należy oceniać na podstawie przepisów właściwych dla tych stosunków. • Samo twierdzenie strony nie stanowi wystarczającego dowodu. • Sam wyciąg z rachunku bankowego dowodzi jedynie fakt zubożenia powoda. Jednakże konieczne było dodatkowe wykazanie zaistnienia przesłanek wzbogacenia pozwanej oraz związku między zubożeniem, a wzbogaceniem, czego powód w pełni nie uczynił.
Skład orzekający
Małgorzata Mazurkiewicz-Talaga
przewodniczący-sprawozdawca
Mikołaj Tomaszewski
sędzia
Piotr Majchrzak
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stosowania przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu do rozliczeń majątkowych po zakończeniu konkubinatu oraz podkreślenie znaczenia ciężaru dowodu w takich sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyfiki rozliczeń między konkubentami i wymaga indywidualnej oceny dowodów w każdej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozliczeń majątkowych po zakończeniu nieformalnych związków, co jest tematem interesującym dla wielu osób. Podkreśla trudności dowodowe i praktyczne aspekty stosowania prawa cywilnego w takich sytuacjach.
“Rozstanie z konkubinem? Jak odzyskać pieniądze zainwestowane we wspólne mieszkanie – wyrok sądu.”
Dane finansowe
WPS: 75 000 PLN
zapłata: 33 100 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.