Orzeczenie · 2016-05-13

I ACA 53/16

Sąd
Sąd Apelacyjny w Białymstoku
Miejsce
Białystok
Data
2016-05-13
SAOSCywilnespadkiŚredniaapelacyjny
zachowekspadektestamentroszczenieodsetkiwymagalnośćterminsąd apelacyjnysąd okręgowy

Powódka M. S. dochodziła od pozwanej E. N. kwoty 200.000 zł tytułem zachowku po zmarłym ojcu, Z. N. Po ograniczeniu powództwa do kwoty 69.300 zł, Sąd Okręgowy w Suwałkach wyrokiem z dnia 19 listopada 2015 r. zasądził od pozwanej na rzecz powódki kwotę 28.527,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia wniesienia pozwu. Sąd ustalił, że wartość udziału spadkowego zmarłego, pomniejszona o długi, wynosiła 114.109,99 zł, a powódce jako córce przysługiwał zachowek w wysokości 1/4 tej kwoty. Pozwana wniosła apelację, kwestionując datę naliczania odsetek od zasądzonej kwoty. Sąd Apelacyjny w Białymstoku, rozpoznając apelację, stwierdził, że orzecznictwo w kwestii wymagalności roszczenia o zachowek nie jest jednolite. Przyjął jednak stanowisko, że roszczenie o zachowek jest bezterminowe i odsetki należą się od daty wezwania do zapłaty, którym może być doręczenie odpisu pozwu. Ponieważ brak było dowodu doręczenia odpisu pozwu, Sąd Apelacyjny przyjął datę wpłynięcia odpowiedzi na pozew (22 listopada 2013 r.) jako datę, od której pozwana popadła w opóźnienie. W związku z tym Sąd Apelacyjny zmienił zaskarżony wyrok w punkcie I, zasądzając kwotę 28.527,50 zł z ustawowymi odsetkami od dnia 22 listopada 2013 r. Apelacja została oddalona w pozostałej części, a koszty postępowania apelacyjnego zniesiono wzajemnie.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalenie daty wymagalności roszczenia o zachowek i momentu naliczania odsetek ustawowych, zwłaszcza w sytuacji braku dowodu doręczenia odpisu pozwu.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie opiera się na konkretnym stanie faktycznym i braku dowodów doręczenia pozwu. Interpretacja daty wymagalności może być różna w zależności od okoliczności.

Zagadnienia prawne (1)

Od kiedy należą się odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty zachowku?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Odsetki ustawowe za opóźnienie od zasądzonej kwoty zachowku należą się od daty, w której pozwana popadła w opóźnienie, co w tym przypadku ustalono na datę wpłynięcia odpowiedzi na pozew (22 listopada 2013 r.), ponieważ nie wykazano skutecznego wezwania do zapłaty przed wytoczeniem powództwa, a doręczenie odpisu pozwu nastąpiło przed tą datą.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny rozważał rozbieżności w orzecznictwie dotyczące daty wymagalności roszczenia o zachowek. Przyjął, że jest to roszczenie bezterminowe, a odsetki należą się od daty wezwania do zapłaty, którym może być doręczenie odpisu pozwu. Ponieważ nie było dowodu doręczenia pozwu, przyjęto datę odpowiedzi na pozew jako moment popadnięcia w opóźnienie.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Zmiana wyroku w części dotyczącej daty naliczania odsetek
Strona wygrywająca
E. N. (częściowo)

Strony

NazwaTypRola
M. S.osoba_fizycznapowódka
E. N.osoba_fizycznapozwana

Przepisy (7)

Główne

k.c. art. 991

Kodeks cywilny

Pomocnicze

k.c. art. 455

Kodeks cywilny

Roszczenie o zachowek jest roszczeniem bezterminowym, do którego ma zastosowanie art. 455 k.c., co oznacza, że odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od daty wezwania zobowiązanego do zapłaty zachowku.

k.c. art. 476

Kodeks cywilny

k.c. art. 481

Kodeks cywilny

k.p.c. art. 386 § 1

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 385

Kodeks postępowania cywilnego

k.p.c. art. 100

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Apelacja pozwanej była częściowo zasadna w kwestii daty naliczania odsetek od zachowku.

Odrzucone argumenty

Pozwana kwestionowała datę naliczania odsetek od dnia wniesienia pozwu, argumentując, że powinny być naliczane od daty wyrokowania.

Godne uwagi sformułowania

orzecznictwo Sądu Najwyższego i sądów powszechnych w kwestii wymagalności roszczenia o zachowek nie jest jednolite • roszczenie o zachowek jest roszczeniem bezterminowym, do którego zastosowanie ma art. 455 k.c. • odsetki ustawowe za opóźnienie należą się od daty wezwania zobowiązanego do zapłaty zachowku. • takim wezwaniem może być także doręczenie zobowiązanemu przedsądowego wezwania do zapłaty oraz doręczenie pozwanemu odpisu pozwu • nie można jednak utożsamiać określenia wartości świadczenia z ustaleniem jej w postępowaniu przed sądem, a tym bardziej z zasądzeniem określonej kwoty w wyroku. • zasądzenie odsetek od daty wyrokowania prowadziłoby w istocie do ich umorzenia za okres przed datą wyroku i stanowiłoby nieuzasadnione uprzywilejowanie dłużnika

Skład orzekający

Bogusław Dobrowolski

przewodniczący

Elżbieta Bieńkowska

sprawozdawca

Magdalena Pankowiec

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalenie daty wymagalności roszczenia o zachowek i momentu naliczania odsetek ustawowych, zwłaszcza w sytuacji braku dowodu doręczenia odpisu pozwu."

Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na konkretnym stanie faktycznym i braku dowodów doręczenia pozwu. Interpretacja daty wymagalności może być różna w zależności od okoliczności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu prawnego związanego z zachowkiem i naliczaniem odsetek, co jest istotne dla wielu osób dziedziczących lub zobowiązanych do zapłaty zachowku.

Od kiedy należą się odsetki od zachowku? Sąd Apelacyjny wyjaśnia kluczową kwestię.

Dane finansowe

WPS: 69 300 PLN

zachowek: 28 527,5 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst